Restorasyon

Çalışmalarına başlayan 57. Hükümet hemen bütün çevrelerden destek görüyor. İş dünyası, akademik çevreler arkasında. Medya hükümete kredi açmaya kararlı. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel''den başlayarak son üç yıl boyunca siyasete ağırlığını koymuş olan odakların hepsi, DSP, MHP ve ANAP tarafından kurulan hükümetin yanında saf tuttuklarını belli etmekteler.

Hükümetin en önemli özelliği, Meclis''te 351 kişilik bir çoğunluğa dayanması. Güvenoyu günü geldiğinde, 57. Hükümetin, gelmiş geçmiş en çok sayıda destek oyunu aldığını görürsek şaşmayacağız. Hükümetin Meclis içi desteği anayasa değişikliği için gereken oydan sadece 15 eksik; bunun da bağımsızlar ve ayartılabilecek ödünç oylarla aşılması güç görünmüyor.

Kamuoyu ve Meclis desteğine sahip hükümet acaba nasıl bir icraat sergileyecek?

Henüz güvenoyu aşamasına gelinmediği ve hükümet programı yazılmadığı için bu konuya ışık tutabilecek tek belge koalisyon protokolü. Üç partiyi hükümette buluşturan ana unsurların yer aldığı protokol, inceleyenlerin yansıttığı gibi, hak ve özgürlükleri üstün tutanlar açısından fazla iç açıcı görünmüyor. Sandığın verdiği mesaj yerine 28 Şubat sürecinin hassasiyetleri ön planda tutulmuş protokolde; özgürlükler gerilere itilmiş ve dikkatler yasaklar üzerinde yoğunlaşmış. Protokolün incelenmesinden anlaşılan o ki, üç parti, bir ''restorasyon projesi'' çerçevesinde bu hükümeti kurmuşlar.

Türkiye''de ''restorasyon'' değişik zamanlarda ortaya atılan bir kavramdır. Kavramın önemi, içinde taşıdığı (bazen açıkça ifade de edilen) temel kabulden kaynaklanır: Devletin kurumlarının bozulması, görevlerini ifa etmekte zorlanması; bu arka-plan üzerine oturan proje, genellikle, anayasa değişikliğiyle sonuçlanır. Bugüne kadar anayasaların ne zaman ve kimler tarafından yazıldığını bilenler hemen tahmin etmişlerdir: Restorasyon projeleri darbe sonralarında gündeme gelmiştir hep.

Bu defa, proje, bir seçim sonrasında hayata geçirilmeye çalışıldığı için, öncekilerden hemen ayrılıyor. Ancak, önceki girişimlerden daha önemli bir farkı daha var projenin; restorasyonu (şimdiki durumundan kurtarılıp yeniden yapılanması) arzu edilen de bu defa ''devlet'' değil, ''toplum''. Protokolün satırları arasında gezinirken, hükümetin birincil görevinin, devletin kendilerine bıraktığı özgürlük alanından hoşnutsuzların hizaya getirilmesi olacağı hemen anlaşılıyor. 57. Hükümet bir ''toplum restorasyonu'' projesinin sahibi görünüyor...

Bu defaki projenin ''toplumu restore etme'' amaçlı olması, kurulan hükümetin etkili çevrelerde ve siyaset üzerinde ağırlığı bulunan odaklarda bulduğu desteğin Meclis içindeki sayısal üstünlükle pekişmesi bakımından ayrı bir önem taşıyor. Biraz gayretle anayasayı değiştirecek çoğunluğa fazla zorlanmadan ulaşabilecek hükümet, etkin çevreler ve ağırlıklı odakların vereceği moral destek eşliğinde, toplumu hizaya getirme hevesine gerçekten de kapılabilir.

Bu hevesin işaretleri geçen dönemde alınmıştı. DSP ve ANAP''ın toplumu kendi çizgilerine geriletecek bir hamlede görev üstlenmeye gönüllü olacaklarına hiç kuşku yok; burada oyunu bozabilecek olan MHP''nin varlığı gibi görünüyor. MHP, bu seçimde, özellikle özgürlükler alanının daraltılmak istenmesinden bunalan kesimlerden oy aldı. O oyları özgürlükleri daraltma amaçlı bir projeye desteğe dönüştürmesi akıl kârı değil.

Ancak, bu noktada, iki aykırı unsur söz konusu: Biri, MHP''nin geleneksel politikalarının ''restorasyon'' fikrine uygun, "Hak yok, vazife vardır" ilkesinin de devletten-yana düzenlemelere müsait olmasıdır... İkinci unsur da, geçen seçimlerin başarılı partisi RP''nin düştüğü yanlışlığın, yani arkasında bulduğu desteğin gerçek sebebini iyi okuyamama ihtimalinin, MHP için de mümkün olmasıdır. MHP, oyların, kendisine, ''restorasyon projesi'' için verildiğine inanabilir.

Daha önce değişik özellikleri yansıtan baskıcı dönemler içine düşebilmişti Türkiye; sandıktan otoriter rejimlerin çıkabildiği gerçeği başka ülkelerde yaşanmıştı. Türkiye, belki de dünyada ilk defa, birbirinden çok farklı çıkarları savunan üç partinin koalisyonuyla toplumu yeniden düzenleme operasyonunun zorlanacağı bir ülke olacağa benziyor.

21. yüzyıla girmeye az kala böyle bir yanlışa düşer mi Türkiye? Karamsarlığa kapılmamızı önleyen tek teselli kaynağı bu akıllı sorudur işte.