RTÜK yasasıyla hedeflenen

Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) yasasını değiştirmeyi amaçlayan tasarı bir hışımla Meclis gündemine girmişken, bir baktık, hafta sonu soğumasına terk edildi. Milletvekilleri ilk günkü heyecanlarını yitirmiş olmalılar ki, son oturumlar toplantı yeter sayısı bulunamadığı için yapılamadı. Hükümet, özellikle ANAP kanadı, tasarıyı her şeye rağmen bu hafta yasalaştırma kararlılığında görünüyor.

Ülkemizdeki radyo-televizyon düzeni şimdiki RTÜK yasasıyla oluştu. Mevcut yasa, "Bir düzenleme çıksın da nasıl olursa olsun" havası içerisinde Meclis''ten geçirilmişti. Güya eksikleri giderme amaçlı yeni düzenleme de, yine bir oldu-bittiyle gerçekleştirilmek isteniyor. Oysa, ülkemizin ihtiyacı olan, çok sesliliği koruduğu kadar kargaşayı da önleyen âdil bir medya düzenidir; bunu sağlayacak bir yasal düzenleme gerekiyor...

Meclis''in geceli-gündüzlü çalıştırılmasıyla âcilen çıkartılmak istenen yeni düzenleme, ''saydamlık'' gerekçesi altında, varolan çarpıklığı yasallaştırmayı amaçlıyor. "Kanalımın sahibini öğrenmek istiyorum" bahanesine sığınılarak yapılmak istenen, bir tek patronun birden fazla kanala sahip olabilmesine imkân vermek... Bunun için, sermaye ölçüsü, yerini, yüzde 25 izlenme payına bırakıyor; beş kanallı ve ülkenin her tarafına ulaşan TRT''nin bile konulan çıtanın yarısına ulaşmadığını düşünürseniz, bu yolla özel kişilere verilmek istenen imtiyazı hesaplayabilirsiniz. Yine bir kalem darbesiyle yabancı ortak payı da artırılıyor...

Aslına bakarsanız, televizyon patronlarının kendileri yerine mutemet adamlarını ortak göstermesinin sebebi sermaye yapısına getirilen kısıtlamalar değil yalnızca; öyle olsaydı, ''saydamlık'' adına sermaye oranlarıyla oynanması düşünülebilirdi. Patronların esas istediği ama bir türlü telâffuza yanaşmadığı, mevcut yasanın 29. maddesiyle getirilmiş olan bir kısıtlamanın kaldırılması: Bir kanalın yüzde 10''dan fazla hissesine sahip olan özel veya tüzel kişiler devlet ihalelerine ve özelleştirmelere giremiyorlar. İzlenme payı olarak yüzde 25''i hedefleyen bir patron, elindeki gazete ve dergilerin de desteğinde, elde edeceği güçle ihaleleri kimseye kaptırmayacaktır. RTÜK''ü lâğv etmeyi, sermaye yapısını patronlar lehine düzeltmeyi öngören yeni tasarı, 29. maddedeki kısıtlama kaldırılarak yasalaştığı taktirde, müthiş bir haksız rekabete yol açacaktır.

Patronların yıllardan beri arzuladıklarına bir an önce kavuşmak için telâşlanmalarını anlıyoruz da, böylesine önemli bir yasanın yangından mal kaçırır gibi Meclis''e getirilmesine anlam vermekte zorlanıyoruz. Bu telâşın bir sebebi, geçmişte televizyon patronları arasında paylaştırılan enerji ihalelerinin Danıştay''ca iptalinin, ''Danıştay içtihadı birleştirme kurulu'' tarafından onaylanarak kesinleşmesi olabilir. Danıştay verdiği kesin kararı ilân etmeden önce o karara esas teşkil eden yasa değiştilirse iptal işlemi boşlukta kalacaktır. Yasa, büyük ihtimalle bu sebeple, 31 Mayıs tarihine kadar Meclis''ten geçirilmek isteniyor...

ANAP''ın bu çabada başı çekmesi, Mesut Yılmaz''ın şu sıralarda karşı karşıya kaldığı sıkıntıları aşmada medya patronları ile işbirliği arayışının bir sonucu olabilir. ANAP lideri için, medya desteği, hem sıkıntıyı aşmada, hem de 1 Eylül olarak ilân edilmiş parti kongresinden genel başkan olarak çıkmada bir zorunluluk... Ayrıca, müthiş artırılan para cezaları ile internete getirilen yasaklamalar da bazı politikacılar için bir kurtuluş simidi... RTÜK yasası Meclis''te beklediği sürece ANAP lideri patronlar karşısında güçlüydü, değişiklikle elindeki en önemli kozu kaybetmiş olacak. Ancak, Mesut Yılmaz için, başka bir çıkış yolu da gözükmüyor...

Mesut Yılmaz''ın, ANAP''ın, medya patronlarının hesapları kolay anlaşılıyor da, DSP ve MHP''nin zaten güçlü medya gruplarını devleştirecek düzenlemeye nasıl geçit verebildiklerini anlamak epey zor. Belki de, yanlış bir hesabı desteklediklerini anladıkları için tasarıya karşı soğudu DSP ve MHP milletvekilleri... Bu tavırlarının devamı, Türkiye''yi medya patronlarının insafına bırakma girişimini engelleyecektir. Engellemelidir de...

Türkiye''nin yeni bir medya düzenine ihtiyacı var, bunun için ''saydamlık'' bir ilk adım; ancak, iktidarı, seçilmemiş medya ile paylaşma saflığına düşmemek şartıyla...