RTÜK"e -yeniden- dikkat

Demek sıra RTÜK''e geldi. Belli gazeteler, her önemli dönemeç öncesinde yaptıkları gibi bu defa da, güç odaklarına gönüllü hizmet sunmaya başladılar. Çok satan gazetelerden biri, dün, RTÜK''ün karartma cezası verdiği bazı yayınlara dikkat çekilen "Zehirli ekranlar" başlığıyla çıktı; ancak o sözlerin sarf edildiği ekranların RTÜK tarafından cezalandırıldığı ayrıntısına haberde yer verilmedi... Devamı 10. sayfada

Dün, RTÜK ile ilgili olarak, ANAP öncülüğünde, bir de toplantı yapıldı. Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), demokratik dengeler düşünülerek oluşturuldu. Dokuz üyesinden beşi iktidar, dördü muhalefet partilerince teklif edilen bir misli isim arasından TBMM üyelerinin bütünü tarafından oylanarak seçiliyor. Yasa koyucu, bu yolla, RTÜK''te, milletin temsil edilmesini uygun görmüş bulunuyor. Milletin sözünün bu denli etkin olduğu, üyeleri yine Meclis tarafından seçilen Sayıştay dışında, bir başka resmî kuruluş yok ülkemizde.

RTÜK bir süreden beri belli çevrelerin eleştiri oklarına hedef. Bunda, RTÜK''ün, 28 Şubat sürecinde, egemen iradeye diğer kurumlardan daha az boyun eğdiği gerçeğinin rolü büyük. Brifingler döneminde, o sırada RTÜK başkanı olan Prof. Orhan Oğuz, bir Milli Güvenlik Kurulu toplantısı ertesinde, baskılar karşısında gerilemektense istifa etmeyi uygun görmüştü. Demokrasinin olmazsa olmaz unsurları olan partiler ve Meclis ile birebir irtibatı bulunması, RTÜK''ü, sık sık girilen olağanüstü dönemlerde bile, nispeten demokrat çizgide tutuyor.

Şikâyetçilerin rahatsızlık sebebi de bu. Hükümetler kurup hükümetler devirmeye alışan medya grupları her dediklerini RTÜK''e yaptıramıyorlar, bu yüzden bazen büyük maddi kayıplara uğradıkları da oluyor. Halkı rencide edecek yayınlar yaptıklarında, kişilik haklarına tecavüz ettiklerinde, küfür ve hakaret içeren ifadeler kullandıklarında cezalandırılmaktan kurtulamıyorlar. Buna karşılık, yaptıklarının yanlışlığını yüzlerine vuran, hiç tepki vermeseler bile ilkeli yayınlarıyla izleyiciye mukayese imkânı sağlayan alternatif kanalların varlığından da hoşnut değiller. Kendi seviyesizliklerini açığa vuran farklı seslere tahammülsüzlük, bazı yayın gruplarını, "Batsın bu RTÜK" noktasına vardırıyor...

Aslında RTÜK üzerinde etkili bazı politikacılar da kurumdan fazla mutlu değiller. ANAP genel başkanı Mesut Yılmaz, Star televizyonunun ikinci kanalı Teleon''da yapılacak şifreli spor yayınlarıyla ilgili kararın RTÜK tarafından çıkartılmasını yakından izledi ve sonunda muradına erdi de. Buna rağmen, RTÜK''ün nispeten demokratik yapısını kökten değiştirecek bir yasa üzerinde çalışma yaptıran da o. Daha önce de, büyük medya gruplarının isteği doğrultusunda, tekelleşmenin önünü biraz daha açmak isteyen değişiklikleri RTÜK yasasına sokmaya çalışmıştı ANAP. ANAP''ın, yasasını kendi hazırladığı, üyelerinin çoğunluğu çizgisindeki kişilerden oluşan RTÜK''ün yapısını değiştirmeyi neden bu kadar arzuladığını anlamak kolay değil.

Hükümetin üzerinde çalıştığı yasa değişiklikleri, RTÜK''ü Meclis''ten (yani milletten) kopartıp bütünüyle devletin bir uzantısı haline getirmeyi öngörüyor. Yasasına göre, üyeler partiler tarafından aday gösteriliyor; yeni yasayla bunun yerine devlet kurumlarının aday gösterme usulü getiriliyor. Adaylar arasında seçimi milletvekilleri yapardı; yeni düzenlemede tercih bakanlar kuruluna ait olacak. RTÜK''ü, sistem içerisinde örnekleri bolca bulunan ''YÖK'' gibi bir organa dönüştürme kararını, bugüne kadar RTÜK''le ilgili yetkilerini çok doğru kullanmış Meclis''in verecek olması kaderin garip bir cilvesi.

Belli çevrelerin RTÜK''ü değiştirerek hizaya getirme niyetlerine bazı medya gruplarının destek verme ihtiyacı hissetmesi, bunun, medyada tekelleşen sermayenin bu gücünü devlet ihalelerinde daha fazla kullanma fırsatıyla da ilişkili olabileceğini akla düşürüyor. Daha önce başaramadıkları, televizyonda yüzde 10''dan fazla hisseye sahip olanların devlet ihalelerine giremeyeceklerine dair yasa hükmünü metinden çıkartmayı bu defa yeniden deneyeceklerdir.

Meclis bu oyuna gelmemeli. RTÜK''ün kendi malı olduğunu bilip bugünkü yapısına sahip çıkmalı.