Sonu hüsran

İstanbul Üniversitesi''ni sarsan akademik çatışma hergün yeni bir aşamaya giriyor. Birkaç dekan ve bölüm başkanı geçtiğimiz günlerde istifa etmişti; istifa edenler kervanına bu hafta İktisat Fakültesi dekanı da katıldı. İstanbul Üniversitesi yönetimi, "Giden gider, kalan sağlar bizimdir" mantığıyla davranıyor; son istifalara, "Yeniden yapılanmaya ayak uydurmayanlar ayrılıyor" tepkisini verdi yönetim.

Bugünkü huzursuzluğun "İstanbul Üniversitesi" denilince ilk akla gelen konuyla ilgisi yok. Gerçi, rektör Kemal Alemdaroğlu ile yardımcısı Nur Serter, kendilerine eleştiri yöneltenlere, kimliklerine aldırmaksızın, aynı etiketi yapıştırmaktan çekinmiyorlar. Üniversitede dağıtılan yönetim yanlısı bir bildiriye göre, huzursuzluk çıkartanlar ''İkinci Cumhuriyetçi'' ve ''Neo-Osmanlı'' kimliğe sahip kişiler; oysa istifa edenlerin bilinen kimlikleri bu etikete hiç de uymuyor. Çoğu hayatları boyu ''sol'' saflarda yer almış, bu sebeple geçmişte soruşturma geçirmiş, üniversiteden ayrılmak zorunda bırakılmış hocalar; bir bölümü ise tamamen akademik hassasiyetle tepki veren liberal öğretim üyeleri... İstanbul Üniversitesi, son iki rektör döneminde, ''irticâî'' unsurlardan büyük çapta temizlendi (!); sivil toplum örgütü toplantısına katılmak bile, öğretim üyeleri için, ilişki kesmeyi hak eden bir ''suç'' sayıldı.

Şimdiki ihtilâfın, yönetimin göstermeye çalıştığı türden bir fikrî tabanı olmasa da, bütünüyle fikir-dışı bir çatışma olmadığı da belli. Tepkilerini istifaya kadar vardıran itirazcı öğretim üyeleri, rektör ve rektöre destek çıkanların ''dayatmacı'' bir yönetim tarzı uyguladığı görüşündeler. Bölümler mantıksızca birleştiriliyor, binalar ve odalar usulsüz olarak işgal ediliyor; bunlar yapılırken hiçbir bilimsel mülâhaza da güdülmüyor. Öğretim üyeleri arasında keyfî bir ayrımcılık uygulanıyor; birisi için verilebilen izin aynı durumdaki bir başka öğretim elemanından esirgeniyor...

İstanbul Üniversitesi''nde olan, tipik bir "İktidar bozar, mutlak iktidar mutlaka bozar" durumu. Üniversite yönetimi, şimdi keyfî davranışa itiraz edenlerin geçmişte verdikleri destekle, 28 Şubat sürecinde en ''yasakçı'' uygulamaları sürdürebildi. O yasakçı tavır, Kemal Alemdaroğlu''na bazı odaklar nezdinde ''dokunulmazlık'' kazandırdı. Rektörler arasında en güçlü kişi o; şimdi o gücünü daha kişisel tercihler için kullanıyor...

Öğretim üyeleri, ilk yasakçı uygulamalar başladığında, yapılmak istenenin akademik özgürlüğe ters düştüğünü görüp bir bütün halinde seslerini çıkartsalardı, iş bu noktaya asla varamazdı. Mağdurların, şimdi rektöre ''dayatmacılık yaptığı'' için itiraz edenlerin ideolojik nefret duydukları başörtülü öğrenciler olması, tepkileri engelledi. Bir de cesaretsizlik var tabii; başörtülü öğrencilerin mağdur edilmelerini tasvip etmedikleri halde cesaret eksikliği yüzünden ses çıkartamayan liberal hocalar da vardı. İtalya''da da, Mussoli''ni döneminde, 1200 profesörden sadece 11''i faşizme bağlılık yemini etmeyi reddedebilmişti; bağlılık yemini edenler de sonradan kurtulamadılar faşizmin pençesinden...

Benzer durumlar akademik hayatın dışında da görülüyor. Çalışan gazetecilerin bu durumunu belgelemeye yarayan ''sarı basın kartı'' başörtülü bayan gazetecilere verilmemeye başlandı. Kart komisyonu üyelerinden Ankara Gazeteciler Cemiyeti başkanı Nazmi Bilgin, bu davranışı, "Adayların ideolojik tavrı yüzünden" gerekçesiyle açıklıyor. Oysa, gazeteci, fikren bağımsız, aykırılığı, ideolojik tavrı olabilen kişidir; o tavrında yasal açıdan bir mahzur varsa, görev o noktadan itibaren yargınındır. Belli ki, basın kartları komisyonu da, tıpkı bazı üniversiteler gibi, günün puslu havasından etkilenmekte...

Bir başka yanlışlık da medyada görülüyor. Böyle ortamlarda hep olagelen bürokrasi içindeki çatışmalarda tarafların birbiri aleyhine hazırladığı raporlar ortalıkta uçuşuyor. Devlete 25 yıl hizmet etmiş bir polis müdürü olan İbrahim Tokur''un, bize de ulaştırdığı, hiç günahı olmadığı halde adının raporlarda anılmasına gösterdiği tepki göz yaşartıcı. Öğretmenlerin durumu da farklı değil; raporlarda adları olumsuz biçimde geçen öğretmenler yarın öğrencileri karşısına nasıl çıkıp ders verecekler?

Dünya tarihi kadar şu sıralarda İstanbul Üniversitesi''nde yaşananlar da bu tür ortamların mutlaka "Bugün banaysa, yarın sana" biçiminde geliştiğine işaret ediyor. Kendileri gibi düşünmeyen başörtülü öğrenciler mağdur edilirken seslerini çıkartmayan, hatta kampanyaya destek verenler, o süreçte gücünü artıran dayatmacı odağın oklarının kendilerine çevrildiği gerçeğiyle karşı karşıyalar bugün. Şimdi poliste ve eğitim bürokrasisinde terör estirenlerle estirilen teröre destek vermekte mahzur görmeyen medya, yarın kendileri hedef haline gelebilirler. Almanya''da, İtalya''da, ABD''de aynen oldu bu.

Bu gidişin sonu hüsrandır, iyi bilesiniz.