Unutkanlık hayra alâmet değil

Başbakan Bülent Ecevit''in ''tahkim''e karşı çıkanları suçlayan sözleri, bazı çevrelerin kendisine "75''lik devrimci" sıfatını lâyık göreceği kadar ilginçti. "Televizyona, köprüye, bütün yeniliklere, ilericilik adına, devrimcilik adına karşı çıkılmıştı" diyordu Ecevit ve ekliyordu: "DSP çok şükür bu solculuk anlayışından kendini kurtardı."

"75''lik devrimci" sıfatının mucidi gazete, "Ecevit çağıyla uyumlu, piyasa ekonomisine dayalı yeni sol çizgisini lâikliğin farklı yorumuyla başlatmıştı" tespitini de yapıyor...

Bülent Ecevit''in sözleri elbette bir gerçeği yansıtıyor: İttihat ve Terakki''den başlayarak günümüze kadar kendini ''sol'' tanımlayan partilerin en ciddi sıkıntısı, ''ilericilik'' ve ''devrimcilik'' gibi kavramları dilden düşürmedikleri halde, dünyayı geriden izlemeleridir. ''Sol'' bizde, dünyanın gittiği istikamete mutlaka direnen ve toplumsal yasalar geriye düşmeyi kabul etmediği için elden bir şey gelmediğini görünce son anda vagona atlayan kişileri de içinde barındırır. Geçmişte, topluma rağmen savunulan ''sözde toplumcu'' çizgi bugünkü geriliklerin kısmî sorumlusudur.

Solu yerli yerine oturtan bu tespitin doğruluğu, ''tahkim'' konusundaki eleştirileri bütünüyle haksız kılmaz elbette, zaten tahkim konusundaki eleştiriler sadece o bildik ''tutucu sol''dan da gelmiyor; çerçevesi iyi belirlenmemiş, Türkiye''nin çıkarlarını bütünüyle göz ardı eden bir yasal düzenlemeye daha ilk günden karşı çıkanlar arasında biz de yer alıyoruz. Nitekim, hükümetin muhalefetle buluştuğu ara formül, düzenlemeyi yapmakta hırslı görünenler tarafından da mahzurların anlaşıldığına işaret ediyor.

"75''lik devrimci" sıfatının sahibi Bülent Ecevit''in sola yönelik eleştirisinin ilginçliği, o eleştirilerin "Televizyona, Boğaz köprüsüne ilericilik ve devrimcilik adına karşı çıkan solcular" biçiminde hedef aldığı kişiler arasında kendisinin de bulunmasından kaynaklanıyor. Bizim neslimiz, Ecevit''in başını çektiği ''ortanın solu'' akımının, 1970''li yıllarda verdiği köprü ve televizyon karşıtı mücadeleyi iyi hatırlar. 1920''li yıllarda kullanıma girmiş, 1950 sonrasında bütün dünyada yaygınlaşmış televizyon, neredeyse 1980''lere kadar, bize o muhalefet sebebiyle gelemedi. (Osmanlı''nın matbaayı gecikmeli alışını ''gericilik'' ile irtibatlandıranlar televizyon konusundaki en az 50 yıllık ihmalciliği hatırlamamızı istemezler).

1970 dolayındaki gazete koleksiyonları tarandığında, Ecevit''in, Boğaz köprüsü ve televizyon konusundaki muhalif sözleriyle karşılaşılıyor. Bugünün başbakanı Bülent Ecevit''in "İlericilik, devrimcilik adına geçmişte televizyona, köprüye karşı çıkan solcular" sözlerinin muhatapları arasında, hiç kuşkusuz, 1970''lerin CHP genel sekreteri, genel başkanı Bülent Ecevit ve mesâi arkadaşları da bulunuyor.

Bu gerçek gazete kupürleriyle ortaya serildiği için fazla üzerinde durmaya değmez; ancak o sözlerin sarf edilmesi bir başka yönden önem taşıyor: Bülent Ecevit kendisini yakından ilgilendiren bir geçmişi nasıl oluyor da unutabiliyor?

Ecevit''in o sözleri unutkanlık eseri olmak zorunda. Solu suçlayıcı cümlesinde bir dışlayıcılık var Ecevit''in; eğer geçmişteki kendi duruşunu bildiği halde özeleştiri yapma ihtiyacıyla ağzını açmış olsaydı, kendisini soyutlayan bir cümle kurmazdı. "Vaktiyle ilericilik, devrimcilik adına sol olarak vahim hatalar yaptık, köprüye, televizyona karşı çıktık, ama bugün bağnazlığın lüzumu yok" deseydi, hem "75''lik devrimci" sıfatını daha fazla hak eder, hem de Türkiye''deki zihnî bölünmüşlüğün ortadan kalkması yolunda önemli bir adıma destek vermiş olurdu. Ancak kendisini sorumluluk dışı bırakan ve bu tavrı karşılarında sergilediği çoğu 1968 kuşağı DSP''li milletvekillerini rahatsız eden sözleri, hayatının belli bir döneminin Bülent Ecevit''in belleğinden silindiğini akla getiriyor.

Böyle bir unutkanlık, "İnançlara saygılı lâiklik" formulünün sahibi Bülent Ecevit''in yönlendirmesiyle, Meclis''in açıldığı gün yemin töreni sırasında sahneye konan Merve Kavakçı eyleminde de yaşanmıştı... Başbakan, o gün, her zaman alıştığımız kadınlara saygılı, inançlar konusunda esnek Bülent Ecevit olmaktan çıkmış, tanıyamadığımız birine dönüşüvermişti...

Bulunduğumuz noktadan, Ecevit''in sola yönelttiği ''yeniliklere karşı çıkma'' eleştirisine ve yemin günü sahnelenen Merve Kavakçı eylemine bellek kaybının mı yol açtığını, yoksa özeleştiri amaçlı sözleri bu amacı taşıyacak bir cümleyle ifadede bir tutukluğun mu buna sebep olduğunu bilebilecek durumda değiliz. Ancak, bu iki olay başbakanın sağlığından dolayı endişelenmemiz için yeterli vahâmette gibi geliyor bize...

Umarız, ciddi bir sorun söz konusu değildir.