Dünyayı ÇİN çarpar mı?

Mevcut dünya düzeninde ekonomik dengelerin tüketim üzerine kurulduğu artık herkes tarafından kabul edilen bir gerçek. Son dönemde bu gerçekliğin kabul edilmesinde, dünyanın en büyük ekonomilerinin yavaşlama sürecine girmeleri de şüphesiz etkili oldu.

Dünyayı finansal piyasalar ve üretim olarak bölümlersek; ABD ve İngiltere finansın merkezi, Çin ve Asya havzası ise büyük anlamda üretimin merkezidir. Yaşlı Avrupa kıtasının durumu ise her ikisinin ortasında kalmakla birlikte gittikçe üretimden uzaklaşmaktadır.

Global yavaşlamanın her geçen gün tedirginlik oluşturduğu son dönemde, piyasaların ana gündemini ABD merkezli finansal kriz oluşturmakta. ABD ve Avrupa ekonomilerinden gelen veriler ve mali sisteme ilişkin haberler her geçen gün daha yakından takip ediliyor. Bizce; finansın merkezinden gelen bu haber ve verileri dünya fazlası ile yakından takip ederken, dünyanın üretim üssünde yaşananlarla çok fazla ilgilenilmiyor.

Dünyanın üretim üssünde patlak verecek olan bir kriz mali sistemdeki krizle birleşince dünya piyasalarında içinden çıkılmaz durumlar ve çöküşler yaşanacaktır. Peki, gerçekten üretim üslerinde işler nasıl gidiyor? Korkmamız gerekir mi? Bu sorulara gelen verilerle beraber cevap arayalım.

ABD ve Avrupa ekonomileri ile beraber son dönemde Çin ekonomisinden de yavaşlama sinyalleri gelmeye başladı. Çünkü; Çin ürettiği malın büyük bir kısmını bu ülkelere ihraç ediyor. Çin ekonomi yöneticilerinin bu durum karşısında hızla önlem almaya başlamaları aslında riskin büyüklüğünü yansıtıyor. Çin, Gayri Safi Yurt İçi Hâsılasının yüzde 1 ile 1,5 arasında bir ekonomik teşvik paketi hazırlamakta. İhracatın genel görünümünün olumsuza dönmesi, dünyanın dördüncü büyük ekonomisi olan Çin''in ekonomik büyüme hızını dört çeyrek dönemdir düşürüyor. Ülkede sanayi üretimi ise geçen ay, Şubat 2007''den bu yana en düşük düzeye geriledi. Çinli ekonomi yöneticilerinin açıklamalarında, enflasyonu indirmekten çok ekonomiyi sürdürülebilir düzeyde tutmaya çalışacakları da sürekli vurgulanıyor.

Bir süredir olimpiyat oyunlarıyla dünya gündemini meşgul eden Çin, bundan sonraki süreçte de ekonomik anlamda gündem olabilir.

Dünyadaki ekonomik durgunluk devam ettiği sürece Çin''in ihracatı düşecek ve iç talepteki artış dahi Çin''i kurtaramayacaktır. Herkesin gözünün batıya kaydığı bir ortamda krizin merkezinin Asya''ya kaymasına şahit olabiliriz. Neticede kriz yönetiminde de Çin''in Batı''ya göre zayıf ve tecrübesiz olması da başka bir dezavantaj olarak öne çıkıyor.

Krizin merkezini özelde Çin''e genelde de Asya''ya kaydırmayacak tek gelişme ise yine başta ABD olmak üzere kapitalist batı ekonomisinde işlerin yolunda gitmesi olacaktır.

Yoksa bu gidişle mali krizle üretim krizinin birleşmesi neticesinde dünyayı Çin çarpacaktır…