IMF olmazsa...

Yurt dışı ekonomi çevrelerinde, piyasalarda birkaç aydır devam eden rahatlama ve yükselişin ne kadar daha devam edebileceği ve kalıcılığı tartışılırken, içeride de IMF''siz bir Türkiye''yi nasıl bir akıbetin beklediği hararetle tartışılmaya devam ediliyor.

Piyasalarda son iki ayda yaşanan her yükselişi, her fırsatta IMF ile yapılacak bir anlaşmaya yormaya çalışan piyasa yorumcuları ve ekonomi yazarları son günlerde oldukça zorlanmaktalar. Bu zorlanmanın nedeni ise; IMF görüşmelerinde takvimin sarkması ve belirsizliğe uğramasına rağmen, piyasalarda bir bozulmanın yaşanmamasıdır.

Mart ayındaki yerel seçimlerin ardından global piyasalardaki iyimser hareketi yakalamaya çalışan yurt içi piyasalar ile ilgili yapılan yorumlarda iyimserliğin ve yükselişin ana nedeni olarak sürekli IMF beklentisi öne sürülmekteydi.

Aslında gözden kaçırılan ya da kaçırılmaya çalışılan ise; global piyasalarda yaşanan dipten dönüş hareketlerine iç piyasaların da uymaya çalışmasıydı.

Global piyasalarda dipten dönüş nedenlerine göz atalım

Son birkaç aydır global makro ekonomik verilerdeki bozulma belirgin bir şekilde yavaşlarken, krizin dibinin görüldüğü ve iyileşme sürecinin başladığına inanların sayısı artmış durumda.

Açıkçası benim görüşüm de kısa vadeli olarak bu yönde. Ancak çok uzun vadeli olarak yapısal yeni krizler yaşanabilir. Bu vade de 10 yılla ifade edilebilir, bunun da şu anda piyasalar açısından bir önemi yok…

En başta; krizden en çok darbeyi yiyen gelişmiş ekonomilerde devlet, düzenleyici otorite (regülatör) olarak piyasalardan görevi devralmış durumda. Diğer taraftan alınan radikal kararlarla piyasalarda “güvensizlik” sona ererken, likidite problemi de ortadan kalkmıştır. Zaten, son dönemde dünya ekonomisine dair açıklanan veriler bunları teyit ederken, gelecekle ilgili beklentilerin pozitif yöne kaymasında da bu sayede artış yaşanmaktadır.

Biz tekrar dönelim IMF''ye ve içeriye

Türkiye ekonomisine dair temel makro ekonomik verilerin Mart ayından itibaren net olarak dipten yukarıya dönmesi ve global piyasaların olumlu performansı içeride piyasalar üzerinde etkisini gösterdi ve göstermeye de devam ediyor.

Ama birileri IMF''yi öyle bir saplantı haline getirmişti ki ne global borsalardaki toparlanmalardan ne de içeride yaşanan toparlanma sinyallerinden bahsediyorlardı.

Çünkü görüşmelerin başladığı geçen Ekim''den bu yana inanılan şey, Türkiye ekonomisinin IMF olmadan çökmesinin gerektiğiydi…

Bazı yabancı kurumların dış finansman açığını 90 milyar dolar olarak belirlemesi gibi olumsuz açıklamalarla da kendilerine destekçi bulmakta zorlanmadılar.

IMF''siz geçen bir yıla rağmen ekonomide halen bir çöküş olmaması bu arkadaşların umutlarını da kırmış değil açıkçası…

Halen IMF''siz çöküş senaryoları türetmeye de devam ediyorlar… Hafta başında Moody''s in “Türkiye IMF olmadan yazı zor çıkarır” açıklamasının ardından bu senaryolardan onlarcası yeniden gündeme geldi. Ancak piyasalar önceden olduğu gibi, bu ve benzeri açıklamalardan türetilen senaryolara aldırış etmeden yurtdışı piyasalarla yaptığı simetri hareketlerine devam etti. Yani IMF olmazsa ölmeyebilirmişiz!...

IMF konusunda aslında sadece kafa karışıklığı içeride yaşanmıyor. Süreç uzadıkça uluslararası finans kuruluşları da birbirine zıt raporlar ve açıklamalar yapmaya devam ediyorlar. Geçtiğimiz hafta Merrill Lynch anlaşma çok yakın derken, JP Morgan da tam tersi bir açıklama yaptı. Açıklama trafiği bundan sonra da devam edecektir. Bir yıldır IMF olmazsa batarız diyenler tabiî ki yine olumsuz açıklamaları öne çıkarıp senaryo türetmeye devam edeceklerdir.

Yaz dönemi boyunca piyasaları etkileyecek ana gelişme global borsalardaki hareketlerdir.

Artık piyasaların IMF elastikiyeti bazılarının iddia ettiği gibi yüksek değildir.