Kokusu yakında çıkar

Avrupa içine düştüğü borç krizinde debelenmeye devam ediyor. Gün geçmiyor ki bir diğer Avrupa ülkesi ile ilgili batma ve kurtarılma haberleri çıkmasın.

Geçtiğimiz hafta Avrupa''nın en sağlam kalesi ve dominosu olarak görülen Almanya''nın da krize gireceğine dair spekülasyonlar liste başı iken, bu hafta başında ise İtalya''nın IMF tarafından kurtarılacağına dair dedikodular liste başı oldu.

İtalya''nın IMF tarafından kurtarılacağı dedikodusu o kadar olumlu karşılandı ki; İtalyan hazinesinin yüzde 8''e yaklaşan rekor faiz oranıyla borçlanmasına nerede ise alkış tutulacaktı!

Hâlbuki İrlanda, Portekiz ve Yunanistan''a diz çöktürüp, mali yardıma muhtaç eden yüzde 7 seviyelerine yükselen borçlanma maliyetleri değil miydi?

Hoş, IMF, ne İtalya ne de İspanya''ya ile kredi görüşmesi yapmadığını açıklamasına rağmen piyasalar nasıl olsa "bir gün" yapacağa oynamayı tercih etti.

Aslında Avrupa''ya dair yapılan tüm hesapların içinde IMF var. Avrupa için IMF''siz bir kurtuluş reçetesini kimse yazamıyor.

Fransa Dışişleri Bakanı Alain Juppe''in ifadesiyle "varoluşsal bir krizden geçen Avrupa"da şu ana kadar IMF''ye avuç açanların sayısı oldukça fazla. İrlanda, Portekiz, Yunanistan, İzlanda, Letonya, Romanya ve Macaristan. Sıradaki ise İtalya...

Almanya ve Fransa''nın dizayn ettiği ve ağızlara sakız olan "AB Kurtarma Fonu"nun (EFSF) kullanılabilir sermayesi sadece ve sadece 250 milyar euro. Yine sadece IMF''nin İtalya''ya hazırladığı konuşulan paketin büyüklüğü 400 ile 600 milyar euro arasında.

İtalya, IMF için büyük lokma.

İtalya''nın borç krizini aşabilmesi için gereken miktar IMF''nin 450 milyar dolarlık cephanesinin çok üzerinde.

Eğer IMF Avrupa''da tam aktif bir rol almak istiyorsa daha fazla kaynağa ihtiyaç duyacaktır. Bu kaynağın finansmanı da IMF''nin yönlendiricisi ve finansörü ABD''den başkası değildir. Dolayısıyla IMF''nin Avrupa''nın kılcal damarlarına kadar sirayet etmesi aslında ABD''nin Avrupa üzerindeki etkisini artırması açısından önemlidir.

Ancak finansal açıdan zor günler geçiren ABD''nin, IMF''ye böyle bir kaynak aktarımı oldukça zor gözüküyor. Onun için daha geniş katılımlı bir yapı ile IMF''yi dizayn etmesi gerekecek. Mesela elinde tasarruf fazlası bulunan Çin''i buna razı etmesi gerekiyor...

Şimdi arkamıza yaslanalım ve bir es verelim. Büyük resme odaklanmaya çalışalım.

Neden her taşın altından IMF çıkıyor?

Kurtarma fonunda bir adım yol alamayan Avrupa üzerine yazılan tüm reçetelerde neden IMF olmazsa olmaz oluyor?

Bu ve bunun gibi soruların cevaplarının ipuçlarını bulmak için 2009 yılana dönmemiz gerekiyor.

Krizin etkilerinin iyiden iyiye hissedilmeye başlandığı 2009''da, dünya ekonomisinin ve global finansal sistemin kilitlenmesini çözümlemek için "Yeni Dünya Düzeni" adı altında oluşumlar başlatıldı. Dönemin İngiltere başbakanı Brown "Yeni bir dünya düzeni ortaya çıkıyor ve bizler uluslararası işbirliğinde yeni bir döneme giriyoruz" şeklinde özetliyordu bu gelişmeleri.

Ve bu günlere geldik. IMF tarihinde ilk kez Avrupa ile yakından ilgilenme fırsatı buldu. Ama IMF''nin kaynakları Avrupa''nın büyük ekonomileri için yetersiz. IMF''nin uzaktan kumandası ABD ise kendi bütçesini bile bağlayamıyor...

Geriye ABD''yi dış fazlasıyla yıllardır finanse eden Çin kalıyor. İşte onun içindir ki zaman zaman Kurtarma Fonu anıldığı anda Çin''de anılıyor. Ancak Çin Avrupa''da ve IMF''de etkin olmak adına işi biraz ağırdan alıyor.

İşte bu noktada Çin''in dün yaptığı açıklamalar son derece önemli. Çin dün Avrupa''daki borç krizinin ihracat ve büyüme görünümlerini olumsuz etkilemesi nedeniyle, 2008 yılından buyana ilk kez bankaların rezerv olarak tutmak zorunda oldukları para miktarını düşürdü. Bunun anlamı şudur: Çin, Avrupa için kesenin ağzını açmaya başlayacak.

ABD ile Çin Avrupa konusunda el sıkışmışa benziyor.

Kokusu yakında çıkar...