Kaya gazı alternatif olabilir mi?

İnsanoğlu, sürekli zayıf taraflarından endişe eder. Dünyanın da Türkiye"nin de zayıf karnı enerji arzıdır. Kolay değil, önümüzdeki 20 yıl içinde dünya enerji talebi yüzde 40 artacağı tahmin ediliyor.

Türkiye için de durum farklı değil. 2012"de 62 milyar dolar enerji ithalatına bedel ödediğimiz düşünülürse, her yıl 5 milyar dolarlık yatırım yapmamız gerekiyor. Aksi takdirde ne cari açığımızı kapatabileceğiz ne de ekonomide büyüme rakamlarını devam ettirebileceğiz…

Başka bir ifadeyle, dünya genelinde enerji talebini karşılamak için 14 trilyon dolara yakın yatırım ve ulaşım bütçesi gerekiyor.

Bu gerçekler sebebiyle alternatif olabilecek her ihtimal heyecan oluşturuyor. Son yıllardaki kaya gazı (Shale Gas) alternatifi de bunlardan biridir.

Kaya gazı için en hazır ortam ABD görünüyor. Amerika"nın gaz kaynaklarının üçte birini kayı gazı oluşturuyor. 62 trilyon metreküp kayı gazı üretilebilir potansiyele sahip. Geçen yıl 680 milyar metreküp kayı gazı üretildiğini unutmayalım. Ancak geçen yıl, kaya gazı rezervleriyle ilgili rakamları düşürdü.

Türkiye"de durum küçümsenmeyecek boyutlarda. Yabancı kaynakların tahminlerine göre 420-425 milyar metreküp kaya gazı potansiyeli var. Diğer taraftan yerli bazı kaynaklar ise, 1,8 trilyon metreküp potansiyel olduğunu söylemektedir. Yani Türkiye"nin 40 yıllık enerji ihtiyacını karşılayabilecek bir miktar söz konusudur. Özellikle Trakya ve Güneydoğu Anadolu"daki aramalarda potansiyele rastlandı.

Aslında Amerika, 1970"lerde kaya gazı konusunda sonuçlara ulaştı ve üretime 2000"den önce başladı. Bizde ise hala üretim gündemimize sokamadık.

ABD, iki yıl önceki verilere göre 33 milyar dolar kaya gazı yatırımı yaptığı biliniyor. Hatta 600 bin kişinin bu sektörde istihdam edildiği de bilinmektedir.

Kaya gazı için temiz, kaliteli bir enerji kaynağı olarak bakılıyor… Ancak her şey toz pembe değil.

Özellikle çevreciler, okyanus kıyılarındaki planktonların, ekolojik dengenin bozulacağı endişesiyle Amerika Kıyıları boyunca kaya gazı çıkarılmasına karşı çıkmaktadır.

Petrol ve doğal gaz konusunda en büyük paylardan birine sahip olan Rusya, kaya gazının etkileri ve potansiyelleri konusunda belirsizlikler olduğunda ısrar etmektedir.

Fransa, kaya gazının kullanımı konusunda katı yaptırımlar uyguluyor. Dünyada 180 ila 210 trilyon metreküp kaya gazı olduğu tahmin edilmektedir. Günümüzde yılda 3.3 trilyon metreküp doğal gaz kullanıldığını hatırlayalım.

Aslında alternatif bir ürün olmakla birlikte çıkarılması ve güvenli kullanımı konusunda kesin standartlar oluşmuş görünmüyor. Yine de ABD"deki binlerce kuyudaki uygulamalar bir örnek oluşturabilir.

Köprü, havaalanı, kanal gibi dev projeleri konuştuğumuz bir dönem. Kısa vadede enerjideki tek seçeneğimiz tasarruf yapmak kalıyor. Nükleer santral, kömür santralleri, enerji türbinleri, hidroelektrik santralleri orta vadeli seçenekler olarak ortaya çıkıyor.

Yine de yeterli değil. Sanırım dev projeler arasında enerji projeleri de girecek…

Özellikle yeni teknoloji ile kömür kaynakları yeniden gündeme taşınacak. Türkiye, enerjide sadece lojistik merkezi olmanın ötesine geçmek zorundadır.

Star Rafinerisi, en büyük sabit sermaye yabancı yatırımı olarak önümüzde duruyor. Yeni rafineriler için de bu emsal olacaktır.

Kaya gazı, dünya enerji kaynakları arasında bir seçenek olarak ortaya çıkıyor. Belki petrol ve doğal gaz fiyatlarını dizginleyebilir. Ancak hiçbir zaman enerji talebine bir çözüm getiremeyecek.

Bakalım Türkiye"deki kaya gazı üretim süreci nasıl işleyecek?