Duygusal kalite meselesi

İnsanlar duygularını sulandırarak yaşamaya başladığında işin tadı kaçıyor. Benim uzun zamandır sıklıkla düşündüğüm ve epeyce rahatsızlık hissettiğim bir tespit bu...

Başka bir ülkede hiç yaşamadım, Türkiye sınırları dışına da çıkmadım, halleri kavramak bakımından bu bir eksiklik olabilir. Ama Türkiye''nin birkaç kuşağıyla ayrı ayrı yaşadım. Bu zaman zarfında Türkiye çok ciddi ve aslında birçok yönden normal kabul edilemeyecek değişimler yaşadı. Bütün bunları göz önüne aldığımda, bırakın başka başka ülkelerde yaşamayı, ömrümün her on yılını bir başka gezegende geçirmiş gibi hissediyorum kendimi. Yaşamayanların asla anlayamayacağı, işi hemen basit bir eskiler-yeniler çatışmasına taşıyacağı zor bir vaziyet bu.

Dünyanın son yüzyılı baş döndürücü bir hızda yaşadığı, belki de insanlığın daha önceki yüzyıllarına eş yeniliklerin ve değişimlerin yaşandığı doğru... Bu değişimi Türkiye''nin kendine özgü kimlik ve rejim sakarlıklarıyla daha da anlaşılmaz hale getirdiği de doğru... Ama yine de doğal kabul edemediğim, edilmesine de inanamadığım bir şey var ki, zihnim döne döne geliyor ve hep bu engele takılıyor. İnsani çözülmeden, insani eksilmeden, ruhsal yoksullaşmadan, medeni yoksunlaşmadan sözediyorum. Hayatın her yanını ahtapot gibi kıskıvrak yakalayıp sıkan bu çözülmeyi asla içime sindiremiyorum. Böyle bir şey olmuyormuş gibi, hayatın çoraklaşmasının hiç farkında değilmişim gibi yaşamayı da beceremiyorum. Tıpkı bu öğütücü döngüyü durdurmayı ya da hiç değilse bir parçası olmamayı beceremediğim gibi... Bir insan kalabilmek noktasında görebildiğim kadarıyla tek güvencem zihnimdeki bu isyan!..

Bu satırları yazarken de aslında tedirginlik yaşıyorum. "Sen neden bahsediyorsun be adam!" diyenler de, "Ne zannediyorsun kardeşim sen kendini, hem insanlara tepeden bakıyorsun, hem de kendini sütten çıkmış ak kaşık zannediyorsun" diye düşünenler mutlaka çıkacaktır. Çünkü artık "yazı" yazanların "insan"a ait "mesele"leri kendi üzerinden anlatarak vurgulamasının sadece üslupla ilgili olduğu, kişisel olmadığı inceliğine daha az rastlanıyor. Yine yazı yazanların bu işe azimle ve sabırla devam etmelerinin nedeni giderek o "az"la ilgili hale geliyor zaten, "çok"la değil.

Lafı uzattım, aslında o insanî çözülmenin, o ruhsal yoksullaşmanın, o yaygınlaşan yüzeyselleşmenin önemli bir tezahürüne, duygusal kalite azalmasına yakından bakmaktı amacım. Gazeteler, televizyonlar, hayatın her yanını dolduran konuşmalar, insanların birbirine gönderdiği dijital mesajlar, selamlaşmalar, vedalar, dilekler, hayatın ifadelendirildiği her şey can sıkacak yoğunlukta bir duygusal klişeleşmenin, neredeyse ucuzlaşmanın izlerini taşıyor. Her akşam televizyonlarda "bir konu açın da ağlaşalım!" ahvalindeki medyatik kümeleşmeleri görüyoruz. Bu milletin en önemli hasletlerinden biri olan kanaatkârlığımızın, maddiyata tamah etmezliğimizin, para dağıtan ekran tezgâhlarında nasıl eriyip gittiğini, insanlarımızın üç kuruş para için ne hallere geldiğini görüyoruz. Bu toplumun yiğitlik/kahramanlık kültürünün tiraj/rating kurgularında nasıl ucuzlatıldığını görüyoruz.

Görüyor muyuz?

Sahiden görüyor muyuz?