MGM de batarmış!

Yerli filmlerle tanışıklığım yazlık sinema günlerine kadar gider. Yabancı filmlerle karşılaşmam ise daha sonradır. Evlerin salonlarında ilk siyah beyaz televizyonların peydahlanmaya başlaması ile birlikte ben de Hollywood sinemasının etki alanına girmiş oldum. Etki alanı demekle meseleyi abarttığımı düşünmeyin; kırk yıla yakın bir zamandır o filmleri seyredip duruyorum. Bunun iyi bir şey mi, kötü bir şey mi olduğu ayrı bir tartışma konusu; ancak birçok sinemasever için vakıa budur! Sinemanın hafızamızda kapladığı yerin büyük bir kısmı maalesef Hollywood damgasını taşır. Maalesef diyorum, çünkü bu çok da iyi bir şey değil. Malum, Hollywood asla sadece Hollywood değildir. Sadece film yapmaz, filmler üzerinden kanaatler, imajlar oluşturur. Devasa bir ağırlık olarak yerel sinemaların üstüne çöker, onları havasız ve susuz bırakır. Emperyalizmin renkli sinemaskop versiyonudur. Ancak sinema diye elinizi uzatacağınız hemen her yerde de o vardır. Film izlemek isterseniz bir şekilde Hollywood''a bulaşmanız kaçınılmazdır. Sinema salonlarını onlar işgal eder, televizyon ekranından neredeyse istisnasız biçimde o endüstrinin ürünleri etrafa saçılır. Hal böyle olunca zihinlerde sinema ile ilgili oluşan imajlar ve çağrışımlar da ister istemez Hollywood patenti taşır. Hafızamızda yer kaplayan o görsel ''kalıntı''lardan biri de Metro-Goldwyn Mayer''in meşhur kükreyen aslanıdır. Hafızamızda yer etmesi normaldir çünkü izlediğimiz filmlerin çok büyük bir kısmı ya MGM''in o kükreyen aslanıyla ya da Columbia Pictures''ün ışık saçan kadın heykeliyle başlar.

Neyse uzatmayayım… Kükreyen aslanla sembolleşmiş bulunan MGM uzun süredir ciddi bir ekonomik krizin içindeydi. Gelen haberlere göre stüdyonun borcu 4 milyar doları aşmış ve bırakın bu borcun ödenmesini, faizi bile ödenemiyormuş. Doğal olarak Wall Street''in büyük finans şirketlerinden oluşan alacaklılar MGM için "iflas koruması" isteyerek ipini çekmişler. Bu önemli bir haber… İçinde bulunduğumuz yüzyılın kültürel tarihinde mutlaka bu önemine uygun bir yer kaplayacaktır. Peki neden önemli? Sinema deyince aklımıza gelen ilk 500 popüler unsurun en az yarısı MGM''den çıkmıştır. Mesela "Rüzgar Gibi Geçti", mesela "Batı Yakasının Hikayesi", mesela "Ben-Hur" gibi klasikler, Pembe Panter, James Bond, Rocky gibi çok bilinir karakterler, Uzay Yolu gibi kült olmuş diziler hep MGM üretimidir. Amerika''da sadece bu damgayı taşıyan filmlerin döndüğü bir TV kanalı var, bizde de yıllardır Digiturk bünyesinde bu kanal yer alıyor. Yani sadece bir film şirketi değil iflas eden, hafızamızdaki devasa sinema kompartımanının da hemen hemen yarısı… Büyük ihtimalle başka ellerde faaliyetlerini sürdürecektir, ama yeni MGM artık başka bir trendin ürünü olacaktır.

Peki bu sinemaseverler için kötü haber mi? Benim için değil en azından! Amerikan sinema kültüründen fena halde sıkılmış, yönünü büyük ölçüde batıdan doğuya, kuzeyden güneye dünya sinemasına dönmüş biri olarak bu haberin bana iyi geldiğini bile söyleyebilirim. Günümüzde çok az Amerikan patentli film seyircisini aptal ye-rine koyma alışkanlığından kendini kurtarabiliyor. Eskiden de temel düşüncesi ticaret olan bir sinemaydı, ama bunu bir şekilde süsleyebiliyorlardı. Şimdi istisnaları dışında sadece patlamış mısırla iyi gidebilecek filmler üretebiliyorlar. Aptal olmayanlar için sıkıcı olmaya başladı Hollywood sineması…

Her ne kadar çocukluğumdan beri zihnimin bir köşesinde o aslan kükrüyor da olsa, MGM''i çok da özlemeyeceğim muhtemelen!