Okuma notları

“Biçime ait güzelliği de inancımızın temellerinden hareket ederek kurabiliriz. Bu güzelliği kuramamışsak tevhidî yaklaşımdan yoksunuz demektir. Tevhidî yaklaşımdan yoksunsak o zaman bir nevi şirk içindeyiz demektir. Doğrusu bütün İslâm dünyasında çok yüksek sesle yapılması gereken ikaz bu gibi geliyor bana. Estetik, inancımızdan ayrı bir şey değil; eğer biz onu doğru bir şekilden kuramıyorsak iki sebebi vardır: Ya inancımız çok yanlıştır, yahut inancımızla onun arasındaki bütünlüğü hissetmiyoruz demektir.”

(Kubbeyi Yere Koymamak/Turgut Cansever/Timaş Yay.)

“...Tasavvuf edebiyatında âşıkın bir diğer adı da inleyendir, âh u figân edendir. sabahlara kadar inleyen, seher vakitlerinde âşığından bir koku bekleyen kimsedir. bir ömür boyu, bu fâni âlemdeki hayatlarında hep o bâki olanı özlerler. İşte insanın bâki olan yegâne varlık olan Allah''a yönelmesinin adına sûfiler ''Aşk'' demişlerdir. Çokluk alemi denilen bu kesret çarşısına düşmüş olan insan, sun''î yollarla yalnızlığını gidermeye çalışmakta. aslında dünya hayatı dediğimiz şey bu parçalanmış kimliğiyle insanın o yukarılarda kalmış olan özünü, bir diğer yarısını, bir diğer parçasını arama mücadelesidir. Bu sebepten âriflerin gözünde yeryüzü hayatındaki bütün ıstıraplar, bütün çileler ve bütün arayışlar aslında insanın o özüne, o kaynağına yeniden geri dönüşün bir tür teranesidir, bir tür dile getirilmesidir.”

(Sûfî ve Şiir/Mahmud Erol Kılıç/İnsan Yay.)

“Kur''ân-ı Kerim''de şöyle buyurulmaktadır: ''Doğu da, Batı da Allah''ındır.'' Bu ifade birçok anlam düzeyini havidir. Bunlardan biri, güneşin doğduğu ve battığı yerin, ormanların toprakları örttüğü yerin, kum tepeciklerinin boş araziler üzerinde dolaştığı yerlerin, muhteşem dağların göğe değdiği yerin ve derin mavi suların İlâhî Sonsuzluğu yansıttığı yerin hep Allah''a (c.c.) ait ve birbirleriyle ilişkili olduğudur. Mahlukatın bir bölümünün tahrip edilmesi, onun diğer bölümlerini bugünün biliminin anlayamadığı bir biçimde etkiler. Bütün insanların yaşadığı böyle birbirine bağımlı bir doğal çevrede bütün kadın ve erkeklerin birleşmeleri gerekir; bunu da insanın ulûhiyete müteveccih yönünü öldüren ve böylece de Tanrı''nın tabiattaki yansımasını gizleyen agnostik (bilinemezci) bir hümanizm biçiminde değil de, kendini geniş ve karmaşık beşeriyet deryasında farklı yollarla gösteren bir Ruh biçiminde yapmalıdır.”

(Bir Kutsal Bilim İhtiyacı/Seyyid Hüseyin Nasr/ İnsan Yay.)

“Değerini araştırdığımız bu hayat yolculuğunun nerede başlayıp nereye doğru gittiğini düşünelim. İlâhî kıvılcım cansız maddeden çıktı. Cansız maddeden hayat ayrıldı. Önce onda hayat gizleniyormuş şu halde, olmasa çıkmazdı. Hayat önce bitkilerde, sonra hayvanlar dünyasında gözüktü. Hayattan ruh çıktı. İnsan, ruhunun emrinde olduğu halde, bu yolculuğun ileri menzilinde yürüyüşüne devam ediyor. Nereye gidiyor? İnsan iradesinin ince tahlili, onun sonsuza doğru yürüdüğünü ortaya koymaktadır. İnsanın özünü, cevherini teşkil eden sonsuz hem insanda barınıyor, hem de insanı kendine götürüyor. İnsan, bu kendindeki özle ilerlerken onu kendi dışında arıyor ve ona kendi içinde ne kadar yakından sahip olursa, onun kendi dışındaki varlığına o kadar kuvvetle inanıyor. Herşeyin sonsuzdan ibaret olduğunu görüp anladığı gün, onunla birleşmiş olacaktır.”

(Kültür ve Medeniyet/Nurettin Topçu/Dergâh Yay.)