Oyun hamuru olarak toplum

Yazıya "Aman algınıza mukayyet olun!" diye başlayacağım ama biliyorum ki bunun için artık çok geç! Sezgilerinizden geriye bir şeyler kaldıysa belki bu sizin için bir parça kurtarıcı olabilir ama algınız için yapılacak bir şey yok artık. O bundan sonra hep akıntının götürdüğü yere götürecek sizi... Bazen doğru tarafa, bazen yanlış tarafa ama hep yüzeyde, derinlerde ne olduğunu bilmeden sürüklenerek...

Yukarıdaki paragrafın epeyce kışkırtıcı cümlelerden oluştuğunu kabul ediyorum. Bu türden kışkırtıcı cümleler her zaman tartışmaya açıktır. Tartışmaya açık olduğunu bu cümleleri kuran da biliyorsa mesele yok, kimsenin akıl canı yanmaz böyle spekülasyonlardan. Her işin bir matematiği olduğunu bilmek, hesaplarımızı çoklu ihtimaller üzerinden yapmak, mümkün olan en isabetli varış noktalarına varmak için çaba göstermeliyiz hepimiz neticede.

Bunları, Türkiye"de son zamanlarda yaşananların ortaya çıkardığı geniş ölçekli fotoğraf üzerinde tartışmalar başlatmak için söylüyor değilim. Bir yanda seçilmiş bir hükümetin, diğer yanda şeffaf olmayan bir yapı ya da oluşumun bulunduğu güç denklemlerinde meşruiyetin nerede olduğu bellidir. Hükümetlerin sevap ve günahları elbette sorgulamaya açıktır; ancak bunun kendi çerçevesi ve sınırları içinde yapılması gerekir. İyi kötü her polisiye severin rahatlıkla farkedebileceği senaryo zaaflarından da bellidir ki; Türkiye"de yaşananlar basit bir icraat sorgulamasının doğal sınırlarını çoktan aşmıştır. Burada teyelleri görünen bir algı faaliyeti vardır ve bizden el çabukluğuyla çizilen bu karikatüre inanmamız istenmektedir.

Burada hesaba katılmayan şey; aynı karikatürün önümüze daha önce defalarca konmuş olmasıdır. Bu bizi kendimizden koruyan ve görüş kabiliyetimizi uyanık tutan bir şey... İşin gerçeği; biz bu yeteneğimizi aynı zokayı daha önce bir kaç kez yutmuşluğumuza borçluyuz. Önümüze konanın, gerçeğin bir fotoğrafı değil de, sadece özensiz çizilmiş yanıltıcı ve kaba bir karikatürü olduğunu farkedebilmek için kuşaklar boyunca her on yılda bir yanıl(tıl)mamız gerekti.

Ancak hemen peşine eklemeli ki; "Artık rahata erdik, artık kolay kolay kül yutmayız" demeye daha çok var. Yukarıda da ifade ettiğim gibi; doğru tarafa doğru gidiyor olmamız, bizim akıntıya kapılmaktan beri olduğumuz anlamına gelmiyor her zaman. Bir önceki turda, vesayete karşı birlikte hareket eden ittifakın bugün karşı karşıya geldiğini ve ilginçtir, bir tarafın bugün yine vesayeti temsil ettiğini unutmayalım. Ne çıkıyor buradan? Biz sağlam bir zeminde doğruyu inşa etmezsek yanlış kendini yeniden üretiyor ve bir başka kılıkla yeniden karşımıza dikiliyor sonucu çıkıyor. Bugünkü krizin kaldırım taşlarının, bizim yine doğru tarafa doğru, yani vesayete karşı ve fakat yine akıntıya kapılarak ilerlediğimiz bir önceki turda döşendiği ortaya çıkıyor. Yani? Zerre kadar şüphe duymadığımız algılarımızın bizi kritik seviyede yanılttığı, hem de doğru tarafa koşarken zayıflattığı gerçeğine dramatik biçimde tosluyoruz.

Biz, yani bu ülkenin insanları ve onların vekalet verdikleri yağmurdan kaçarken doluya, doludan kaçarken tipiye yakalanıyoruz hep. Güneşli havalara ne oldu peki?

Bir şeyleri eksik algıladığımız, oldu bittilere kapılmaya, zokaları yutmaya hala önemli ölçüde açık olduğumuz kesin. Doğru tarafa koşmak yeterli de olmuyor görüldüğü gibi... Doğruyu bütün boyutlarıyla tarif etmek, dürüstçe sahiplenmek ve tahkim etmek gerekiyor. Bunun için de algılarımızı kötü niyetlerin oyun hamuru olmaktan kurtaracak zihinsel ve kalbi donanımlar kazanmamız şart. Kitlesel dalgaların üstünde sörf yapmaya değil, tek tek kulaç atarak yorulmaya ihtiyacımız var. Bizi denizin hoyratlığına karşı dayanıklı kılacak olan budur.

Yapacağımız ilk ve en önemli şey; bu ülkede yaşayan herkes için hukuku hakkaniyet ölçüleriyle ve hiç mağduru olmayacak şekilde yeniden tesis etmek olsa gerek.