Hükümet ve "siyasi irade"

Geçen yazımızda "Hükümet başarısız mı?" sorusuna genel bir "evet" yanıtı verildiğini, ancak Türkiye''nin bir aydır olağanüstü koşullarda yaşadığını ve bu tür koşulların siyasi hesaplar açısından genellikle "yanılgıya en açık" dönemleri oluşturduğunu belirtmiştik.

Türkiye''de 1995 ve 1999 Genel Seçimleri oldukça ilginç koşulların egemen olduğu bir siyasi atmosferde gerçekleşti. Ve her iki seçim öncesinde de ülkemizdeki siyasi oluşumların büyük bölümü, "yanılgı"ya ve "yanlış hesaplar"a dayalı "senaryolar"a itibar ettikleri için, seçim sonrasında kendilerine "anlamlı bir siyasi zemin" kurmakta epeyce zorlandılar. Türkiye''de "siyasi irade zaafı"nın ortaya çıkış nedenlerinden birisi budur.

Şimdi 2000 İlkbaharı''ndan 2001 Sonbaharı''na uzanan bir dönemin herhangi bir anında yeni bir "erken seçim" olasılığıyla karşı karşıya gelirsek, ortaya yine benzer bir tablo çıkacak gibi görünüyor. Bizde yine benzer "siyasi yanılgılar" üzerine yazıyor olacağız. Geçen hafta "deprem"in genel etkilerine değinmiştik: Bütün bir "idari yapı"yı, hatta tek tek hepimizin "kavrayış biçimi"ni ilgilendiren sonuçların faturasını "hükümet"e çıkarmak bir tür "siyasi iyimserlik" oluyor. Olağandışı koşulların doğurduğu "öfke" yatışmadan (ki yatışacaktır), "siyasi sonuçlar"a varmaya kalkışmak ise "acelecilik."

Önümüzdeki iki yıl içinde bir erken seçim gerçekleşirse, seçmen sandık başına farklı koşullarda gidecek ve kararını vermeden önce de uzun uzadıya düşünmüş olacak. Üzerinde düşünülmesi gereken şudur: Hükümetin ana yapısını oluşturan DSP-MHP ekseni dışında, bugün diğer siyasi oluşumlar gerçek bir "çekim merkezi" oluşturabiliyor mu? Bu sorunun yanıtı kuşkulu. Kuşkulu kaldıkça da "siyasi yanılgılar" kaçınılmaz olacak.

Yeri geldikçe, iktidarların artık ciddi ve bütünlüklü bir "siyasi irade" sergilemesi gerektiğini, halkın da -bunun doğuracağı kimi olumsuz sonuçlara karşın- böyle bir irade istediğini vurguluyoruz. Aynı nedenle, hükümetin "deprem" öncesindeki girişimlerinin, böyle bütünlüklü bir programın parçası olmamakla birlikte, halkın beklentilerine uygun düştüğünü öne sürüyoruz.

"Uluslararası Tahkim", dışa kapalı 1979 Türkiyesi''nin bir anda içine düşebileceği durum yanında, çok daha az tehlike barındırıyor. "Taban fiyatları ve destekleme alımları" konusundaki tutum kararlılıkla sürdürülecek olursa, bunun yararı hem ülkeye hem üreticiye olacak. "Sosyal Güvenlik Yasası" doğruları ve yanlışlarıyla tartışılmalı; ancak 1991''den bugüne uzanan "akıldışı" bir uygulamaya son verdiği için çok önemli. Bütün bunlar halktan "yalnızca olumsuz" tepkiler almıyor. FP ve DYP ise, bu uygulamalara karşı "popülist" bir tutum takınmaya pek hevesli görünüyor. Bu yolla oy kazanmak, hatta "seçim galibi" olmak mümkün. Ama bu yolla, artık ciddi bir "yenilenme" ihtiyacı duyan Türkiye''de "siyasi irade" kazanmak mümkün değil.

Diğer yandan, depremin yol açtığı yıkım -şöyle ya da böyle- onarılacak. Türk ekonomisi yılbaşından sonra ciddi bir "hareketlilik" kazanabilir. Deprem bölgesindeki imar faaliyeti de bu hareketliliğe katkıda bulunacak. Sanayi sanıldığı kadar ağır bir yıkım yaşamadı. Ayrıca Türkiye, "finans olanakları" açısından son derece olumsuz olan bir dönemde, dış kaynak için gerçekten elverişli bir zemin yakaladı. Altı ay sonra, bir yıl sonra tablo çok daha farklı olacak.

Bütün bunlara Türkiye''nin, bir anlamda son dönemdeki "hükümetler"den bağımsız sayılabilecek "dış performansı"nı eklemek gerekiyor. Önümüzdeki dönem, önemli ve çoğu Türkiye için olumlu sonuç verecek "dış gelişmeler"e gebe. Bu gelişmelerin doğrudan etkileyeceği, "iç siyaset zemini", bir de Cumhurbaşkanlığı Seçimi''ne yönelik "taktik savaşlar"la sarsılacak. Ve "yanılgılardan arınık" siyasi hesaplar yapmak daha da zorlaşacak. Bizi ilginç günler bekliyor.