Siyasetin geleceği-3

Türkiye Cumhuriyeti''nin 57. Hükümeti, seçim gecesinden bu yana ön plana çıkan ve yakın geleceğe yönelik kimi "ihtimal senaryoları" açısından "siyasi sağduyu"ya en uygun görünen formül doğrultusunda kuruldu. Şimdi geçen yazımızın sonunda yer alan soruları, bu "ihtimal senaryoları" çerçevesinde ve "siyaseten" taşıyacakları anlamı gözeterek yanıtlamaya başlayabiliriz:

DSP ve MHP''nin yükselişi sürecek mi? Abartılı tahminleri bir yana bırakacak olursak, bugün DSP''nin oyu yaklaşık olarak yüzde 25, MHP''ninki ise yüzde 20 civarındadır. Bu durum değişmedikçe, beklenmedik bir "erken seçim" hep ihtimal dahilinde olacaktır. Sn. Ecevit''in TBMM''nin 2 Mayıs''taki yemin törenine "yazılı bir konuşma" hazırlamış olarak geldiği günden beri, "seçim" ciddi bir ihtimaldir. 2 Mayıs tarihinden bu yana DSP''nin oyu özellikle batı bölgelerinde ve esas olarak CHP ve ANAP''tan gelen oylarla- artmaktadır. Gündemi bir hayli meşgul etmiş olan "tâbiyet" tartışmaları da sadece MHP''ye oy artışı sağlamıştır. Bugün başlayacak olan ve -Avrupa''ya rağmen- "terör"ün yargılanacağı dava da bir diğer önemli faktördür.

DSP-MHP eksenli bir hükümet bu yükseliş eğilimini karşılıklı olarak besleyecek mi? Seçimden başarılı çıkan partiler ekseninde kurulan koalisyonlarda, iktidarın iki ana ortağının tam bir "uyum" değil de belli bir "çatışma dinamiği"ni beslemesi ne tür sonuçlar doğurabilir? Bu durum, eğer bu iki parti dışında çok güçlü bir "siyasi odak" var ise, her ikisinin de oy kaybına uğramasına, ya da ikisinden biri "yapay" bir yükseliş ritmi yakalamışsa, diğer partinin bu parti aleyhine büyümesine neden olabilir. Diğer seçenek ise, başka herhangi bir belirleyici odağın "siyaset sahnesi"nde yer almaması nedeniyle, sözkonusu "çatışma dinamiği"nin her iki partiyi birden büyütmesidir. Türkiye''de mevcut durum -tabii şu an itibariyle- böyledir.

Zaten Sn. Ecevit''in 2 Mayıs''tan bu yana izlediği çizgi ve Sn. Rahşan Ecevit''in bunu destekler nitelikteki "çıkışı" da böyle bir "karşılıklı besleme" durumuna (ve bunun doğal sonucu olan "seçim"e işaret etmektedir). MHP de aynı oyunda (kimilerinin düşündüğünün tersine) "siyasi onuru"nu korumuş, üstelik bu durumu hükümet pazarlığı açısından son derece elverişli bir zemin olarak kullanmıştır. Başkaları değilse bile, MHP seçmeni -ve MHP''ye eğilimli seçmen- bunun gayet iyi farkındadır. MHP yeni hükümet yapısında, hem mevcut ekonomik zorluklar gözönüne alınırsa elini taşın altına sokmamış, hem de yatırımcı bakanlıklar konusunda ciddi bir pay sahibi olmuştur. Bugün pek de anlamlı gibi durmayan bu tablo, yarın -özellikle de "seçim" söz konusu olursa- gayet "işlevsel" bir hale gelebilir.

Hükümet Protokolü sanıldığı kadar önemli bir belge değildir; böyle bir yaklaşım siyasetin "işlevsel" yanının gözardı edilmesine neden olur. Yapılacaklar ve yapılamayacaklar pratikte belli olacaktır. Ayrıca, bugüne kadar hiçbir seçmenin bir partiyi "hükümet protokolü"ne göre yargılayıp karar verdiği görülmemiştir. Ya da şöyle diyelim: Başka pekçok alanın tersine, siyasette "biçim" "içerik"in uzantısı değildir. Ama biçimi doğru kullanamamak (bu, Türk siyaset tarihinde nice örneği görüldüğü gibi, sizi oldukça "biçimsiz" kılar), içeriği zayıflatır.

Böyle bir tabloda hangi seçeneğin ağırlık kazanacağı ("uzun ömürlü" bir parlamento mu, yakın tarihli bir "erken seçim" mi?), iki temel faktöre bağlıdır: Bunların ilki "merkez sağ"ın mevcut durumunu koruyup korumayacağı, diğeri ise bu parlamentonun Cumhurbaşkanlığı seçimine uygun bir aritmetik taşıyıp taşımadığıdır. ANAP''ın hükümet içinde görebileceği işleve, Sn. Yılmaz ve Sn. Çiller''in konumlarına ve "tasfiye süreci" tehdidiyle yüz yüze olan FP''nin manevra alanına gelecek yazıda değineceğiz. Bu faktörler, aynı zamanda, neden mevcut hükümetin "siyasi sağduyu"ya en uygun formül olduğunu da açıklamaya yarayacaktır.