Hukuk Devleti"nin felsefesi

Hukuk Devleti''nin felsefesi; ağaç üzerindeki maymunların türküsü olduğu rivayet edilen; Ahmed Haşim''in şu kıt''asının mazmunu olamaz: -Nasıl istersen öyle dinle, bakın!: / Dalların zirvesindeyiz ancak / Yarı yoldan ziyade yerden uzak / Yarı yoldan ziyade mâha yakın.

Böyle olsa idi, Alman Anayasası''nın önsözünde “Tanrı önünde sorumluluk” bilincinden söz edilmez, İsviçre Anayasası''nın başında da “Kaadir-i Mutlak Tanrı = Allah Adıyla” ibaresi yer almazdı. Maymunlar esasen kendi düşünce yetenekleri nisbetinde böyle bir türküyü ağaç üzerinde söylemiş iseler, hoş görülür ve hoşa gider. Kendilerinin aya ve yere uzaklığını, dalların zirvesinde oldukları zaman, eşit sayabilirler, kendilerini orta noktada sanabilirler. Bir insan da “agnostik” olduğunu söyler, “ben ateizm ile tevhid inancı arasında, eşit uzaklıktaki ortak noktada nirvânaya eriştim, mümkün değil Hudâ''yı bilmek de bilmemek de” derse, “lâ ikrâhe fîd-dîn!” deriz ve ona acırız. Çünkü Allah, aklî apaçıklıkların en apaçık noktasından idrâk edilir. İnkâr edilmesine de, bilinemezciliğe de, ikirciklenmeye de -bunu da reybîlik mukaabili olarak ben uydurmuş olayım- aklen ve mantıkan imkân yoktur. Sevgiden kaynaklanan “adalet” değeri ve ölçütü de vücuda ve mevcudata varlık bağışlayan Allah''ın bir bağışı olduğuna göre, “Hukuk Devleti; Yaratıcı ve Rabb''in bağışı olan Tabiî Hukuk değerleri ile; İblis''in sahte değerleri arasında, hiçlik noktasında kalmaya mecburdur, aksi takdirde eşitlik ilkesi bozulmuş, lâiklik ilkesi de elden gitmiş olur” iddiası da mantıkî bir muhakeme ile ipliği pazara çıkacak olan, Hukuk Devleti (Adalet Devleti) ideali açısından boş bir iddiadır. Boş olmakla kalmayıp vahîm, çok tehlikeli bir iddiadır da! Allah''ın var oluşu ve bu varlığın ezelî ve ebedî oluşu, aklî bir apaçıklıktır. Şair de belki Allah''ın varlığının aklî bir apaçıklık olmadığı anlamında değil, zihne sığdırılmasının imkânsızlığı anlamında, çelişkili görünen bu mısra''ı söylemiştir: Allah''ı bilmemek mümkün değildir. İnkâr edilemez. Ancak, Sübhân olan Allah; zihinlere değil, sadece sevenlerin gönüllerine sığar. Bunun için de “üzerimize dolunay ışıdı / Veda'' Geçiti''nden gelerek!” beytinde anılan Bedr''den, Yüce Sevgili''den, Rahmeten-lil-Âlemîn''den, Ehl-i Beyt''den gafil olmamak şarttır. “Yarı yoldan ziyade aya yakın” ve dolayısı ile “yarı yoldan ziyade aydan uzak” olduğunu söyleyenler, bunu bir erdem ilkesi, bir davranış kuralı haline getirmemelidirler. Ne var ki Hukuk Devleti''nin görevleri arasında “doğru inanç dayatma” yoktur. İşte bazılarının “Laiklik ilkesi” adı altında olduğundan farklı anlamlar yüklemek istedikleri Hukuk Devleti ilkesinin ilk anlamı bu noktada karşımıza çıkar. Ancak, bu ilke de sevgiden kaynaklanan Adalet Düzeni''nin bir ilkesidir. Yoksa Sevgi''den kaynaklanıp bu noktaya gelen “Lâ ikrâhe fîd-dîn” süreci ile bu noktanın “inanç özgürlüğü”nden yararlanan bir sevgi inkârcısı; bu noktayı “eşit uzaklıkta orta nokta” ilân edip başkalarının sevgi ve sevgi değerleri imanına karışamaz. Onların inanç ve inançlarına göre yaşama özgürlüklerini gasb edemez. Bu beceriğine de “militan demokrasi” adını veremez. Sevgiden kaynaklanan ve Hukuk Devleti''nin temel değeri olan Adalet değerinden bu noktaya kadar gelen sevgi sürecinin önünü kesmek ve bu noktadan bir kötülük süreci başlatarak bu tersine süreç ile sevgi kaynağına kadar sevgi sürecinin kökünü kazımak, ardından da sonsuz sınırsız Sevgi Nuru''nu söndürmeye çalışmak mümkün müdür? Zulmet ve zulüm de Nûr ve Adl-u İhsan gibi bir “varlık” olsa idi, bir dereceye kadar bu düşünce akıl kârı sayılabilirdi. Oysa akıl ve mantık ile düşünüldüğü takdirde anlaşılır ki, “zulmet”, belirli bir zaman ve mekânda “Nur”un nisbî ve izafî yokluğu demektir. Zulmet araç gibi kullanılarak Nûr söndürülemez. Bush''un çevresinde bir bilge kişi kaldıysa, bunu kendisine söylemesi münasip olur. Buna karşılık, Allah Nûrunu tamamladığında, Nûr gelince zulmet gider.

Sevgi''nin Hukuk Devleti süreci önüne baraj yapmaya kalkışan “Nâmert”ler de vardır. Bunlar, “Nalıncı Keseri Devleti”ni, “Rabbenâ! Hep bana!” ilkesini, nisbî ve izafî zulmet şartları içinde benimseyip bir saplantı haline getiren ırkçılardır. Oysa sevgi nehri baraj dinlemez. Sevgi Nûru, kaçak tel çekilerek sadece kendi evine alınamaz. Buna teşebbüs edenleri Sevgi Nuru''nun sonsuz ve sınırsız gücü çarpar.

Oysa baraj ve kaçak tel çekme teşebbüsleri ile vakit kaybedilmese idi, bu sevgi sürecinin feyzi ile bütün yeryüzü cennet olurdu.

İmdi ey kardeşler, “eşitlik ilkesi” demek, “iyi ve kötünün eşdeğerliği” ilkesi demek değildir neûzubillâh! “İnsanlık onurunda eşitlik ilkesi” demektir. “Hayır ve şer arasındaki orta noktada, eşit uzaklıkta kalma”yı, Hukuk Devleti yöneticilerinin ahlâkî hareketsizliği ve pasif kalmaları ilkesini, herhalde muz ağacında tek başına kalmayı isteyen bir sevimli şempanze uydurmuş olsa gerektir. Vallâhu a''lem!