Büyümek için daha çok borçlanıyoruz

Türkiye olarak dünyada yaşanan global değişimi daha yüksek oranda yaşıyoruz. Büyüme ve değişim artık çok daha derinden hissediliyor.

Değişimin farklı etkileri ekonomiye yön veriyor ve yeni sorunlar oluşturuyor. Bazı eski klasik üretim tarzları ekonomide yer bulamazken yeni oluşumların da sorunları çözüm bekliyor.

Türkiye olarak eski alışkanlıklarımız krizler üzerine kurulmuş. Nerede ise her üç-beş yılda bir derin ekonomik kriz yaşamaya alışmışız bir kere. Şimdilerde neden kriz çıkmıyor derken bir kesim merakla bir kesim de hevesle kriz çıksın diyebiliyor. Değişimi kavrayamayan ve değişimden korkan önemli bir kitlenin ve gruplaşmanın oluştuğu gizliden gizliye ve bazen de açıkça söylenip duruyor.

Eskiden krizler hep kamu kesimi yani devletin zaafından beslendiğinden gözlerimizi dört açıp kamu kesimini takip ediyoruz. Örneğin hala devletin borçlarını dert edip borç sorununu kitlelerin önüne çıkarıyoruz. Tabii ki kamu kesiminin sağladığı büyük başarıyı da hükümet çıkarak rahatça savunabiliyor.

Değişen Türkiye''de artık büyümenin lokomotifi özel sektöre yıkılmış durumda. Kamu payı bütçede devam etse de üretim ve yatırım alanından giderek çıkıyor. Bu nedenle artık sorunları özel sektör odaklı aramanın ne kadar gerçekçi olduğu aşikârdır.

Borç tablolarında artık kamu kesimi yerine özel sektörü mercek altına almak gerekiyor. Kamu borçları azalıyor ama özel sektörün borçları ne durumda bakılmalıdır.

Yaratılan değer açısından milli gelir (GSMH) ile kredi kullanım miktarını karşılaştıralım: Türkiye 2002 yılında 275 milyar YTL milli gelir yaratırken yılsonu banka kredi hacmi 36,6 milyar YTL seviyesindeydi. Kredi miktarı milli gelirin sadece yüzde 13,3 oranındaydı.

Oysa kredi miktarı 2003 yılında yüzde 15,2''ye, 2004''de yüzde 19,4''e, 2005''de yüzde 27,4''e ve 2006 yılında yüzde 32,4''e yükselmiştir. Artık aynı milli gelir için daha fazla kredi hacmi gerekiyor.

Borçları tartışmak istiyorsak özel sektörü ele almamız gerekmiyor mu? Bu hafta özel sektörün borçlanma ve maliyet sorunlarına inmeye devam edeceğiz.