Dünya bu yükü kaldıramaz, Türkiye ise etkilenebilir

Bize bir şey olmaz! Bu görüş son günlerde sıkça dile getiriliyor ama ne kadar gerçekçi kimse ortaya çıkıp sorumluluğunu üstlenmiyor. Ben size söyleyeyim; bize bir şeyler oluyor ama kötü şeyler oluyor. Adeta bilinmedik cesaret içerisinde "bize bir şey olmaz" ahkâmı içine girmiş durumdayız.

Bize bir şeyler oluyor, hem de çok kötü şeyler. Biz dünyanın yaşadığı krizi derinleştirici adımları hızla atıyoruz. Dünya krize gidiyor biz ise krizi derinleştirici hukuki bir süreci yaşıyoruz. İşin belki de en kötü tarafı ne biliyor musunuz? Bu krizin ülkemizde bir sahibi yok…. Kimse krizi üstlenmeyecek, ben değildim, ben yapmadım, o yönetiyor gibi kaçışları yaşıyoruz.

Türkiye''nin hem ekonomik hem de siyasal anlamda büyük riskleri var. Ekonomik riskin temeli "para politikasına" bağlı gelişmelerden kaynaklanıyor. Burada ağır eleştiriler alan Merkez Bankası uygulamalarının sorumluluğunu kim üstlenecek bilmiyoruz. İkinci büyük riskimizi ise bizi çökertecek Anayasa Mahkemesi''nde bekleyen o meşhur karar oluşturuyor. Böyle bir ortamda bu ülkeye vurulacak en ağır darbeyi kendi iç çekişme sahnemize almış durumdayız.

Piyasa beklemez! Yarın ne olacağı değil, neler olabileceği önemlidir. Olasılıklar içerisinde bir olumsuzluk var ise piyasa ona göre hareket eder. Bir nokta vardır ki kimse farkında değil. Rejimi belli olmayan, Meclis''i saf dışı edilebilen bir ülkede yatırım iklimi ne kadar sağlıklıdır ki.

Küresel düzeyde yaşanan ilk dalgalanma hakkında 2007 yılında çok sayıda yazı yazdım. Kriz geliyorum dememiş, adeta bağırarak ben geldim demişti. Siz bakmayın Ocak ayında piyasaların düşmeye başlamasına ve Mart ayında ilk dip seviyelerin yaşanmasına. Aslında kriz Ağustos 2007''de başlamıştı. İlk satışların ardından dünyanın birçok ileri geleni "en kötü bitti" demiş olsa bile bazı kişiler gibi biz de "en kötünün" bitmediğini, asıl büyük vurucu ikinci dalganın beklendiğini belirtmiştik.

Birinci dalga sadece piyasaları sarsmıştı. Reel sektörde hem ABD''de hem de bizde beklenen hasarlar oluşmadı. Hatta Türkiye''nin sanayi üretim verileri bu yılın ilk çeyreğinde büyük artışlar yaşamaya devam etti. Ama bu veriler hiç kimseyi kurtaracak kadar sağlam veriler değil. Dışarısı çöküyor ve içerisi ne olacak henüz bilmiyoruz.

Hafta sonu kapanış verileri ile petrol fiyatı 140 doların üzerine taşındı. Biz 125 doların aşılmaması gerektiğini, eğer aşılır ise 140 dolardan geri dönmesi gerektiğini düşünüyoruz. Dünya ekonomik düzeni petrol fiyatlarında bırakın 140 doları, 125 doların üzerini taşıyabilecek dahi bir güçte değil. Bu fiyat artışlarını hiç kimse karşılayamaz. Enerji girdi maliyetleri artık sistemi öyle bir noktaya taşıyor ki, adeta bir çıkmaz ile karşı karşıyayız.

Petroldeki fiyat hareketlerinin reel kesim arz ve talebi yerine finansal arz ve talebe göre şekillendiğini hepimiz biliyoruz. Mali çalkantının birinci aşamasında bu kesime yönelik teşvikler ve faiz indirimleri emtia piyasalarını nerede ise tek oyun sahası haline getirmiş oldu. Görevi reel sektöre kaynak aktarmak olan mali kesim artık reel kesimin ayağını bağlar hale gelmiştir. Mali oyunların kurbanı bir dünya ile karşı karşıyayız, bilelim.

Mali dalgalanmanın ikinci adımı başladığında Amerika ve Avrupa tarafında mali sektör şirketlerinden çöküntü haberleri gelmeye başladı. Uzun yılların ardından İngiltere''nin banka kamulaştırması bu işe çözüm olamamış ve yeni banka zararları açıklanmaya devam etmiştir.

İkinci mali kriz dalgasının yaşandığı bu günlerde krizin reel sektör etkilerini de beklemek sürpriz olmamalı. Maliyet artışları artık başlı başına bir sorun. Ama bizim için bir başka büyük tehlike var. Biz yurt içinde batan bankaları kurtarabilmek için önlemlerimiz almıştık. Acaba yurtdışı kaynaklı çöküşlere nasıl önlem alacağız. Yarın bu konuya devam edelim…