İşçi nasıl savunulur?

Bugün 1 Mayıs İşçi Bayramı ve bir çalışan olarak maalesef bu bayramı anlayabilmiş değilim. Hele bayram diye ortalığı yakıp yıkmaları hiç anlayamıyorum. Oysa ben bayram yapmak için emeğimin hakkını almayı yeğliyorum. Acaba emeğimin karşılığını alıyor muyum; yoksa emeğimi heba mı ediyorum?

Ülkemizde sendikacılığın işleyişi hakkında büyük şüpheleri barındıran birisi olarak beni yadırgayanlar çıkabilir. Mesela bir örnek vereyim: Uzel Traktör Fabrikası''nda çalışan iki bine yakın işçinin işlerine dönmeleri için finansal oyunları kamuoyunun bilgisine sunarken Türk-Metal Sendikası Yeni Şafak Gazetesi''ni protesto etmeyi yeğlemişti. Oysa o an Uzel Fabrikası''nın işçileri 500 metre ötede fabrika önünde işlerine sahip çıkmak için toplanmıştı.

İşçiler iş için mücadele ederken o işçilerin sendikası gazeteyi protesto etmeyi tercih etmişti.

Hayatımın geride kalan bölümüne baktığımda en fazla üzerine gittiğim konu şüphesiz erken emeklilik düzeni olmuştur. Bu düzen sağlıklı bir insanı yavaş yavaş öldüren bir virüse benzemektedir. Çook erkenden emekli olanlar kayıtsız çalışmaya devam ederken gerçek bir işsizliği besleyen düzene dönüşmüştür. Hatta bu düzen sayesinde ne sosyal sistem ne de bütçe diye bir şey ortada kalamadı.

Nitekim öyle de oldu. Türkiye erken emeklilik düzeni ile kemirile kemirile bir dönem kaybetti. Zarar çoktan 500 milyar doları aştı.

Bu düzene ta başından karşı çıkması gereken en önde kuruluşlar sendikalar olmalıydı. Bugün işçi maliyetlerinin yüksekliğinin bir nedeni sosyal güvenlikte açık oranının yüksekliğidir. Türkiye 7 çalışanın bir emekliye baktığı dönemden 2 çalışanın bir emekliye baktığı döneme geçmiştir. Hatta krizde işsizler ordusu çığ gibi büyürken emeklilerin sayısı da büyümeye devam ediyor. Ve yakında 1,5 çalışan 1 emekliye bakar olabiliriz.

Bu oranları hiçbir ekonomi kaldıramaz. Bırakın devleti ve verin sosyal yapıyı sendikalara. Bakalım emeklilerin maaşını nasıl karşılayacaklar?

Bugün sendikaları bir diğer açıdan daha irdelemek gerekiyor. Hitap ettikleri kesimin, yani işçi kesiminin daha kaliteli, daha değerli üretkenlik noktasında nasıl destekliyorlar? Türkiye meslek liselerini kapatırken (cazibesini kaybederken) sendikalar ne yaptı? Bugün işsizliğin en başta sebebi hâlâ yapısaldır. Yani kalifiyesizlik bizim başlıca sorunumuz.

Bunları neden yazıyorum. Hayatımın bugüne kadar olan döneminde ülkemizdeki sendikal hareketlerin ana eksenini kendi menfaat odaklı uygulamalar olarak izledim. Veya günlük çıkarlar noktasında eylemlere odaklanan hareketleri izledim. Hatta işçilerini iş yerine çatışmaya sevk eden hareketleri bile izleyebildik.

Oysa bugün işsizlik çığ gibi ve bu sorun aslında sadece hükümetin veya devletin değildir. Hangi sendika İş-Kur ile üyelerinin mesleki eğitimi noktasında işbirliğine gitti? Varsa eylem, yoksa eylem gibi anlayış gerçekten sorgulanması gereken bir anlayış olmuştur.

Bugün birçok işletme “kriz fırsatçılığı” yapmaktadır. İşçilerin ücretlerini düşürmekten tutun da işçi çıkarmalara kadar uygulamalarla karşı karşıya kalınıyor. Bizzat sendikal hareketler içerisinde dahi bu uygulamalara şahit olabiliyoruz. Üyesi işsiz kalan, ücreti düşürülen sendikanın o işçilerden aldığı aidatlar ile saltanat sürmesi nasıl karşılanmalıdır?

Türkiye sendikal hareketinin de artık devir değiştirmesi gerekmektedir. Bu ülkede sendikalar üyelerine hizmet eden, vasıflarını geliştiren, makro ekonomik politikalarda üyelerinin uzun vadeli çıkarlarını koruyan sivil güçler olmalıdır. İşçilerini çatıştıran, saltanatlık kuran sendikacılık artık bitiyor.