Ya yatırımcı ne olacak?

İki günlük halka arz seferberliği zirve toplantısı dün start aldı. Zirvenin fikirsel destekçisi olmama rağmen zirveyi düzenleyen İMKB''den değil, fikirsel tabanını oluşturduğumuz TEPAV kontenjanından yer bulabildim. Vefa duygusu nedeniyle TEPAV ve onun adına Güven Sak''a yeniden teşekkür ederim.

Evet, Türkiye 2008 yılında yaşanamaya başlanan sert küresel ekonomik krizde tek bir finans seçenek olarak banka kredisine mahkûm olmanın faturasını çok acı ödemişti. Tek bir finans kaynağına bağlı olunca ve bu piyasada üç-beş bankanın hâkimiyeti altında olunca düşünsenize koskoca ekonomimiz nasıl da birden tökezleyivermişti. Sanayi üretiminin yüzde 25''leri aşan düşüşleri, işsizliğin yüzde 16''lara çıkışları hep bu tek seçeneğin tıkanıklığı ile beslenmişti.

O kriz günlerini kendimize ders olarak kabul edip iki kişinin çok önemli açıklamaları ile bu seferberlik fikri başlamıştı. İş Bankası Genel Müdürü Ersiz Özince o günlerde "sermaye piyasalarını çalıştırın o zaman" diyordu. TOBB Başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu ise "birlikte bereket, ayrılıkta azap vardır" diyordu.

Bu tespitler TOBB önderliğinde ''Halka Arz Seferberliğini'' başlatmış oluyordu.

Dün yapılan konuşmalara baktığımızda ilgimizi çeken çok önemli bir noktaya veya soruna değinmeden geçemeyeceğim. Halka Arz Seferberliği ile aslında şirketler hedef alınarak patronlara sesleniş yapılıyor. Şirketlerinizi halka açın, bedava paraya kavuşun ve ortaklarınızla paylaşarak büyüyün.

Aracı Kuruluşlar Birliği, SPK ve İMKB Başkanlarından halka arzların kendi taleplerini yaratabileceği ve borsanın da yeni müşteri kitlesinin artabileceği ifadeleri geliyordu.

Sanırım işin sadece patron tarafı önemsenerek yatırımcı tarafı eksik bırakılmış oluyor. Patronlara halka açılma ile bedava kaynak vaadi verilirken onlara mutlaka ama mutlaka yeni ortaklarınızla da paylaşın mesajı da verilmeliydi.

Geçmişin karanlık defterlerini kapatalım diye seslenen SPK Başkanı Prof. Dr. Vedat Akkiray çok doğru söylüyordu. Ama geçmişin defterlerini kapatırken mesela geçmişte yatırımcılardan sürekli para toplayan ve ele avuca gelmeyecek şekilde temettü dağıtmayan şirketlerin de geçmişini sorgulamak gerekmez mi?

Kısaca yatırımcıdan halka arzlar ile olsun, sonradan bedelli sermaye artırımları ile olsun para toplamayı alışkanlık haline getirmiş şirketlere bir de temettü yönünden soru sormak gerekmez mi? Hatta öyle şirketler var ki topladıkları parayı dahi koruyamamış ve yatırımcıları büyük zarar uğratmışlardır. Halka açıklıkları çok yüksek olan ama imtiyazlı küçük hisselerle bunları yöneten patronların bir hesap ödemesi gerekmez mi?

İşin belki de daha vahim tarafını bankalarda yaşıyoruz. Dün BDDK''dan yapılan açıklama tam bir skandal kabul edilebilir. Bankalar 20 milyar liralık kârdan 3 milyar lira dağıtıyorlarmış. Son iki yılda 33 milyar lira kârdan 5,6 milyar lira dağıtmış oluyorlar.

Acaba krediden yüzde kaç alıyorlar? Mevduat sahibini koruyan BDDK temettü dağıtılmamasını isterken o bankaların küçük ortaklarını ne duruma getiriyor?

Kısaca borsa ve halka arz seferberliği patronlar kadar yatırımcılarında seferber edilmesini gerektiriyor. Bir tarafta bedava para var denilirken aslında o tarafta temettü bekleyen, ödedikleri parayı iyi değerlendiren patronlar arayan küçük yatırımcı olduğunu unutmayalım.

Yoksa ülkemizde kurumsal yatırımcı adı altında bırakın borsayı faizin bile altında getiri ile övünmeye çalışan yeni bir skandal mı yaşayacağız?

Bir yatırımcı hem kurumsal hem bireysel ne kadar daha soyulabilir ki? Artık buna da bir dur demenin zamanı gelmedi mi? (Sözümüz istikrarlı temettü dağıtan patronlara ve basit piyasa ortalamasının üzerinde getiri sağlayan kurumsal yatırımcılara değildir.)