Kasırga ile esinti arasında

17 Ağustos depremini Allah''ın gazabı, cezası, ikazı, ihtarı sayanlar ve böylesine müthiş bir âfete maruz kalışımızı, insanların ''gayretullah''a dokunan azgınlıklarına bağlayanlar oldu. Bu kanaatin geniş halk kesimleri tarafından da büyük ölçüde benimsendiği söylenebilir. Depremden sağ kurtulmuş, yaşlıca bir kadının televizyon ekranlarından "Az bile, az bile! Bu azgınlığa bu deprem az bile!" diye haykırışını işittiğimde ona hak vermenin ya da onu haksız bulmanın çok da anlamlı olmadığını düşündüm. ''Doğal âfet'' ya da ''yeryüzünün devinmesi'' o kadının gözünde böyle bir anlam taşıyorsa kim ne diyebilir ki? Jeologların, deprem uzmanlarının yaptıkları ve yapabilecekleri ''bilimsel'' açıklamalardan hangisi, ''ilâhî ceza'' algısını yok etmeye ya da değiştirmeye yetebilir?

Depremin ilâhî ceza olarak yorumlanışına karşı çıkanlardan bazıları, Allah''ın evi olan camilerin de depremden yıkılmış olmasını, cezayı hiç de hak etmeyen günahsız çocukların da can vermiş olmalarını ilâhî adaletle bağdaştırmanın mümkün olmadığını, böylesi bir yorumun Allah''a karşı haksızlık olduğunu düşünüyorlar. Böyle düşünenlerin olaya yüzeysel ve maddeci bir açıdan baktıklarını, âhiret hayatının varlığını ve sonsuzluğunu görmezlikten geldiklerini söyleyebiliriz. Depremde hayatını kaybetmiş olanların sağ kalanlardan daha ''kötü'' bir ''âkıbet''e uğradıklarını kim, nasıl kanıtlayabilir? Ölüm her zaman ve her durumda kimileri için kahrın, kimileri için lûtfun tecellîsi değil midir?

Depremde yakınlarından bazılarını kaybetmiş bir genç kızın "Keşke ben de ölseydim!" dediğini işittiğimde ona "Böyle konuşmayın, böyle düşünmeniz doğru değil" dedim ama başında örtüsüyle okumak isteyen bir üniversite öğrencisi olarak kendisini bekleyen sıkıntıların saçmalığını hatırlayınca içimden geçen öfke, depremin acısını gölgede bırakacak denli güçlüydü.

Birisi çıkıp 17 Ağustos depreminin ülkemiz için Allah''ın bir lûtfu olduğunu, bu deprem olmasaydı mevcut yapılaşma hızıyla bölge nüfusunun olağanüstü artacağını ve meselâ üç yıl sonra yaşanacak bir depremde kat kat fazla yıkıma ve kayba uğrayacağımızı, deprem sayesinde aklımızı başımıza toplayarak geleceğin büyük felâketinden kurtulacağımızı söylese, ne diyebiliriz ki?

"Risale-i Nur Külliyatında Deprem ve Hikmetleri" adlı risaleyi "Siyasal, ekonomik ve sosyal düzendeki bozukluğun büsbütün su yüzüne çıktığı böyle felaket günlerinde din duygularını kullanmaya yönelik tarikatçılık çabaları"na örnek gösteren Mümtaz Soysal bile adı geçen kitapçıktan bazı alıntılar yaparak "Bunlara inanan da var, gülüp geçen de. Ama kızmak zordur." diyor. 26 Eylül Pazar günü Hürriyet''in 13. sayfasında Soysal''ın ''ciddi cumhuriyet'' ve ''karşı-devrimci depremlerin sinsi yıkımlarından ve yanlış kurtarma girişimlerinden'' kurtulma çağrısıyla biten yazısını okuyup sayfayı çevirince bir bankanın duyurusuyla karşılaştım. "Felaket günlerinde din duygularını kullanmaya yönelik bankacılık çabalarından biri" vardı karşımda. Depremin kırkıncı günü dolayısıyla bir faiz kurumu; İzmit, Yalova, İstanbul, Berlin, Köln ve Münih şehirlerinde ''Mevlid-i Şerif'' okutacakmış!

Sanırım, asıl yanlışlık, Allah''ı felaket zamanlarında hatırlamamızda yatıyor. Tagore demiş ki: "Allah kasırgalarda değil, esintilerdedir." Doğrusu, Allah kasırgalarda ne kadar varsa, esintilerde de o kadar vardır. Gökte kanat çırpan kuşları bile Rahman Allah orada tutmaktadır. Fakat insanlar bir türlü akıllarını başlarına alamamakta, başlarında tutamamaktadır.