Koşsaydım yetişirdim, koşmadım

Yazımızın başlığı, İsmet Özel"in "iniyorum ama indirilmedim" dizesine benzedi. Benzesin.

Önceki yazılarımızdan birinde, Nuray Mert"in Hep Muhalif Olmak kitabına selam vermek için, "hep yabancı kalmak" demiştik.

İşte bu uzak durma hali, hatta ürkeklik, "kendini beğenmişlik" olarak önünüze konulabiliyor. Birçok kimsenin başına gelen budur.

Aynı şairimiz, "dünyaya alışan şiir yazamaz" diyor. Tanıdığım bazı edebiyatçıların, özellikle şairlerin, yaşantısı ve mizacı bu sözü doğrular nitelikte. Daha geniş bilgi için bakınız Sezai Karakoç ve onun şu dizesi: "Eşyanın dilini henüz öğrenemedim." Eşyanın, yani dünyanın.

Dünyaya alışmak, benim için, kalbin katılaşması ve insanî bakışımızın körelmesi anlamına geliyor.

Gurbette olduğunuzu düşünün. Mesela Almanya"ya gittiniz. Oraya alıştığınız vakit, ne kendiniz kalabiliyor, ne Alman olabiliyor, başka bir şeye dönüşüyorsunuz. Şimdi bu örneği, dünya ve insan üzerinden tekrar düşünelim.

İnanıyorum ki, dünyadan anlamamak, anlamakların en güzelidir.

"Dünya, uykudaki bir insanın gördüğü rüyadır." Buranın "yabancılar şubesi" olduğunu hayal edin.

***

Dünyaya biraz düşkün olduğum vakit, cep telefonumun "hatırlatmalar" bölümüne "ölüm var" yazıyorum. Böylece, saat başı uyarı geliyor: Ölüm var!

Ölüm, dünyaya ait her şeyi sıfırla çarpıyor. İyi de ediyor.

Peki, bunca yakınlığa rağmen, dünyadan uzak durmak ne derece mümkündür?

İçinde olduğumuz bir şeyin dışında bulunmak, elbette imkânsızdır. Mühim olan, fazla bulaşmamak, dünyalı, yani "madde bağımlısı" olmamak, gelip geçici olduğumuzu her daim akılda tutmak.

Osman Konuk gibi söyleyecek olursak, hayatımızı basit bir çabayla sürdürebiliriz.

Kurallar basit. Mesela: Bir şey niçin olmuşsa, sadece onun içindir. Alınması haram olanın verilmesi de haramdır. Evet, zorlama yorumlar ve yanlış yaklaşımlarla, bu sadeliği karmakarışık hale getiren bizleriz.

***

Hangi kitapta okudum, tam olarak hatırlamıyorum. Şöyle yazıyordu: "Yabancı, kimsesizdir."

Bu dokunaklı sözü, Süleyman Çobanoğlu"nun "işte şu dünyada yapayalnızsın" dizesinin yanına koyuyorum. Bir de bu: "Her neyi dilesek burada olmaz."

Dünyaya, genellikle çocukluğumuzdan bakarız. Bu bakışın bizi götürdüğü yer, burasının her geçen gün kirlendiği, bozulduğu yönündedir. Çocukluğumuz ile bugünkü halimizi kıyaslarsak; kirlenenin, bozulanın dünya mı, yoksa biz mi olduğunu daha iyi görürüz.

Bütün bu yazdıklarımızı nasıl özetleyebiliriz? Belki budur: Bir insana adres soruyor ve şu cevabı alıyorsunuz: "Ben de buranın yabancısıyım."

Elinizde olsun veya olmasın, o insana yakınlık duymama ihtimaliniz var mı? Herhalde yok.

Yabancılaşmak bahsinde, mutlaka hatırlatmamız gereken ince bir ayrım var. İnsanın dünyaya yabancı kalması iyi, kendisine yabancılaşması kötüdür. Değerlerine, kültürüne, yaratılış gayesine.

"Bu yazı ne anlatıyor" diye soranlara, "şunu anlatıyor" diyemem. Diyorum ki, dünya da böyledir. Ne anladın, anlat?