Yapmayın, siz kardeşsiniz

İlk günden bu yana, gündemde olanları değil, gündemimizde olması gerekenleri yazmaya gayret ediyoruz. Üslup, merhamet, kardeşlik, sevgi ve saygı gibi konular. Başarıyoruz, başaramıyoruz, o ayrı.

Dershane tartışmasının bize verdiği birinci ders, üslupsuzluğun üslup haline geliyor olması. Üzücü olan da zaten bu. ''Derdimizi'' savunurken, adalet ve kardeşlik duygusu dahil, birçok şeyi yıkmaktan çekinmiyoruz. Büyüklerin izzetini hedef almak, insanları incitmek, hassasiyetleri zedelemek; bunlar az şeyler midir?

''Beklenmedik olan karşısında hissedilen şaşkınlık duygusu''nu ve ilk tepkinin masumiyetini anlarım. Fakat bunu inatlaşma ve zırar haline dönüştürmek, kimseyi daha güzel / güçlü yapmaz. Hele memleketi, hiç.

Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri''nin ''dilin afetleri'' bahsine dahil ettiklerine bir bakalım: Alay etmek, çekişmek, husumet, inat, kovuculuk, münakaşa, yalan. (Marifetname, sayfa 1291) Ve soralım: Tartışma sırasında, özellikle sosyal medyada, bunlardan hangi biri yapılmıyor?

Şöyle bir atasözü vardır ve ilginçtir: Bundan bu olur, şundan şu.

''Hiç durmadan yürüyeceksiniz'' diyen bir cemaat ve ''durmak yok, yola devam'' diyen bir parti. Oysa, ara sıra durmalı, düşünmeliyiz. Belki geride bir şey kalmıştır. Unuttuğumuz yahut düşürdüğümüz olmuştur.

Televizyonda Antakya''yla ilgili bir belgesel izliyordum. Anlatıcı, cadde üzerinde durdu ve şunu söyledi: ''Roma ana caddesi, bulunduğumuz yerin tam yedi metre altında.''

Başka bir söze gerek var mı, bilmiyorum.

***

Acı ama gerçek: Başkalarına gösterdiğimiz hoşgörünün küçük bir kısmını, kendi insanımıza, bizden olanlara göstermiyoruz. ''Kardeşliğiniz ne kadarsa, Müslümanlığınız da o kadardır'' uyarısını bildiğimiz halde.

Ortalık, maalesef, ''kibirli ve beceriksiz'' kimselerle dolu. Oldukça da etkililer, mühim yerlerdeler. Böylelerinin açtığı yaraları kapatmak, meşakkatli bir iştir; gönül dostlarına dahi eziyet verir.

Öte yandan, fitnenin başı vardır, fakat sonu yoktur. Herkesten büyüktür. Nereye götürür, neler yaptırır, tahmin bile edemezsiniz.

Fazıl Hüsnü Dağlarca, ölmeyi, ''yaşamaktan dışarı çıkmak'' olarak görür. (Vietnam Savaşımız, 1966, sayfa 40) Ondan ilhamla söyleyelim: Fitneye sebep olmak, insanlıktan dışarı çıkmaktır.

Menfaat de fitne gibidir. Onun girdiği yerden hayırlı haber gelmez. Sadece arkadaşlıkları, dostlukları değil, evlilikleri bile bitiriyor. Haberlerini okuyoruz.

Kişisel menfaatleri ve ihtirasları için adım atanlar, söz söyleyenler, ortalığı karıştıranlar, bir kez daha ''Roma ana caddesi''ni düşünsünler.

***

İnsanlar, korkunç derecede kalabalık topluluklar halinde yaşamaya başladılar. (İslâmi İktisadın Esasları, sayfa 71) Bu cümle, kırk beş sene evvel yazılmış. Şimdi, ''daha'' korkunç bir durumdayız. Bir binada, neredeyse bir kasaba dolusu insan yaşıyor. Üstelik, birbirlerine değmeden, temas etmeden. Temiz bir arkadaşlık kurmak, insanları tanıyıp öyle seçmek, hakikaten çok zor. Kim kimdir, nedir, tam olarak bilemiyoruz. Bir cemaatin yahut partinin içine, aynı duyguları, hassasiyetleri taşımayan insanlar da girebiliyor. Haliyle, amaçlar bir gibi görünse de, farklı olabiliyor. Sizin niyetiniz hizmettir, adalettir, onunki başkadır. Bazı olayların biçimsiz ve müminlere yakışmayacak şekilde gelişmesi, bana hep böyle şeyleri hatırlatıyor. Örnekler verebilmeyi ne çok isterdim.

Şunu da söylemeden geçmeyelim: Öfkeyle kalkanın sadece yürümesi değil, oturması da bizden değildir. Çünkü o, oturduğu yerin de sakini olmayacaktır.

Bitirelim. Çirkinliğini iyi bildiğimiz ve kötülüğünü çok gördüğümüz şeyleri ısrarla sürdürmek, ne kadar insanîdir, İslamîdir? Hak aramak ile haksızlık yapmak, yaygın kanaatin aksine, birbirlerine oldukça yakındırlar. Oturma eylemi yapıp yolu trafiğe kapatanları düşünün.