Yeni yıl yazısı

Doğrusu bilemiyorum; öyle, bir masaya kurularak daktilo başına geçip son derece ''soft'' hislerle bir "yeni yıl yazısı" döşenmek, bana uygun bir tarz sayılabilir mi? Üstelik, kestirmem mümkün değil: Bugünden itibaren içine girdiğimiz 2001 yılı için, insanlara, âdeta kendinden menkul bir edâyla umut taciri rolüne soyunmak ne kadar doğru ve gerçekçi bir yaklaşım biçimidir? Galiba en iyisi, insanları yeni yıla ilişkin -varsa- ümitvâr beklentileriyle baş başa bırakmak olmalı. Ayrıca, zamana hakim olmak yetisi insanoğlundan esirgendiği cihetle, belki de yapılabilecek yegâne şey, ''sükût'' etmenin yoğun şefkatiune nüfûz etmektir.

Yine de, yazılı bir metnin doğuracağı muhtemel boşluklara sığınmanın kışkırtıcı albenisine boyun eğebileceğimi ve dilimden dökülecek kimi kırıntıların o boşluklara yeni boşluk adacıkları ekleyeceğini itiraf etmem gerekiyor burda.. Kaldı ki, ''yazmak'', -henüz benim için de- kaçınılmaz bir ihtiyaç olduğu müddetçe, sükût etmenin dingin rûhundan hayli uzaklardayız demektir.

Bir yılı daha geride bırakmanın yoklayıcı hüznüyle karşı karşıya kaldığımı inkâr etmenin anlamsızlığı ortadayken ve hâlet-i rûhiyemi kuşatan tek bir his kümesinin varlığı tüm belirtileriyle ayaklanmış olduğuna göre; harfleri ve dolayısıyla harflerin bilinç ve muhayyile alanında uyandırdığı düşünce ve imgeleri algı dünyamın dışına itelemek, biliyorum ki nafile bir çabadır. İşte bilincim ve bilinçaltım durmadan haykırıyor: Evet, artık gençlik saatleri çook gerilerde kaldı! Ve bundan böyle hayatın o olağanüstü determinasyonunu tüm ağırlıkları ve bir muammâ hâlindeki lâbirentleriyle daha derinden hissedeceğim. Böylesi kritik ve muhataralı bir konumda, hayat ve zaman karşısında, açıkçası benim de harflerin esrârlı işaretlerinden başka herhangi bir korunağım mevcut değil!

Bilindiği gibi, modern hayatın bir bilinç parçalanması ve algı zedelenmesi yaşayan bireye dayattığı en tipik handikapların başında, insanın bu dünyada umut ve beklentilerini daima meçhûl bir ''istikbâl''e aktarması olgusu gelir. Bu anlamda, modern birey, yaşama biçimi itibariyle bir istikbâl hissiyle beslendiği müddetçe, ''hâl''e ilişkin tüm niyet ve arzularını, -içinde her türden zaaf nüvesi taşısa da- ''yarın''ın sözüm ona ''güvenli'' sularına boca etmekte hiçbir mahzur görmez. Bu tip bir algı ve anlayış kırılmasının başlıca neticesi ise şu olabilir: Modern insan, istikbâlin hayâl, düşünce ve ideal dünyasında açtığı o menfur yarığı ''kendisinin'' zanneder! İstikbâle, yalnız o meçhûl zaman kipine yaslanır, güven duyar ve inanır. Diğer bir ifadeyle, aslında hiç de hakkı ve garantisi olmadığı hâlde, istikbâl his ve beklentisiyle hem avunur hem de varoluşunu ''hâl'' içinde -şimdi ve burada- gerçekleştirebilme ihtimalini/imkânını ertelemenin yanıltıcı konformizmiyle teskin eder kendini..

Yeni bir yılın ilk eşiğinde düşünüyorum da, bu bağlamda kendi payıma benim için ne herhangi bir avuntu beklentisi ve ne de bünyemi serinletecek bir konformizm ögesi söz konusudur. Günler, haftalar, aylar ve nihayet yıllar bir su gibi akıyor ve acaba ben, istikbâle dair rûhumu gelecek mevsimlere hazırlayıp sesime güven telkin edebilecek kadar bir ''umut'' hissine sahip miyim? Bunu bilmek istemiyor olabilirim. Zira, sesimdeki tınıda gün geçtikçe irtifa kazanan ''pesimist'' yapılanma, beni, istikbâlin koruyucu şalından mahrum bırakmakta her zaman..

Esasen, bazı kişilikler bu dünyada ''istikbâl'' umuduyla yaşamaktan ziyade, -belki de istikbâl umudu taşımanın tam tersine, demeliydim- gerek his, hassasiyet ve düşünceleriyle gerekse tüm yapıp etmeleriyle, hacim ve derinliğini sürekli genişletip büyüttükleri bir ''mâzî'' olgusuyla iç içe kalarak bir varoluş/varlık elde ettiklerine inanırlar. Böyle kişiliklerin, kendilerini, örneğin çocukluk ve gençlik yıllarına borçlu hissetmeleri ve her şeye rağmen istikbâlin muhtemel iyileştirme imkânlarına sırt çevirişleri boşuna değildir.. Marazî bir bünyeye sahip oldukları doğru ve kesindir! Bu grupta yer alanlardan kimileri için örneğin şiir ve daha genel plânda sanat, çoğu kere bir ''terapi'' işlevi de taşır. Mâzîye olan derin bağlılıklarını şiirin o has koridorlarında teneffüs etmekten, sadece bu aktiviteyi yaşamaktan/yaşatmaktan büyük bir ''mutluluk'' duyarlar. Lâf aramızda, yeni yıl yazılarına hiç prim vermez ve içeriği lüzumsuz umut pompalamak olan istikbâle dönük gevezeliklere burun kıvırmaktan kaçınmazlar. Kaldı ki, yeni yıl yazıları yazmak bazen ''tehlikeli'' ve ''sakıncalı'' da olabilir!

Gecikmiş bir soruyu, şimdi sormanın tam sırası: Sahi "yeni yıl yazısı" yazmak, benim neyime?..