İki varlık alanı ve niteliksel değer sorunu

Türkiye''de, kendi başına durduğunda hakiki anlamından hiçbir şey yitirmediği gibi kavramsal içeriği de dopdolu olan iki varlık alanıyla karşılaşmamız mümkündür: ''Şiir/şair'' ve ''sanat eseri/sanatçı''.

Oysa, her iki kavramın da, örneğin kendisini sahiplenerek yaftalanma hedefi güdenlerin veya bu iki kavramı kimliklerinin bir parçası kılmak isteyenlerin niteliksel çap ve hacimleri söz konusu olduğunda, müthiş bir irtifa kaybına uğradığı olgusu ise, bir başka derin hakikattir.

Elbette, burada ortaya çıkan esas sorun; ''şair'' ya da ''sanatçı''lığı kavramsal içeriğinden boşaltarak salt bir yafta, bir sıfat biçimine indirgeyen sıradan ve alelâde kimliklerin/kişiliklerin içine düştükleri derin yanılgı hâlinin, örneğin görsel ve yazılı medya eliyle toplumsal vasatın algı/kavrama/düşünme kanallarını iğdiş ederek sanal bir görünüşler dünyasına prim vermesi ve dolayısıyla ''popüler kültür''ü sürekli değiştirdiği/yenilediği figürlerle dayatması ve bundan da kendisine göre bir sonuç(!) almasıdır. Yoksa, ne bizatihî halis yaratıcılığın nesnesi olan şiirin/sanat eserinin, ne de halis yaratıcılığa anlam ve içerik kazandırıp onun öznesi olan şairin/sanatçının kavramsal duruşları soyutlandığında, ortada herhangi bir sorundan eser vardır..

Bugün Türkiye''nin hemen hemen her alanda içine itildiği ''derin yanılgı hâli''nin yegâne sebepleri arasında ''niteliksel donanım yoksunluğu''nu, en başta saymak gerekiyor. Dolayısıyla, yukarıda söz konusu ettiğimiz her iki varlık alanına yaklaşımların odağında da; insanların ait olmayı veya pay almak istemeyi düşledikleri hâlde, gerek iç-donanımları ve gerekse varoluşsal çapları/hacimleri bakımından nerede durdukları/oldukları hususunun âdeta sonsuza değin ''paranteze alınması'' olgusu gelmektedir.

Özellikle 90''lı yılların ikinci yarısı, medyatik hakimiyetin tüm insanî durumları kuşattığı, sömürdüğü ve işi bittiğinde posasını bir kenara attığı bir dönem olarak geçti. Tabir caizse, "en insanî hâl/durum" olarak nitelendirilebilecek ''şiir/şair'', ''sanat eseri/sanatçı'' alanları da bu ''kirli müdahale''den maalesef nasibini aldı. Ve işin en garip ve acı tarafı da; insanların vitrine çıkmadan, afişe olmadan herhangi kalıcı/nitelikli bir varlık kazanamayacakları gibi son derece yanlış/gerçek dışı bir kanaati benimsemiş olduklarının müşâhedesidir.

Günümüzde, özellikle medya marifetiyle oluşturulan ve bir bakıma sistematik bir değer erozyonu/kaosu şeklinde yaşamın her veçhesini kapsamış görünen bu sanal tablo içinde ben diyorum ki, ''şair'' olamadıktan sonra "bir şair" biçiminde yaftalanmanın ve ''sanatçı'' olamadıktan sonra da, "bir sanatçı" biçiminde yaftalanmanın ne önemi/değeri var ki? (Tüm bu bağlamlar konusunda bkz.; Cahit Irmak: "Çağcıl-Simülatif Şairin Kaz Olarak Portresi ya da Ağaç Nerede?!.", İpek Dili 14, Haziran 1999.)