Yettiği yere kadar hükümet

Dilbilgisi kurallarına uygun bir cümle kurmak zorunda olduğumuz için "iş başında" olduğunu söylediğimiz hükümet özelliksizliğiyle dikkat çekiyor. Bakanlar Kurulunun mesai ve belki de fazla mesai yaptığı inkâr götürmez. Çabalarını neye hasrettiklerini sarahaten biz seyirciler bilmiyoruz. Oyuncu olarak kendilerinin bildiklerinden ise pek şüpheliyim. Hükümet üyeleri her ne kadar kendilerinden bahsederken çok çalışkan olduklarını söyleseler de gerçekte herhangi bir işin başında değiller. Meşgul oldukları işler bir üst düzey bürokrata bırakıldığında daha iyi üreyebilecek işlerdir. Neden böyle?

Hükümete mevcudiyet sebebi temin eden koalisyon ideallerden yoksun bırakılmış üç siyasi partiyi bir araya getiriyor. DSP''yi hassaten Atatürkçü ideallerin temsilcisi sayamıyoruz. DSP''nin sahip olduğu kadar Atatürkçülük bütün diğer siyasi partilerde de eksik değil. DSP sermaye karşıtı bir ideali benimsemiştir dersek, bu da kuyruklu bir yalan olur. Benzer bir şekilde MHP''yi "dokuz ışık" idealinin temsilcisi saymaya imkân yoktur. Turan idealine kıskançlıkla sahip çıkan partinin MHP olduğunu söyleyecek olursak kendimizi yalancılıktan kurtarmış olmayacağız. İdeal bakımından ANAP''ın durumu diğer iki partiye oranla çok daha içler acısı. Çünkü bu parti kurulurken kendine ideal olarak idealsizliği seçmişti. Dört eğilimi birleştirmek hususi bir ideal benimsemekten kaçınmanın göstergesiydi. Yıllar geçtikçe bu partide idealsizlik ideali bile yıprandı ve sonunda orada ideal kavramından eser kalmadı. İdeallerin gözetilmediği bir ortamda hükümet icraatının hangi ölçülere göre başarılı veya başarısız sayılabileceğini yeni baştan düşünmemiz gerekiyor.

İdeallerden arındırılmış hükümetin iş başına geçirilebilmesi veya siyasi partilerin hükümet etme aşamasında ideallerden arındırılabilmesi Türk siyasi hayatında yürütme gücünün nasıl bir yer tuttuğu hakkında bize gerekli fikri veriyor. Açıkça, yürütülecek işler hiçbir zaman hükümet etme fırsatı yakalamış liderin veya takımın siyasi kimlik kazanırken savunduğu programdan, gerçekleştirmeyi tasarladığı değişimlerden teşekkül etmiyor. Bunun bir anlamı da demokrasi uygulamasının denendiği dönem boyunca Türkiye''de şimdiye kadar hiçbir siyasi liderin, hiçbir siyaset takımının iktidar olamadığı, "muktedir" sıfatını kazanamadığıdır. Türkiye''de devletin işine karışılmaz; hükümet olunsa bile.

Hükümetlerin elden ele devriyle kaybedilen zaman ancak Türkiye''nin bir millî hedefi olup olmadığının tespitiyle telâfi edilebilir. Toprak kaybetmeyi önlemekten başka bir millî hedef tayin etmeye yeltenmeyen bir devletin sadece hükümetler eliyle görülebilen işleri kendinden uzak tutması anlaşılır bir olaydır. Muktedir hükümetler toplum dinamizmini o toplumda çıkarları uğruna risk alan unsurların baskın çıkması suretiyle harekete geçirirler. Bu yol bir kez açıldı mı varacağı yer devletin işine karışma alanından başka bir yer olamaz. Mezkûr yolu tıkalı tutabilmek için hükümetlerin "yettiği yere kadar hükümet" kalmasına özen gösterilir.