İslamcılık siyaseti ve siyasetteki İslamcılık

İslâmcılık siyaseti gütmek, İslâmcılık siyaseti önerisiyle öne çıkmak bir şeydir ve fakat siyasette İslâmcılık kompartımanını işgal etmek başka bir şeydir. Bu iki şeyin nerelerde birbirinden ayrıldığını, nerelerde birbirleriyle bağlantı kurduğunu sarahatle anlayamadığımız, anladığımız kadarını sarih bir dille ifade edemediğimiz müddetçe Türkiye''deki durumdan haberdar olduğumuzu iddia etmek boş bir iddiadan öteye geçmez.

Önce şunu fark edelim: Gerek İslâmcılık siyaseti ve gerekse siyasetteki İslâmcılık birer gölgeden ibarettir. İslâmcılık siyaseti Türk modernleşmesine, daha doğrusu modernleşme yöntemine duyulan tepkinin gölgesidir. Siyasetteki İslâmcılık ise Türk demokrasi tecrübesinin, bu tecrübe sırasındaki kırılmaların saldığı bir gölgedir. İki gölgenin bazı zamanlarda üst üste binmesi birçok yanılsama doğuruyor. Yanılsamaya uğrayanlar sadece İslâmcılığın her şekliyle bir tehlike odağı olduğuna inananlar değil; İslâmcılığın olumlu gelişmelere yol açacağını düşünenler de yanılsama içindedir.

İslâmcılık siyasetinin sadece bir gölge olduğunun delili bu siyaseti önerenlerin Türkiye''de "hilâfetçi-saltanatçı" zincirin bir halkası durumuna gelemeyişleri (çünkü böyle bir zincir yok); bilakis laik-cumhuriyetçi yönetim birimlerinden yeni şartlarda bir kimlik belirleme çabası bekleyişleridir. Yani İslâmcılık siyaseti modernleşme fiillerinin ışık almayan yanı, gölgesidir. Cumhuriyet tarihi boyunca resmî yaklaşım kimlik belirleme çabasından ne kadar geri durmuşsa İslâmcılık siyaseti de elinde o kadar koz bulundurabilmiştir.

Öte yandan siyasetteki İslâmcılık gücünü demokratik uygulamanın keyfi deformasyonlara uğradığı hallerde onarım imkânının halkın inançlarına yaslanılarak devşirilebileceği kabulünden almaktadır. Türk demokrasisi tek boyutlu, tek kanatlı kalmamanın bedelini siyasette İslâmcılığa yer açılması suretiyle ödedi ve ödüyor. Siyasetteki İslâmcılık dünya güçler dengesi dolayısıyla Türkiye''ye düşen bir gölgedir. Bu gölgenin ne kadar koyulaşacağı veya ne zaman solup silineceği tamamen dünya güçlerinden hangisinin ne tarafta ağırlık kazandığına ilişkindir.

İki oynak gölge birbirlerinden bazı şeyleri ödünç alır. Bu âriyet unsurlar her safhada yanılsamayı pekiştirir. Teçhizat bakımından ağırlıklı olan İslâmcılık siyaseti olsa bile olayların akış yönü siyasetteki İslâmcılığın İslâmcılık siyasetini marjinal hale getirmesi doğrultusundadır. Ne olursa olsun, marjinal haliyle bile İslâmcılık siyaseti siyasetteki İslâmcılıktan farklı olan konumunu koruyor. Bu konumun başat vasıflarını nasıl baskın kılabileceği ise henüz belli değil.