Kiralara otomatik vergi yolu göründü

Maliye Bakanlığı, kira gelirlerinde beyan uygulamasına son vermeye ve stopaj yoluyla vergi almaya hazırlanıyor. Üzerinde çalışılan yöntemin hayata geçirilmesi halinde, evini kiraya verenler bankada özel hesap açtıracak ve kiralar buraya yatacak. Maliye Bakanlığı, menkul kıymet araçlarında olduğu gibi, kira gelirlerinin de stopaj yoluyla vergilendirilmesi üzerinde duruyor. Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü, gayrimenkul sermaye iradı olarak adlandırılan kira gelirlerinin vergilendirilmesinde sistem değişikliği için harekete geçti. Genel Müdürlükte başlatılan çalışmada, mevcut sistemde, kirada tek evi olanların genellikle kira geliri için beyanname vermediği, ev sayısı arttığında da beyanname düzenlense bile gerçek gelirin buraya yansıtılmadığı saptandı.

Kira gelirleri için her yılın Mart ayında beyanname düzenlenmesi uygulamasından vazgeçilmesi, bunun yerine kira gelirlerinin de menkul kıymet araçlarında olduğu gibi stopaj yoluyla vergilendirilmesi gündeme geldi. Düşünülen yeni modele göre, ev ya da işyerini kiraya verecekler, önce bankada sözkonusu gayrimenkul için özel hesap açtıracaklar. Kiracılar da, kiraları her ay bu hesaba yatıracaklar. Bankalar ise aylık kira gelirinden yüzde 15 oranında stopaj keserek, bunu Hazineye aktaracaklar. Söz konusu işlem için önce Borçlar Kanunu'nda bir değişiklik yapılacak. Bu değişiklikle, banka kanalıyla ödenmeyen kiralara ilişkin belgeler, ispat vesikası sayılmayacak. Böylece kira ödenmediğini belgeleme, kiracıyı tahliye gibi işlemler için kiranın bankaya ödenmesi zorunlu olacak. Aksi halde kiracılara yönelik hukuken hiçbir yaptırımda bulunulamayacak. Ev sahipleri yıl sonunda 400-500 YTL vergi yerine aylık 35-40 YTL stopaj ödeyecek.

Gayrimenkul ve borçlar hukuku uzmanı Avukat Murat Altındere, konuya ilişkin, ”Banka aracılığı ile ödeme sistemi devreye girdiğinde bu sefer insanlar kendi aralarında muvazaalı sözleşmeler yapacaklar. Örneğin kiracı bankaya 100 YTL yatırıyorsa, ev sahibi ile 500 YTL'lik gizli bir anlaşma yapma imkanı var. Bu durumda yeni hukuki sorunlar ortaya çıkar. Bunun yanında sadece banka ödemesinin ispat koşulu olarak kabul edilmesi hukukun genel ilkelerine aykırıdır. Genel uygulamada bir tarafın ödemiş olduğu her hangi bir bedel bir belge ile ispatlanırsa ödeme yapılmış sayılır. Yapılmak istenen değişiklik ile kiralayan ile kiracıya yeni külfetler gelecektir” diye konuştu.

Ali Ulvi Büyüknohutçu (Kiracılar Derneği Genel Başkanı): Yapılması düşünülen düzenleme son derece doğru; hatta bu konuda geç kalınmış bir uygulama. Yıllarca Türkiye kira gelirlerinden 8-10 holdingden elde edebileceği büyüklükte bir vergi kaybı yaşadı. Bu uygulamaya ile enflasyon bir kaç puan aşağıya inecektir. Kiracılar da rahatlayacaktır. Bir çok tahliye davası kiracı kirasını ödediği halde belgeleyemediği için kapının önüne konuyordu.”

Bülent Deniz (Tüketiciler Birliği Genel Başkanı): Yapılmak istenen düzenleme ile kritik olan konu bankaya yatırılmamış olan kiralar için alınan makbuzlar mahkemede delil olarak kullanılamayacak. Müdahale arttıkça kayıt dışılık da artıyor. Bunun sonucu olarak kayıt dışılık hortlayacak”