Evrensel acıyı mahallileştirmek

Yardım amacıyla deprem bölgesine akın eden yabancı ekipler hakkında bir şey söylemek bize yakışmaz. Hiç de zorunlu değillerken çıkıp buralara kadar gelmişler. Belli ki bir vicdani sorumluluk duyuyorlar. Bir Yunanlı kurtarma ekibi üyesinin, başarılı bir kurtarıştan sonra gözyaşlarını tutamaması gibi sahneler, gerçekten bize bir insanlık acısını duyuruyordu. İsviçreli, Alman, Macar, Rus ekipleri, aynı izlenimi bıraktı. Orada bu ekiplerin her birisine hayır duada bulunan anneler, çocuklar var. Özellikle Rus ekibinin bu duyguları Dağıstan''a taşımasını umut ediyoruz.

Ama bakıyorum da medyamız büyük acıyı geleneksel gündeme iliştirmeye başladı bile. Bazı gazetelerde özellikle İsrailli kurtarma ekipleri öne çıkarılırken Amerikalılar''a bile yüz verilmiyor. Buna bir diyeceğimiz yok. İnsanı belli bir kurum veya ülke daha fazla etkileyebilir. Ama iş bildiğimiz siyasi şablonları ortaya çıkararak gruplaşmaya dökülürse, orada söz söyleme hakkı kendiliğinden doğar.

Devlet kurumlarının acil durum karşısındaki hantallığına yönelik eleştirilere bakıp "Vatan elden gidiyor" telaşı içinde "karşı gruplara" veryansın etmeye başlarsanız, muhtaç durumdaki bölge halkının yarasını biraz daha azdırmış olursunuz. Resmi kurum ve kuruluşların eksiklerini gediklerini örtbas etmeye kimse kalkışmasın. Bundan zarar gören her zaman yine biz oluyoruz.

Orada evrensel insanların, evrensel anaların, çocukların, son derece evrensel acıları vardı. Onlara yardım etmeye herkesin hakkı ve sorumluluğu vardı. Ne yazık ki mevcut hükümet görevlileri ve bürokrasideki insanlar, kendileri yetişemediği gibi yetişenlerle uğraşmaya başladılar. Çünkü her şeyi topluca düşündüğünüzde tablo, hükümetin başarısızlığı şeklinde görünüyor. Yetkililer kendilerini savunmak için vatandaşın tam tersi ifadelere baş vurdular. Basının özellikle İsrail ekibini övmesini tam olarak anlayamamakla beraber, hiçbir mahzur görmüyoruz. Çünkü orada acil ihtiyaç var, can pazarı var. Yardımda yarışsınlar. Gelsinler, ''kibutz''larını kursunlar. Yeni yerleşim birimleri konusunda gerçekten uzman durumundalar. Fakat aynı medya organlarının İsrail basınında çıkan bir yorumdan haberleri var mı merak ediyorum. Bir İsrail gazetesi şöyle diyor: "Türkiye''de bu hengamede bile, 3. Dünya ülkelerine özgü rüşvet ve yolsuzluk olaylarına rastlandığını söylemek, hakaret sayılmaz." Türkiye''yi Üçüncü Dünya''ya iliştiren sadece İsrail basını değildi. BBC, CNN gibi medya kuruluşları da bizi "3. Dünya ülkesi olmaktan kurtulmaya çalışan bir ülke" olarak tasvir ediyordu. Bunu nereden çıkardıklarını sormaya hiç gerek yok. Daha "evrensel" yaralar çok taze ama biz 3. Dünya ülkelerine özgü gruplaşmalara, çamur atmalara, gönüllü kuruluşların yolunu kesmelere başladık bile. Sayın hükümet yetkilileri, kendilerine yöneltilen eleştirilere dayanamayarak, bütün yerli ve yabancı yardım kuruluşlarını karşısına aldı. Yabancılar küskün ayrıldı. İşte size Belçika basınından bir haber:

Maliyeti 20 milyar doları bulan felakette Ankara, uluslararası yardım çabalarını gereksiz buldu. Le Soir-Belçika.

AKUT gibi başarılı bir grup, şov yapmakla suçlandı. İHH gibi bütün Avrupa''da tanınmış bir gönüllü kuruluşun hesaplarına el konuldu. Oysa Ankara Kızılay Meydanı''na kâbus gibi çöken ve görünüşüyle herkesi ürküten genel merkez binasını yaptıran Kızılay, ortalarda yoktu ve bunu genel başkanı itiraf ediyordu. (Bu itirafın saygı duyulacak bir açıklama olduğunu belirtmek isterim).

İçten gelen birkaç itirafı daha buraya almak istiyorum:

Depremin kanıtladığı en önemli gerçek; devletin halkın gerisinde olduğudur. Z. Livaneli.

Bir insan 60 kilo yükü kaldırabiliyorsa 200 kilonun altından kalkamaz. Bizim de devlet olarak durumumuz bu. Devlet Bakanı Hasan Gemici.

Hayır, asıl tepemiz çürük. Sizler çürüksünüz. Çürüksünüz ve hepimizi çürüttünüz. Umur Talu-Milliyet.

Genel kanı böyle iken birtakım resmi görevlilerin üzerine alınıp işi mahallileştirmeye hakkı yoktur. Bu herkesin acısıdır. O halde herkesin yardım etmeye hakkı vardır. Bu herkesin devletidir, o halde herkesin yanlışları tespit etmeye hakkı vardır. Atılan gönüllü ve sivil adımları önlemeye çalışmak, yanlışların devam etmesinden başka bir işe yaramayacaktır.