Medyanın aynası

Bu günlerde çokça duyulan bir söz bilmem size ulaştı mı? Ağız birliği etmişçesine insanlar şöyle diyor: Medya aynaya bakıp yazıyor! Bu, yürütülen son kumpanyalarla ilgili olarak gösterilen bir tepkiyi ifade ediyor. Kendi halinde bir hayat süren yığınlar bir anlam veremediği saldırılar karşısında bütün milli duyguları ve vatandaşlık gururu bastırılmış olarak nefes alacak alanlar arıyor.

Toplam tirajları iki milyon civarında seyreden bir grup gazetenin yayınlarıyla kamuoyunu yönlendirdiğinden filan bahsediliyor. Kamuoyunun yönelimlerini hangi ipuçlarına göre belirleyeceğiz? Partilerin aldıkları oy oranları bir göstergeyse, kitlelerin belli yayınlara sadece maruz kaldığını anlıyoruz. Ne yönde etkilendiğini de tahmin edebiliyoruz. Çünkü seçimlerden önce hatırlarsanız, medya oldukça ılıman bir yaklaşım içindeydi. Çünkü kitlelerin "istenen" tepkiyi değil, tam tersi bir tepkiyi verdiğini biliyorlardı. Köprüyü geçinceye kadar vatandaşa dayı dediler. Seçim derdi ortadan kalkar kalkmaz, topyekün taarruza geçtiler. Taarruzun dozajı arttıkça inandırıcılığı azalıyor. Fakat zaten amacın "inandırmak" olduğunu söylemek zor. Buna daha çok yıldırmak diyebiliriz. Artık siyasi dalgalanmalara karşı fazla duyarlı hale getirilen devlet bürokrasisinde ise uygulamaların yönünü belirliyor. Hukuku baskı altına alıyor. Belki de kamuoyu dedikleri zaten bu oluyor. Yani kamuoyu, zannedildiği gibi halk oyu değil, devlet oyu anlamına geliyor. Kamu kuruluşları da, aslında devlet kuruluşları değil mi?

Peki gerçek kamuoyuna nasıl ulaşacağız? Bunun en basit yolu bire bir görüşmeler. Bir de gerçekten kamunun gayretleriyle oluşan mahalli medya organlarını sayabiliriz. Bu organların bence en büyük avantajı, ihmal edilmeleri. Eğer birtakım yöntemlerle desteklenselerdi, o zaman yönlendirme de söz konusu olurdu.

Geçen cumartesi günü (8 Mayıs) Antalya''da böyle bir karşılaşma oldu. Bir Medya Eğitim Semineri yapıldı. Mahalli medya kuruluşlarının bir araya geldiği bu seminer, Anadolu "kamuoyunun" sergilenmesi açısından iyi bir fırsat oldu. "Mahalli" medya temsilcileri İstanbul''dan gelen gazetecileri dinleme, tanışma ve görüş alışverişinde bulunma imkanı buldu. Hemen şunu belirteyim, mahalli adı verilen medyanın mensupları, İstanbul eksenli yayın dünyasından fazlasıyla şikayetçi. Gerçi önemli şehirlerimizde yayın yapan mahalli kanallar yer yer "ulusal" kanallardan daha çok izleniyor ama İstanbul''un estirdiği rüzgarın Anadolu''yu olumsuz etkilediği bir gerçek. İnsanların girişim ruhunu yok ediyor. Çünkü İstanbul ve Ankara''daki beyler, kendi sorunlarını memleket meselesi gibi empoze ediyorlar. Suyun başını tuttukları için Anadolu''yu susuz bırakıyorlar. Vatan millet edebiyatıyla, insanların günlük hayattaki gerçek dünyasını arka plana itiyorlar, kendi gelecek telaşları uğruna Anadolu''nun geleceğini köreltiyorlar. Bunlar basın mensuplarının dile getirdiği ortak görüşler.

Medya seminerini organize eden Antalya MÜSİAD Başkanı Hidayet Atay ve yönetim kurulu üyeleri, gerçekten büyük bir adım atmıştı. Antalya''daki tüm medya kuruluşları davetliydi. Antalya medyası adına konuşan Kamer Durdu''nun bir tesbiti gerçekten çok önemliydi:

Mahalli medyanın, Ulusal adı verilen medya rüzgarının etkisi altında kaldığını ve objektiflikten uzaklaşmaya zorlandığını söylüyordu. Durdu, "mahalli" adını pek kabullenmek istemiyordu. Ulusal denen medya kuruluşlarına ise "İstanbul medyası" demeyi tercih ediyordu. Gerçekten, Türkiye, İstanbul''dan ibaret değildi. Peki İstanbul bu medyadan mı ibaretti? Bunu ayrıca tartışmak gerekiyordu.

MÜSİAD Basın Komisyonu Başkanı İsrafil Kuralay''ın yönettiği seminerde Zaman''dan Fikri Türkel ve Kadir Dikbaş, Yeni Şafak''tan Yusuf Kaplan ve Melikşah Utku medyanın sorunları üzerine görüşlerini dile getirdiler ve Antalyalı medya mensuplarının sorularını cevapladılar.

Seminer sırasında yapılan özel sohbetlerde görüş alışverişine imkan bulundu.

Bandırmalı gazeteci Raşit Varol, seminer katılımcılarına, Anadolu basınının sorunlarını dile getirdiği bir bildiri sundu. Bandırma''da yayınlanan Banses adlı gazetenin yazarı olan Varol''un vurguları pek "mahalli" nitelikte değildi. Ulusal basın patronlarının gazetelerini siyasi baskı aracı olarak kullandıklarını, devlet teşviklerinden, SEKA''dan, ilanlardan mahalli basına bir şey verilmediğini söylüyor ve çözüm önerilerini sıralıyordu. Peki sesini duyurabiliyor muydu? İşte seminerin amacı zaten buydu. Bize, organizeye katkıda bulunanları tebrik etmekten başka bir şey düşmüyor. Bu gibi platformların gelenekselleştirilmesi halinde anlaşma zeminlerinin genişleyeceği belli oluyor. Kamuoyunu izlemenin bir tek yolu var: Kamuya yani insanımıza ulaşmak. Bunu yapmadan ne umudun anlamı var ne umutsuzluğun. Medya toplumu değil kendini yansıtıyorsa, başka çare yok.