Hani insan haklarında ilerlemeler vardı?

Gazetelerin bazılarında önceki gün tek sütün bir haber vardı.

Başlığı "Gözaltında meçhule gidersin" idi.

Haberin konusu ise Türkiye İnsan Hakları Vakfı''nın 2006 yılı raporuydu.

Rapor, Türkiye''de yaşam hakkı ihlallerinin 2006 yılında da sürdüğünü, yargısız infaz, dur ihtarına uymayanlara ateş açma, güvenlik görevlilerinin rastgele ateş açması gibi olaylarda, cezaevlerinde, yasadışı örgüt saldırılarında, faili meçhul cinayetler sonucunda, sivil çatışmalarda, mayın-bomba patlamalarında ve gözaltı merkezlerinde en az 367 kişinin "öldürüldüğü" nü söylüyordu.

Hani Türkiye''de insan haklarında büyük ilerlemeler vardı?

Konu başlıkları bile, sanki Türkiye''de bir savaş hali olduğu duygusunu veriyor.

Yargısız infaz, dur ihtarına uymayanlara ateş açılması, faili meçhul cinayetler, mayın-bomba patlamalarında ölenler, gözaltı merkezlerinde öldürülenler…

TİHV''nin verdiği bilgilerden, 2006 yılında 2 kişinin gözaltında öldüğünü, bine yakın kişinin de işkence ve kötü muameleye maruz kaldığını öğreniyoruz. Gözaltına alınan kişilere karakollarda, jandarmada yapılan işkencelerde, toplantı ve gösteriler sırasında yaşanan olaylarda kötü muameleye maruz kalanların sayısında 2006 yılında büyük bir artış olmuş.

Polis şeflerinin, kafaları polisleşmiş bazı gazete yazarlarının Avrupa Birliği üyeliği süreci gereği kısmen iyileştirilen bazı yasaların asayişin bozulmasına neden olduğuna ilişkin yakınmalarının bu artışta rolü olduğu muhakkak.

Daha önce aynı çevrelerin Ceza Muhakemeleri Usül Kanunu''nda yapılan bazı insani değişikliklere karşı çıktığını biliyoruz.

Bu gibiler malum, "Polis yakalıyor CMUK bırakıyor" tekerlemesine sarılmışlardı. Eskisi gibi polisin yakaladığı kişileri ''ağız tadıyla dövmesini, işkence ederek ifade almasını'' savunuyorlardı. Bu nedenle sorgulamalara avukatların girmesine ve insan haklarını ihlal etmeden soruşturma yapıp, bilimsel yollarla delil toplanması gibi yöntemlerin yerleştirilmeye çalışılmasına fena halde içerliyorlardı.

Daha geçen gün Hürriyet''in, bu meselelerin bayraktarlığını yapan bir yazarı, "AB istedi diye çıkarılan yasalar nedeniyle asayişin bozulduğunu, polisin yakaladığını mahkemelerin bıraktığını ya da mahkemenin mahkum ettiğini yasaların salıverdiğini" yazıyordu.

Tabii bu arada yargının işkence suçundan yargılanan güvenlik güçleri mensuplarını nasıl koruyup, kolladığı ve adeta onları teşvik ettiği de görmezden geliniyordu.

1991 yılında karakolda işkenceden öldürülen Birtan Altunbaş''ın 15 yıldır süren davası bu anlayışın tipik bir örneğini oluşturuyor.

Altınbaş''ın 1991''de öldürülmesine ilişkin dava, İçişleri Bakanlığı''nın polisler hakkında uzun süre soruşturma izni vermemesi nedeniyle ancak 1998''de açılabilmişti. Çeşitli engellemeler nedeniyle uzayan davada sonunda karara varılmış, ancak 8''er yıl hapis cezası alan polisler hakkında her türlü indirim yapıldığı gibi işkenceci polislerin tutuklanmasına bile gerek görülmemişti.

Şimdi yeniden Yargıtay''a gidecek olan ve zaman aşımından düşme ihtimali de bulunan bu dava bile insan hakları adına kara bir örnek sayılabilir.

Bu yakınmaların ve insan haklarına karşı sistematik saldırıların sonuçlarından biri de bu gibi davalarda görülüyor. Yargı suçluluğu kesin olsa bile daima güvenlik güçlerini kolluyor.

Rapora dönersek:

2006 yılında TİHV tedavi ve rehabilitasyon merkezlerine işkence nedeniyle 24''ü çocuk 337 kişi başvurmuş.

Yargısız infaz, dur ihtarı ve rastgele ateş açma sonucu 49, silahlı çatışmalarda 223, mayın ve bomba patlamaları sonucu 12, faili meçhul siyasi cinayetlerde 21, yasadışı örgüt saldırılarında 36, sivil çatışmalarda 15, gözaltında 2, cezaevlerinde 9 kişi hayatını kaybetmiş.

Bu rakamlara baktığımızda Türkiye''de İnsan hakları meselesinde iyileşme olduğunu söyleyebilir misiniz?

Rapora göre, 2006 yılında TİHV tedavi ve rehabilitasyon merkezlerine işkence nedeniyle 24''ü çocuk 337 kişi başvurmuş.

Düşünün, çocuklara bile ayrım gözetmeden işkence uygulanan bir ülkede yaşıyoruz.

Polis ve jandarma teşkilatında hâlâ işkencenin kökünü kazımak bir yana, bu tür ihlallerin artmaya başladığını görüyoruz.

Sonra da hala birileri çıkıp "AB istedi diye çıkarılan yasalar polisin ve yargının elini kolunu bağlıyor" demez mi?

Bu tablo, eli kolu bağlanmış bir polis, jandarma ve yargının kısmı bir fotoğrafıysa bir de bu güçlerin elleri serbestken halini gözönüne getirin..

Bazı kesimlerin AB''ye ve Kopenhag Kriterleri''ne niçin düşman oldukları bu örneklerle daha iyi anlaşılıyor.