İç kaynaklar derken Unuttuklarımız

Önce aşağıdaki yazıyı okuyalım, sonra üzerinde konuşalım.

" Enflasyonu aşağı çekecek istikrar paketi ister şok paket olsun, ister yumuşak paket olsun bir tek şeye dayanacak, ''kamu gelir gider dengesi''ne…

Kamu gelirleri nasıl bir bütün ise, kamu giderleri de bütündür. Kamu giderleri, ''sivil giderler'', ''askeri giderler'' diye ikiye ayrılamaz. Kamu açığını kapatmak, kamu finansman dengesini sağlamak için yapılacak çalışmalarda ''askeri harcamaları yok saymak'' mümkün değildir.

Başka devletler, kamunun sosyal hizmetlerini yaygınlaştırmak ve kalitesini yükseltmek için askeri harcamaları kısıyor. Biz ise arttırıyoruz. İç ve dış politikalardaki hatalarımız nedeniyle ''devamlı cephe genişletiyoruz''.

Güneydoğu Anadolu''daki terörö mücadelesi on yıldır, sadece insan kaybı ile sürmüyor… Bu işin bir de parasal faturası var. Her yıl yaklaşık 5 milyar dolar harcanıyor.

Kıbrıs''ta asker tutmanın görünen ve görünmeyen bir parasal faturası var. 25 yıldır aşağı yukarı her yıl enaşağı bir milyar dolar harcanıyor.

Yunanistan ile Ege Denizi sorunundaki çatışmanın ve gerginliğin bir parasal faturası var. On yıldır Ege sorununun ek yükü yılda iki milyar dolardan aşağı değildir.

(…) Tekbir Türk, ''Öyleyse ülkeyi bölelim, Kıbrıs''ı verelim, Yunan ne istiyorsa yapalım, sınırları açalım da bu enflasyondan kurtulalım'' diyemez. Ama şu da bilinmelidir ki Güneydoğu''daki terör sorunu çözülmeden, kıbrıs''ta anlaşma sağlanamadan, Yunanistan''la ilişkiler yumuşatılamadan hazırlanacak paketlerle kamu finansman dengesini sağlamak, enflasyonu yüzde onun altına çekmek mümkün olmayacaktır."

Bu paragraflar, 22 Eylül 1997 tarihli Yeniyüzyıl''da yayınlanmış Güngör Uras''a ait köşe yazısından alındı.

Tabii sayın Uras''ın, ''Derviş Paketi''nden sonra da aynı fikirleri savunup savunmadığını bilemiyorum.

Ama, yukarda alıntı yaptığım yazısının başlığı şu:

" Askeri harcama ''Paket''e engel"

Arşivleri karıştırırken bu başlığa ve yazıya takılıp kaldım.

Ve kendi kendime sordum: " Şimdi de aynı durum geçerli değil mi acaba?" diye.

Evet, Genelkurmay geçenlerde bir açıklama yaparak, bazı projelerde kısıntı yapıldığını ve böylece 19.5 milyar dolarlık bir tasarruf sağlandığını kamuoyuna duyurdu.

Bu duyuruda hangi projelerin ertelendiği, hangi projelerin iptal edildiğine ilişkin bir bilgi olmadığı gibi, ertelenen ya da iptal edilen bu projelerin tarihleri konusuna da açıklık getirilmedi.

Belki önümüzdeki 15 yıllık persfektif içindeki projelerden söz ediliyordu.

Mesele böyleyse, Güngör Uras''ın üç yıl önce yine gündeme gelen bir ekonomik paket vesilesiyle dile getirdiği endişelerinin geçerli olduğu söylenebilir.

Yani burada önemli olan ileriye yönelik projelerde değil, askeri harcamaların genelinde bir tasarrufa gidilmesi olmalıydı.

Uras''ın da dediği gibi, kamu harcamaları sivil-asker diye ayrılamıyacağına göre, o konudaki tartışmalar da hayatı derecede gizlilik arzedenler dışında, kamuoyu önünde ve işbaşındaki hükümetin içinde yapılabilmeliydi.

İçinde bulunduğumuz ekonomik çöküntünün faturasını toplumun sadece belirli kesimlerine yüklemek, bazı kesimleri bunun dışında tutmak sorunu çözme çabalarını sekteye uğratır.

Aynı biçimde, içinde bulunulan ekonomik çöküntüden topyekun fedakarlıkla çıkılabilecekse ve Türkiye bu amaçla yatırımlarını durdurup, hayati sorunlarını askıya alabiliyorsa, savunma harcamalarını da bu anlayışla gözden geçirmek zorunda.

Yunanistan bile ekonomik olarak rahatlamak ve olimpiyat harcamalarına kaynak yaratabilmek amacıyla savunma harcamalarında tek taraflı olarak kısıntıya gideceğini açıklamışken, Türkiye''nin böyle bir yumuşama havasını görmezden gelmesi, Uras''ın dediği gibi ''krizden kurtulma'' çabalarına engel bir tutum.

Eğer topyekun bir ''kurtuluş''tan söz edilmek isteniyorsa, Türkiye, dış politikasını da, iç politikasını da yeniden ve köklü olarak gözden geçirip savunma harcamalarını ulusal menfaatler düzeyine indirmek ve böylece büyük kaynaklara kavuşmak zorunda.

İç kaynağın asıl büyüğü orada.

Resmi araç tasarrufuyla, popülist bazı tedbirlerle bulunacak kaynakların savunma harcamalarıyla sağlanacak muazzam kaynakların yanında hiçbir önemi yok.

Kemal Derviş Türkiye''yi, içinde bulunduğu borç batağından sadece özelleştirmeyle, subvansiyonları kısarak ve çalışan kesimlerin gelirlerini kısıtlayarak kurtaramaz.

Genel olarak savunma bütçesine, Olağanüstü Hal Bölgesi harcamalarına, Kıbrıs''taki 35 bin kişilik askeri gücün giderlerine ve Türkiye''ye bağımlı kılınmak pahasına üretim dışı bırakılıp Türkiye''nin mali yardımına bağımlı hale getirilen Kuzey Kıbrıs''taki hastalıklı yapıya da bir göz artmak durumunda.

Fedakarlıksa topyekun fedakarlık.

Değişimse topyekun değişim.