Bir "cohabitation" hikayesi: TRT ataması

Dünkü yazımda Fransız "yarı başkanlık sistemi"nin bir eseri olan "cohabitation" sorununu genel hatlarıyla açıklamaya çalışmıştım.

Ayrıca, Cumhurbaşkanlığı ve hükümetin bu sorunlu birlikteliğinin,Türkiye''nin sistemine yabancı olmasına rağmen, AKP''nin dört yıllık iktidarı süresince bizde de yaşandığını hatırlatmıştım. Kanunlar ve kararnamelerin önemli bölümü Köşk''ün onayından geçemiyordu.

Mesela, artık yılan hikayesine dönen TRT Genel Müdürü kararnameleri gibi.

Yalan değil, gerçekten bir "yılan hikayesi". Hatırlayın: AKP''nin dört yıllık iktidarı döneminde Köşk''e aday beğendirememe sonucu, TRT Genel Müdürlüğü iki buçuk yıldır vekâlaten yürütülüyor. Ve bu gidişle bu rekorun üç buçuk yıla ulaşmasına da muhakkak gözüyle bakılıyor.

Yücel Yener''in 23 Mart 2003''te genel müdürlükten istifası üzerine boş kalan koltuğa Şenol Demiröz''ün oturması neredeyse bir yıl sürmüş. Demiröz''ün 1 Ağustos 2005''te görevini bırakması üzerinden geçen süre ise ortada.

Hükümet bu arada tabii ki boş durmadı; kararname üzerine kararname çıkardı. Ama nafile, hep veto hep veto... Önce İbrahim Şahin (2 kere) sonra Ruhi Özbilgiç ve nihayet geçen günlerde de Hilmi Bengi, "vetolanan" adaylar.

TRT gibi "kamusal yayın" yapmakla yükümlü devasa bir kurum şu kadar yıldır "vekaletle" yönetiliyor. Siz söyleyin: Vetolarla başı dönmüş olan böyle bir kurumun ortaya olumlu işler koyabilmesi mümkün mü?

Tabii ki değil... Nitekim, 11 Aralık akşamı TRT-1''de yayınlanan ve haklı olarak büyük tepki çeken "Sınırlar Arasında" türünden "belgesel"lerin ekrana gelebilmesinin nedenini de bu başı-sonu belli olmama haline bağlamak gerekir. Ülkenin "kamusal yayın" yapmakla yükümlü televizyon kanalı, ülkenin Nobel ödülü almış tek yazarını aklına estiği gibi yıpratmaya çalışıyor... İşlerin olması gerektiği gibi yürüdüğü bir ülkede olacak iş midir?

Kurumun başında veto yememiş bir genel müdürü olacak ki benzer kötülükler söz konusu olduğunda birisi çıkıp hesap versin. "Başıboş" kalmayacak ki fazladan binlerce çalışanı ile bir israf kapısına dönmüş kurum akılcı bir yöntemle yeniden yapılandırılıp elindeki büyük imkanların doğru kullanımıyla "özel televizyonlar"a kök söktürür hale gelsin...

Ama ne mümkün... RTÜK gibi "özerk bir kurum"un süzgecinden geçip Köşk''e sunulan adayların hiçbir makbul bulunmuyor.

Ancak bana göre bu "kararname-veto" kısır döngüsünde hükümet de bir ölçüde kusurludur. Niçin? Açıklayayım:

Ben şahsen, RTÜK''ün süzgecinden geçip hükümet tarafından Köşk''e sunulan adaylardan –Şenol Demiröz hariç– hiçbirini önceden tanımıyordum. Yanlış anlaşılmasın; söz konusu adaylar ben tanımıyorum diye TRT Genel Müdürlüğü gibi önemli bir koltuğu layıkıyla doldurucak kişiler değillerdir, demiyorum. Ama dikkat ederseniz, söz konusu adaylar özellikle "bürokrat"lar arasından seçilmişti. (Tam tanımıyorum ama belki, Anadolu Ajansı Genel Müdürü Hilmi Bengi''yi bu kategori dışında tutmak gerekir.) Bu hususu da şunun için hatırlatıyorum: TRT Genel Müdürlüğü için işin bürokratik ve teknik yönleri açısından bu kategoriye giren adaylar da akla gelebilir. Ancak, bu görev için bir "kültür adamı"nın önerilmesi çok daha yerinde değil midir? Dolayısıyla hükümetin toplumun "herkese eşit mesafede duran" bir kişi olarak tanıdığı bir "kültür adamı"nı Köşk''e önermesi "veto" duvarını epeyce aşındırmaz mıydı?

Bence evet. Kararnamelere öyle isimler konabilirdi ki, Köşk''ün yine "veto"ya davranması bu sefer hiç de kolay olmazdı. Bu isimler –haliyle- AKP iktidarının diğer devlet işleri için güven beslediği "daire"nin dışında kalanlar arasından seçilecekti. "Liyakat" tabii ki aranacak, ama "daire" esas alınmayacaktı.

TRT Genel Müdürlüğü için "liyakat"tan daha makbul ölçüt ne olabilir ki zaten...

Bilmem içinizden bazıları (biraz da öfkeyle!) "Oldu olacak bari adaylarını da açıkla!" diyor mu? Demesin, çünkü aday bulmak hiç mi hiç zor bir iş değil...