Buna da referandum diyorlar

Suriye''de Devlet Başkanı Beşar Esad''ın ikinci dönem görevde kalıp kalmamasına karar vermek için pazar günü yapılan "referandum"da seçmenlerin yüzde 97,62''si "Evet" oyu kullanmış...

"Referandum"a katılım oranı da müthişmiş: Yüzde 95,86.

Suriye''de önlerine getirilen karara "Hayır" diyenlerin sayısı sadece 19 bin 653 kişi. 253 bin oy ise geçersiz sayılmış.

Bu sonuçlar Beşar Esad''ın –yine aynı mesele için- 2000 yılında düzenlediği "referandum" sonuçlarıyla karşılaştırılınca "seçmenler" nezdindeki prestijinin bir miktar (0,33''lük bir oran sadece) azaldığı gözleniyorsa da bunu abartmamak gerekir herhalde. Demokraside böyle küçük sürprizler her zaman olabilir, anlayışla karşılamak gerekir...

Suriye''de pazar günü gerçekleşen "şey"in adının referandum olmadığını, olsa olsa buna "plebisit" denebileceğini hatırlatmaya gerek yok herhalde. (Yeri gelmişken: Kendisinden çoğu zaman referandum diye söz edilse de, 1982 Anayasası''nın –devlet başkanı ile birlikte- oylandığı "şey"in adı da tabii ki plebisittir.)

Neyse de, Beşar Esad 7 yıl süreyle tekrar devlet başkanı...

Referandum sonucunu ciddiye alsak, Suriyelilerin 1/10''luk bir azınlık üzerine inşa edilen Baas (yani "Rönesans") partisinin varlığından çok memnun kaldıkları gibi saçma sapan bir değerlendirme yapmamız gerekir.

İsterseniz yeri gelmişken Suriye Devlet Başkanı''nın ne tür yetkileri olduğunu özetleyeyim de, oturup kalkıp halimize şükredelim.

Suriye Devlet Başkanı, herşeyden önce Baas partisinin genel sekreteri ve Meclis''te bir araya getirilmiş izinli partilerin oluşturduğu cephenin başkanıdır. Başkanın ayrıca, bakanları tayin, savaş ve sıkıyönetim ilan etme, yasaları buyurma, af ilan etme, anayasayı değiştirme, bürokratları ve askerleri tayin etme hakları da var. Ekonomi de tabii ki Başkan''ın şekil verdiği planlara göre yönetiliyor. Suriye''deki "siyasi hayat"a dair bende en çok şaşkınlık yaratan "rejim alışkanlığı" şu oldu: Baas partisinin kontrolünde olan mecliste, parlamenterlerin yasa teklifinde bulunmaları yasak. Onlar ancak, hükümetten gelen yasaları oylamakla yetkililer. (Şimdi ben, bu Baascı tablonun bizim Tek Parti dönemini hatırlattığını söylesem –hiç sanmam ama- ileri mi gitmiş olurum?)

Şimdi de gelelim bu bahsi niçin açtığımın açıklamasına:

Akif Emre''nin gazetemizin dünkü sayısında yer alan "Türk Baascılığı" başlıklı yazısını okumayanınız var mı? (Varsa, doğru yazıya!) Bu yazı son dönemde yaşadıklarımızı çok güzel açıklıyor. Hem de, "mitingler"le başlayan bu son dönem gelişmelerini hakettiği gerçek kavramsal çerçeveye oturtarak. "Gerçek kavramsal çerçeve" diyorum, çünkü bildiğiniz gibi şu sıralar ortada gerçek olmayan "kavramsal çerçeveler" de cirit atmakta. (Bunu söylerken sosyolojinin yeni keşiflerinden özellikle söz ettiğimi de bilmenizi isterim.)

Akif Emre: "Türkiye''de olup bitenler bu kadar kaba ve belirgin çizgide ortaya çıkmasa da adına ''Türk Baascılığı'' denilen bir zihniyetin uç verdiğini görebiliyoruz. Ulusalcı, laiklik vurgusunun bolca yapıldığı, anti-Amerikancı mitinglerin organize edildiği günlerde askere davetiye çıkaran kimi siyasilerin Amerikan başkentinde, bu kitleleri arkasına almış olarak pazarlık yaptıkları duyumlarının ortalıkta dolaşıyor olması bile Türk Baascılığının şimdiden ete-kemiğe bürünmekte olduğunu gösterir."

İsterseniz burada araya girip –belki bilmeyenler vardır diyerek- Baascılık ile Laiklik''in nasıl bir münasebeti olduğunu da hatırlatayım: Suriyeli (bayan) Katip''in "laik arapcılığın kalesi" olarak nitelediği Suriye, gerçekten de Michel Aflak''ın yanına Salih el-Din el Bitar''ı alarak temellerini attığı Baascılık''ın kendine özgü "laiklik" ilkesinin hâlâ tam manasıyla yürürlükte olduğu bir ülkedir. Baascılık, yani ulusalcı, laik, anti emperyalist yönleriyle öne çıkan ve de tabii ki ordunun ve ona bağlı bürokrasinin sözünden çıkmayan totaliter bir ideoloji.

Tekrar Akif Emre:

" ''Türk Baascılığı'' kavramsallaştırmasıyla kastettiğimiz husus, ilkeleri belirlenmiş tutarlı bir ideolojiden çok bir zihniyet meselesi olduğudur. Donmuş bir ideolojik kafanın kapsayabileceği kadar moderniteye nüfuz edebilmiş, batılılaşmayı semboller ve kimlikler üzerinde algılayan, kendi toplumundan korktuğu kadar kendinden menkul batıcılık anlayışının dışındaki batı/lılaşma/dan korkan, bir tür seçkinler aşiretine özgü siyasal dayanışmadır. Arap Baascılığından farkı şu ki, ''devlet iktidarı'' adına konuşma cesaretini, tek adam diktatörlüğünden olmasa bile oluşturduğu bürokratik hanedan yapılanmasından alır."

Çok güzel, çok yerinde bir kavramsallaştırma çabası bu....

Yazarın şu sözlerine özellikle dikkat etmeli: "...kendinden menkul anlayışının dışındaki batı/lılaşma/dan korkan..."

Eline sağlık, çok güzel doğrusu....