Dersim özürü" hangi değerlerden kaynaklanıyor?

“Dersim özürü”nü konu edinen son iki yazıda Celal Bayar adının (da) telaffuz edilmesinin AK Parti-”Türk sağı” bağının yeni ve farklı bir nitelik kazanmaya başladığının işareti olarak yorumlanabileceğini söylemeye çalıştım. “Türk sağı” derken, Tek parti CHP''si ve DP''yi (ve onu izleyenleri) “devlet kültü”nün taşıyıcıları ve savunucuları olmak bakımından aynı kefeye koymuştum. Ülkenin siyasi partiler tarihine “Türk sağı” çizgisinin dışından (“çevre”den diyelim) dahil olan ilk siyasi parti Erbakan hareketiydi. Bu hareket toplumun Sünni kesimini “Türk sağı”nın “araçsal” olarak gördüğü-kullandığı bir seçmen kitlesi olmaktan çıkarıp, bu kesimin doğrudan “siyasi özne” olmasının yolunu açmıştı.. Ülkenin “siyasi kimyası” makbul olmadığı için Erbakan hareketi de tabii olarak çemberini genişletmek için “Türk sağı”nın aslında kendisine uygun düşmeyen (başta milliyetçilik ve onsuz olamadığı devletçilik) birçok özelliğine kucak açmıştı.”Milliyetçi Cephe Hükümetleri” içinde yer almalar, “soğuk savaş” döneminin “değerleri”ne sahip çıkmalar vb. Ve bu hareket sonunda gerçekten başka bir şey olan AK Parti''ye ulaştı. Hatırlıyorsunuz; AK Parti de (“Türk sağı”nın diğer partileri gibi) kendisine “ata” olarak aslında CHP''nin bir evladı olan Demokrat Parti''yi seçmişti. Ama bugün görüyoruz ki, meğerse DP''nin kurucucularından ve ilk genel başkanı Celal Bayar da “Dersim”den dolayı sabıkalıymış...

Bütün kavga-dövüşe rağmen CHP ve “Türk sağı”''nın paylaştığı “devlet felsefesi”ni bu konuları çok çalışmış olan bir gazeteci/akademisyen Nuray Mert -kendisini “Ergenekoncu” olarak niteleyen bir kalemi güzel bir biçimde cevapladığı son yazısının bir evvelinde- şöyle değerlendiriyordu:

“CHP çizgisinin de, ona karşı oluşan çizginin de, en başından Kürt meselesine bakışta çıkış noktalarının ne ölçüde ortak olduğunun sayısız örneği vardır. Cumhuriyet tarihi boyunca CHP''nin ulus devlet kurma adına pekiştirdiği milliyetçi politikalara, 1950''den sonra muhafazakâr-sağ milliyetçilik politikaları ve söylemleri eklenmiştir. Aralarındaki yarış ve rekabet, ''daha milliyetçi'' olmak adınadır. Bu sadece Kürt meselesi için değil, Soğuk Savaş dönemi boyunca, sol siyasetlerin sindirilmesi konusunda da, genelde demokratik siyaset mücadelesinin her alanında böyle olmuştur.”

Şimdi de “Dersim özürü” konusunu siyasi partiler çerçevesinin dışına çıkıp bu jestin entelektüel, yani bir bakıma değerler planına ilişkin nedenlerine göz atalım.

Başbakan''ın devlet adına özür dilemesinde Necip Fazıl Kısakürek''in Dersim meselesine 1950''nin Büyük Doğu dergisinde “Doğu Faciası” başlığı altında yayımladığı iki yazıda getirdiği ağır eleştirinin payı büyüktür muhakkak.

Yeri gelmişken söyleyeyim: Başbakan''ın “Üstad”a ilişkin saygısının tartışılacak bir yanı yok. Ancak Başbakan''ın bu şair-yazarın adını kamusal ortamda gereğinden fazla anması yerinde bir davranış mıdır? Necip Fazıl adının bu çerçevede kimi zaman Nazım Hikmet ile birlikte anıldığını hatırlasak bile bu soru meşrudur sanırım. Çünkü “Üstad” sonuç olarak sınırları arada bir değişkenlik gösterse de fazlaca belirlenmiş bir siyasi çizginin önde gelen bir ismi idi. Dolayısıyla genci-ihtiyarı ile kendilerine her fırsatta hitap edilen kitleyi her fırsatta Necip Fazıl ile tanıştırmaya çalışmak doğru mu? Şunu da ekleyebilirim: Üstelik bugün ülkede Necip Fazıl''ın İdeologya Örgüsü adlı kitabına hakim olan totaliter “ruh”un –fark etmez- farklı biçimleriyle donanmış vatandaşlarımızdan çokça şikayet edilmiyor mu? Bu konuda en iyi seçim, milleti canının isteğini “üstad” belleyip, canının istediğini okumakla baş başa bırakmak değil midir? Doğrusu ben, AK Parti''nin bugün tarif edilebilecek siyasi çizgisinin Necip Fazıl''ınki ile hiç de uyuşmadığını da düşünüyorum. A. Turan Alkan''ın (Zaman) bir yazısında çizdiği şu Necip Fazıl portresini hatırlayacak olursak, “Üstad”ın bu derece sık anılmasının benim son üç yazıdır “Türk sağı” ile “arasını bozmaya”(!) çalıştığım “o hareket” açısından hiç de olumlu bir seçim olmadığı daha iyi anlaşılır sanıyorum: “Necip Fazıl''ın hikayesi tek başına Türk sağı''nın karakteristiğini vermez ama o hikaye ihmâl edilerek Türk sağı''nın tahlilini yapmak da mümkün değildir. Necip Fazıl''ın sıradışı bir özgüvene dayalı üslubu, sağ cenahta ''hikmetinden sual olunmaz'' cinsten lider, mürşid, fikri otorite ihtiyacına tekabül etmişti; bu misyon daha sonraları başka kişilerce ikmâl edilmeye çalışılmıştır.”)

Bu durumda sıra geldi (bir türlü gelmiyor!) Necip Fazıl''ın Büyük Doğu''da Dersim meselesine ilişkin yayımladığı iki yazının hangi ilkeler, değerler ve hassasiyetlerden hareketle kaleme alındığına.