"Devlet zirvesi"

“Sayın Cumhurbaşkanımız, Sayın Başbakan ve Sayın Genelkurmay Başkanı ile bu haftaki olağan görüşmelerini birlikte yapmayı uygun bulmuşlardır.”

Önceki gün gerçekleşen “Devlet Zirvesi” sonrasında yapılan açıklama bu sözlerle başlıyordu.

Önce, bu sözlerin biçimine ilişkin küçük bir soru: Söz konusu cümlede yer alan “Sayın Cumhurbaşkanımız” ifadesinin de, toplantıya katılan diğer iki şahsiyetten söz ederkenkine benzer biçimde “Sayın Cumhurbaşkanı” şeklinde olması daha doğru değil mi? Çünkü biliyorsunuz; devlet ricalinin kendi arasında hitap ederken ya da yazışırken benimsemesi gereken “protokol”, iyelik ekini yukarıda yer alanın kullanmasıdır. Yani mesela: Cumhurbaşkanlarının başbakanlara “Başbakanım”, başbakanların bakanlarına “Bakanım” şeklinde hitap etmesi gibi. Dolayısıyla, illâki iyelik eki kullanılacak ise, açıklamanın ilk cümlesinin “Sayın Cumhurbaşkanı, Sayın Başbakanı ve Sayın Genelkurmay Başkanı ile bu haftaki….” tarzında olması gerekirdi sanki. Ya da söz konusu “ek”in şu şekilde herkese eşit dağıtılması tarzında: “Sayın Cumhurbaşkanımız, Sayın Başkakanımız ve Sayın Genelkurmay Başkanımız ile bu haftaki…”

(Biliyorum, bazı okurlarımın bu satırları okur okumaz “Adamın derdine bak; memleket gözaltı ve tutuklamadan geçilmiyor, o hâlâ işin protokolünde!” diye söyleniyordur! Ama siz söylediklerimi yine de hafife almayın; “biçim”i küçümsemeyin…)

Gelelim “zirve”ye ilişkin daha içeriksel bir konuya:

Başbakan ve Genelkurmay Başkanı''nın Cumhurbaşkanı''nın çalışma odasında yer aldığı söylenen ve medyanın kendisinden “çalışma masası” diye söz ettiği mobilyanın etrafında –ellerindeki “bond çantalar” ile- Cumhurbaşkanı ile son derece gerilimli bir günde bir araya gelmesi ülkemize özgü özel bir duruma işaret ediyordu. Bu üç şahsiyet tabii ki bir başka vesile ile bir araya gelebilir, memleket meselelerini konuşup ardından birlikte yemek yiyebilirlerdi. Ama bazılarına göre, bu kritik günde verilen bu görüntü Türkiye''deki asker-siyasetçi dengesini olduğu gibi yansıtmaktaydı. Bunların gözünde karşımızdaki görüntünün açıklaması şöyle idi: Cumhurbaşkanı, ülkede hükümet ve TSK arasında yaşandığı söylenen büyük gerilimin ateşini alabilmek için bu iki kurumun başında bulunanları –her birinin elinde içinde farklı deliller bulunan çantalar olduğu halde– sanki birbirlerinin eşitiymiş gibi birlikte kabul ediyordu. Sanki bir bakıma, “Dökün masaya çantalarınızdakini ve başlayayım şu gerilimi-gerginliği gözden geçirmeye” der gibi…

Dikkat ederseniz bu gözlemleri-değerlendirmeleri kendi gözümden değil, “bazıları” olarak nitelediğim yorumcuların ağzından aktarıyorum.

Peki o halde bu “zirve”ye (yeri gelmişken: bu “zirve” ya da daha iyisi “devlet zirvesi” gibi manasız terimleri kullanmaktan vazgeçmeliyiz artık. Siyaset mi konuşuyoruz, dağcılık mı?) benim yorumum nasıl?

Doğrusu, “bazıları”nın yaptığı bu genel değerlendirmeye ben de katılıyorum. Sözü edildiği gibi, “eşit olmayanların” eşitlermiş gibi bir masanın etrafında toplanması gerçekten de –demokrasiler içinde- bize özgü bir uygulama. Hükümet Başkanı (siyaset) ve Genelkurmay Başkanı''nın (ordu) ellerindeki dokümanlarla bir “münazara”ya çıkar gibi “çalışma masası”nın etrafında yerlerini almaları demokratik bir görüntü değildir.

Ancak diğer taraftan, toplantıya ilişkin sıcağı sıcağına yaptığım açıklamada söylediğim gibi, Cumhurbaşkanı sonuç olarak iyi bir iş yapmıştır. Bu toplantının –kimilerince dile getirildiği gibi- başsavcı yardımcısının huzurunda ifade veren iki eski kuvvet komutanının serbest bırakılmaları çerçevesinde etkisi olmuş mudur bilemem. Beni Cumhurbaşkanı''nın inisiyatifi almasıyla gerçekleşen bu toplantıya olumlu bakmaya iten sebep bir boşluğun doldurulmasıyla ilgilidir. Çünkü biliyorsunuz, yakın tarihte ne zaman ki ülkedeki havayı ısıtan önemli olaylar gerçekleşiyor, yürütmenin hükümet kanadından konuya ilişkin aldığımız tek açıklama “konu yargıya intikal etmiştir” şeklinde oluyor. Önceden birkaç kere değindiğim gibi, “konu yargıya intikal etmiştir” şeklindeki bu tekrar, toplumun aklından geçen sorulara cevap oluşturmaktan uzaktır. Bu tekrar, toplumun haklı olarak siyasetçiden farklı açıklamalar beklediği bu kritik dönemlerde “kuvvetler ayrımı” adı verilen ilkeye gereksiz ve anlamsız bir şekilde sığınılması demektir.

İşte bu yüzden, yani böyle durumlarda birilerinin çıkıp millete farklı bir şeyler anlatması gerektiğinden, Cumhurbaşkanı''nın –görüntü “bize özgü” olsa da– “konu yargıya intikal etmiştir” açıklamasından farklı birkaç söz etmesi bile bu çerçevede memnuniyet vericidir. Daha yerinde görüntüler eşliğinde olmak kaydı ile devamını dileriz. Çünkü toplum, yani sayısız iddianameler, iddialar, sorgulamalar, davalarla aklı iyiden iyiye karışan toplum, birilerinin kendisine olup bitenleri derli toplu anlatmasını beklemektedir.