McCain-Obama "düellosu"nun da galibi yok

Biliyorsunuz, ABD''deki başkanlık seçimi yarışında "düello"nun önemi büyük.

Bizim henüz alışmadığımız bu karşılamalar, sonuna yaklaşan seçim kampanyalarında bu ülkenin seçmenlerinin tercihini çok etkiliyor.

İşte McCain ve Obama da önceki akşam, son dakikaların oynandığı bu yarışta karşı karşıya geldiler. Böylece biri gitti, geriye kaldı iki karşılaşma.

Karşılaşma sonrası hemen açıklanan değerlendirmelere göre bu "düello"nun galibi yok.

Yani 60 milyon izleyiciyi ekran başına kilitleyen karşılaşmanın iki adaya da önemli bir getirisi olmadı.

ABD farklı bir ülke; hem bu dünyada hem de –sanki- başka bir gezegende. Bunun en iyi delili (hatırladığınız gibi) 11 Eylül sonrası yapılan pek çok değerlendirmede şu güzel örnekle dile getirilmişti: ABD 11 Eylül''e kadar, o kadar "ayrı bir gezegen"de yaşadığını sanıyordu ki, ülkenin film stüdyolarından çıkan pek çok filmde bu ülkeyi sadece diğer gezegenlerden gelen saldırılar tehdit ediyordu.

ABD''nin bu farklılığı McCain-Obama karşılaşmasına hakim olan konular hatırlandığında da gözleniyor. Batı''nın başka ülkelerindeki başkanlık –başbakanlık seçimlerinde siyasi rakiplerin üzerinde kozlarını paylaştıkları konular hatırlandığında "farklılık" hemen kendisini gösteriyor.

McCain-Obama karşılaşmasının sadece 1/3''ü ülkeyi neredeyse "29 krizi"nin eşiğine getiren finansal krize ayrılmış. Bana göre, bu bile başlı başına önemli bir "farklılık".

Ayrıca, bu konuda her iki aday da Hazine Bakanı''nın krizin aşılması yönündeki önerilerini bayağı isteksiz biçimde desteklemiş.

Zamanın 1/3''ü? Normal ülkelerdeki seçim yarışmaları hatırlandığında, haddinden fazla az değil mi?

Anlaşıldığı kadarıyla karşılaşmanın çok önemli bölümü "dış politika" tartışmasıyla geçmiş. McCain''in iddialı olduğu konuda yani.

Ama yorumcular iki adayın da "dış politika"nın dört önemli ayağı olan İran ve Kuzey Kore (nükleer çerçevesinde), Rusya, Afganistan, Ortadoğu sorunlarına ilişkin birbirine yakın değerlendirmelerde bulunduğunu söylüyorlar.

Obama, McCain''in "Bush''un devamı" olduğu tezini tekrarlamış.

McCain ise, Obama''nın "işlerin farkında olmadığını"n birçok defa ("12 kere" diyor birisi) altını çizmiş. Hatta hızını alamayıp "Obama, taktik ve strateji farkını anlamıyor" bile demiş.

Obama ise bu saldırı karşısında rakibinin büyük yanlışlarını hatırlatmayı tercih etmiş:

1- "Savaş kolay olacak dediniz, ama..."

2- "Askerler kurtarıcı olarak karşılanac dediniz, ama..."

3- "Kitle imha silahları var dediniz, ama.."

Tahmin ettiğiniz gibi Irak''ın işgalinden söz ediliyor.

Obama''nın ülkeyi on yıl içinde Ortadoğu petrolüne muhtaç durumdan çıkaracağını müjdelemesi ve nükleer enerjiyi desteklediğini tekrarlaması da karşılaşmanın bir başka sahnesi.

Peki "İran sorunu"na ilişkin adayların tezleri farklı mı?

Bana göre iki tezin arasında pek bir fark yok. Obama, rakibinin Tahran''la ilişkiyi reddetmesini eleştiriyor. Bu arada rakibinin danışmanı Kissinger''ın bile ilişki kurulmasını desteklediğini hatırlatmayı da unutmuyor. (Kissinger''ın karargahından gecikmeden bunun doğru olmadığını ve konuya McCain gibi baktıklarını belirten bir açıklamanın yapıldığını da hatırlatalım.)

"Dış politika" ve "askeri müdahale" konularında kuvvetli olduğu söylenen McCain, Obama''yı İran Cumhurbaşkanı ile koşulsuz olarak masaya oturmayı savunduğu için eleştiriyor. (Yazılanlara göre bu da doğru değilmiş.)

"Askeri harekat" konularında kuvvetli olduğu söylenen McCain, dünyadaki sorunlarla baş edebilmek için BM''yi dışarıda bırakan bir "Demokrasi Birliği" kurulmasını önerdiğini de unutmayalım.

Karşılaşmada benim ilgilimi çeken bir diğer husus da, iki adayın Irak''ta ölen askerler üzerinden puan toplamaya çalışması oldu. Önce McCain, onu takiben Obama, Irak''ta ölen birer askerin "bileklikleri"ne sahip olduğunu açıklamışlar.

Okuyup öğrenebildiğim kadarıyla söyleyecek olursam, bayağı tatsız-tuzsuz bir karşılaşmaymış bu. Ülkeyi ve dünyayı sallayan finansal krize ilişkin bu kadar az laf edilmesi, belli ki, kimsenin bu konuda sihirli bir reçeteye sahip olmamasından kaynaklanıyor. "Dış politika" deseniz, aşağı yukarı aynı yaklaşım. Bir göçmen ülkesi olan ABD''de Obama''nın bir yakın dönem göçmeni olması ve derisinin rengi insanı tabii ki heyecanlandırıyor. Ama "dış politika"nın merkeze yerleştiği sistem o derece güçlü ki, bu heyecanın korunabilmesi imkansız.

McCain-Obama "düello"suna ilişkin haber ve yorumları okuduğum gazete, tam da bu fasılın altına şu haber başlığını yerleştirmişti:

"Bu yüzyıl hareket halindeki halkların yüzyılı olacak".

Bu ne mi demek? Bu, küresel ısınmayla birlikte denizlerin bir santim yükselmesi sonucunda 1 milyon insanın yerinden olacağı demek...

Yani bu yüzyıl, "iklim mültecileri" denilen ve büyük bölümü yoksul olan halkların sınır-mınır dinlemeyerek sürekli "hareket halinde" olacağı bir yüzyıl olacak.

Dikkat ettim, McCain-Obama karşılaşmasında bundan da söz edilmiyordu.