Nükleer"e reddiye (3)

Şimdi de sıra geldi “reddiye”mizi dayandırdığımız bazı temel gerçeklere: Önce, hakkında bunca laf edilen nükleer enerjinin dünya ölçeğinde tüketilen enerjinin kaçta kaçını oluşturduğunu söyleyelim: Sadece yüzde 2''sini.

Söz konusu oranın sizin tarafınızdan da komik bulunduğunu sanıyorum. Yüzde 2 nedir ki?

Bu bilginin hemen arkasına da, hakkında çok konuşulan ve örnek gösterilen Fransa''da kurulu nükleer santrallerin gücüne, kapasitesine ilişkin bir bilgi ekleyelim: Avrupa''nın en fazla nükleer santraline (58 nükleer reaktör) sahip bu ülkesinde, bu sistem ülkedeki enerji tüketiminin ancak yüzde 16''sını karşılamaktadır. Hazır Fransa''daki nükleer santrallerden söz ederken, şu bilgiyi de bir yana koyalım: Ülkenin ihtiyacı olan uranyumun tamamı Kanada ve Nijerya''dan sağlanmaktadır. Bazı uzmanlar, Nijerya söz konusu olduğunda, Fransa''nın bu çerçevede yeni bir “koloniyal siyaset” güttüğünü söylemektedir. Yani, eğer kısmetse Türkiye''nin de göreceği-yaşayacağı gibi, nükleer enerjiyi seçerek enerji konusunda “bağımsızlık”a kavuşulacağını ileri sürmek temelsiz bir iddiadır. Bugünün “petrol savaşları”nın yerini -bu gidişle- “uranyum savaşları”nın alacağı söyleniyor.

Nükleer santraller söz konusu olduğunda “örnek ülke” olarak gösterildiği için Fransa''da biraz daha kalalım: Nükleer, bu ülkede, “Bir endüstri olmaktan önce bir ideolojidir.” (Nükleeri betimleyen ne güzel bir laf.) Fransa''da bu işin peşini bırakmayan iki siyasi gruptan birisi General''in taraftarları olan “gaulliste”ler, diğeri ise “komünistlerdir”. Nükleer, birinci grup için Fransa''nın -içinde nükleer silah da olmak üzere tabii- “büyüklüğünün”, ikinci grup için ise “insanlığı karanlıktan kurtaracak olan bilim”in nelere kadir olduğunun göstergesidir.

Nükleerin “Bir endüstri olmaktan önce bir ideoloji olduğunu” söyleyen haksız mı?

Nükleer enerjinin “uygarlığın” vazgeçilmez şartlarından birisi olduğu, endüstrileşmiş büyük ülkelerin bu enerji olmadan yapamadıkları yönündeki ısrarlı iddialara gelince:

Durum hiç de iddia edildiği gibi değildir. Çünkü dünyada bazı ülkeler nükleer enerjiye yönelmiştir. Yani sırasıyla Fransa, ABD, Japonya, Almanya, İngiltere. “Bu kadarı yetmez mi?” demiyorsunuzdur umarım, çünkü dünya bu ülkelerden ibaret değil. Ayrıca bu ülkelerde faaliyette bulunan santrallerin büyük kısmının eski olduğunu ve 15-20 yıl içinde kapanacağını da unutmayın. Dahası, bu ülkelerde tüketilen toplam enerji içinde nükleere düşen pay son derece düşüktür. Mesela ABD''de: Yüzde 4''ten fazla değil. Mesela Çin''de: Yüzde 0.2''den fazla değil. (“Örnek ülke” Fransa''dan söz etmiştik zaten.)

Peki ya ömrü tükenen nükleer santrallerin söküm maliyeti ne kadar? Konunun uzmanı Stephane Lhomme, İngiltere''de bu maliyetin 103 milyar euro olduğunun konuşulduğunu, buradan hareketle 5 misli fazla nükleer santrale sahip olan Fransa için ise rakamın 500 milyar euroyu bulabileceğini söylüyor.

Radyoaktif atıklar meselesi bambaşka bir problem. En tehlikelisinin binlerce yıl ömrü olan bu atıkların ne yapılacağı hâlâ çözümü bulunmamış bir sorun.

Nükleer enerjinin “temizliğinden” bahisle yeryüzünün ısınması problemine çare olacağının ileri sürülmesi de temelsiz. Çünkü ısınma santralleri doğrudan etkileyen bir gelişme. Avrupa''nın 2003 ve 2006''da yaşadığı aşırı sıcaklar boyunca en büyük sıkıntıyı nükleer santraller yaşadı. Nehirlerde yeteri kadar su (ya da serin su) kalmadığından bu santraller ya durduruldu ya da çalışmaları yavaşlatıldı.

Son olarak da, nükleer enerji kullanımının zorunlu kıldığı “hür bilgi akışı”na dikkat çekelim. Şurası muhakkak ki (Çernobil örneğini hatırlayabiliriz), yapımı gibi sökümü de son derece pahalı olan nükleer enerji sartrallerinin işletildiği ülkelerde her ne adına olursa olsun “gizlilik” ya da “bazı bilgileri gizleme” alışkanlığı olmamalıdır. Dolayısıyla, bizim de aralarında bulunduğumuz kimi ülkelerde “nükleer enerji”ye ilişkin bazı konularda da o malum sır perdesi her zaman araya girebilir. Dolayısıyla ben de, ülkede nükleer santraller illâki kurulacaksa, bunun için “ikinci cumhuriyet”in hiç değilse biraz daha oturmasının beklenmesini isteyenlerdenim!..

Haksız mıyım? Masis Kürkçügil''i milletin içinde tokatlayan “maskeli” polis memurunu bir yıldır bulamayan bir idare muhtemel bir “radyoaktif sızıntı” hakkında bizi gerektiği gibi bilgilendirir mi?