"Sine-i millet"ten sonra sıra "367"de

Cumhuriyet gazetesi iki gündür manşetten indirmiyor. İlk gün (20 Aralık) “AKP oyları yetmez” diyordu gazete. İkinci gün iş daha da ciddileşmişti: “Köşk''e çıkarsa iner”. Çünkü “hukukçular”, “Meclis, ilk turda 3''te 2 çoğunlukla toplanma kuralını ihlal ederse mahkemeden döner” diyorlardı.

Tartışma Cumhuriyet gazetesiyle sınırlı kalmadı. Yargıtay Onursal Başkanı Sabih Kanadoğlu''nun cumhurbaşkanlığı seçiminin Meclis''in en az üçte ikisini oluşturan 367 milletvekilinin hazır bulunması ve oy kullanması durumunda gündeme alınabileceği yönündeki iddiası birçok gazetenin dünkü sayılarında da yer alıyordu.

Birinci oylamaya en az 367 üyenin katılımı. Fakat bu sayıda milletvekili de AKP Grubu''nda yok. Demek ki 354 milletvekili bulunan AKP, eğer muhalefet partilerine mensup milletvekilleri “sine-i millet”e sadece seçim günü dönseler bile, cumhurbaşkanlığı seçimine başlamak için gerekli çoğunluğu oluşturamayacak.

Türkiye gerçekten enteresan bir ülke... İnsan sormadan edemiyor: Madem Anayasa''nın cumhurbaşkanı seçimini düzenleyen 102. maddesi bugün öne sürülen çerçeveyi (seçimin ilk turu için en az 367 milletvekilinin katılımı) çiziyordu, bugüne kadar “sine-i millet”çilerin aklı neredeydi?

Kanadoğlu''nun ortaya attığı “teze” ilişkin açıklanan görüşlere gelince:

Ben çok şaşırdım doğrusu; Erdoğan Teziç, Necmi Yüzbaşıoğlu, Bertil Emrah Oder ve (belki inanmayacaksınız ama doğru) İbrahim Kaboğlu gibi anayasa hukuku profesörleri de Kanadoğlu gibi düşünüyor. Yani onların gözünde de, 102. maddenin birinci fıkrası (“Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilir. Türkiye Büyük Millet Meclisi toplantı halinde değilse hemen toplantıya çağrılır.”) gereği, birinci ve ikinci turda seçim için gerekli görülen üçte iki çoğunluk “toplantı yeter sayısı” olarak da kabul edilmek zorundadır. AKP Grubu''nun (354) bu sayıyı tutturamamasından dolayı seçime geçilemeyeceği ve işin sonunda bir erken seçime gidilmesi gerektiği tezine onlar da katılıyorlar.

İnsan herşeyden önce üzülüyor tabii ki... Anayasa hukuku bir demokraside bu işe mi yarar, bu işlevi mi üstlenir?

Peki, birçok anayasa hukuku profesörü tarafından da desteklenen Kanadoğlu''nun iddiası ciddiye alınabilecek bir tez midir?

Bugün için (sonra tekrar döneriz herhalde) tartışmada merkeze alınan Anayasa''nın 96 ve 102. maddelerinin yorumuna girmeyeceğim. Bugün için sadece yakın tarihimizden bir cumhurbaşkanlığı seçimini hatırlatacağım.

Önümde herkesin internet aracılığıyla kolayca ulaşabileceği bir belge var. Bu belgenin konumuzu ilgilendiren satırlarını olduğu gibi aktarıyorum:

“Başbakan Turgut Özal, cumhurbaşkanlığına aday olduğunu açıkladı.

Muhalefet partilerinin katılmadığı Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda adaylar gerekli çoğunluğu sağlayamadı. Adaylardan Turgut Özal 247, ANAP Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş 18 oy aldı. 17 oy boş çıkarken 3 oy geçersiz sayıldı.

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda adaylar gerekli olan 300 oyu alamadılar. 284 milletvekilinin katıldığı oylamada adaylardan Başbakan Turgut Özal 256 oy alırken, Fethi Çelikbaş 17 oy aldı. 2 oy geçersiz sayılırken 9 oy boş çıktı.

Cumhurbaşkanlığı seçiminin muhalefetin katılmadığı 3''üncü tur oylamasında Turgut Özal 263 oy alarak Türkiye Cumhuriyeti''nin 8''inci Cumhurbaşkanı oldu.”

Demek ki, Turgut Özal''ın Cumhurbaşkanı seçildiği 450 milletvekilinin yer aldığı Meclis''te (biliyorsunuz; 82 Anayasası''nın ilk halinde TBMM 400 milletvekilinden oluşuyordu. Bu sayı 87''de 450''ye, 95''de ise 550''ye yükseltildi) ilk tur oylamasına (olumlu-olumsuz, geçersiz ve boş olmak üzere) tamı tamına 285 milletvekili katılmış. 450 milletvekilinin üçte iki çoğunluğu olan 300 milletvekili sayısı aranmamış.

Bu durumda:

“Daha ''Bu durumda''sı mı var, herşey apaçık!” mı diyorsunuz yoksa?