"Soğuk ideoloji"nin "açık sözlü" aydınları

Bugün "soğuk ideoloji"nin "organik aydınları"ndan birkaçını örnek yazılarından hareketle inceleyelim. Bu aydınlar her ne kadar aynı dünyayı paylaşsa da, kendimizi zorlarsak aralarında bazı farklar bulabiliriz. Belirleyici olmayan farklar tabii ki; "açık sözlü" bir kararlılıktan "utangaç"lığa uzanan bir farklılık yelpazesi.

En "açık sözlü"sünden başlayalım: Cumhuriyet''ten Ahmet Taner Kışlalı''nın yazısı daha başlığından itibaren fazla "açık sözlü": "Hayvanlar, Çocuklar ve Merve''ler" (!) Bir siyaset bilimi profesörünün (bunu özellikle belirtiyorum, çünkü geçen gün TRT''deki "Açık Öğretim" programında bu seçkin bilim adamının bir dersini izledim ve engin bilgisine bir kez daha hayran oldum) yazısında "Hayvanlar, Çocuklar ve Merve''ler" arasında nasıl bir ilişki kurulabilir ki diye şaşırmayın, insan isterse başarır; yeter ki istesin. Kışlalı yazısına dostu olan bir ailenin Kangal cinsi köpeğini anlatarak başlamış. Bu azgın köpek sahiplerinin de sözünü dinlemediğinden, son çare olarak köpeğin bir askeri birliğe verilmesine karar verilmiş. Bu "dehşetengiz hayvan"ı, diyor Kışlalı, kendisini almaya gelen "uzman subay"ın yanında bir görmeliydiniz; "Kendisini görür görmez, kuzu kesilip her komutuna uyan Kangal''ı alıp götürdü..." Kışlalı bu gözleminden hareketle bir genellemeye de varmış: "Çocuk psikologlarının çok iyi bildikleri bir konudur bu. Hayvanlarla yakından ilgilenenler de bilirler." (!)

Kışlalı, bir köpek hikayesinden sonra bir çocuk hikayesine geçiyor. Bu hikaye de çok öğretici. Anneannesinin kucağında yemek yememek için binbir bahane icat eden çocuk, Kışlalı amcasının karşısında bakın nasıl da yola geliyor: "Mama çanağını anneannesinin elinden aldım. Kaşıkları doldurup doldurup uzattım. Gıkı bile çıkmadan bitirdi.. hem de birkaç dakikada. Oysa ne tatlı sözler söylemiş, ne de yalvarmıştım. Sadece kararlı olduğumu hissetmişti!.. En huysuz at bile, kendisinden çekinmeyen, kendine güvendiğini hissettiği binicinin yanında kuzu gibi olur! Acaba niçin?" Sahi, niçin acaba!

Köpek ve çocuk hikayelerinden sonra sıranın "Merve''ler"e geldiğini tahmin etmişsinizdir herhalde. Bu hikayeden çıkarılan kıssadan hisse de şöyle: "Yaşamsal bir maçın sonucunu belirleyecek olan raund ''türban'' konusunda oynanıyor. Orada da sonucu devletin kararlılığı belirleyecek." Kışlalı, yazısını şu cümlelerle bitirmiş: "Çocuklar.. Hayvanlar.. Ve toplumlar.. Birbirlerine çok benzerler. Kararsızlık ödün getirir.. Ödün umut, umut da belirsizlik. Ve bundan en zararlı çıkan da çocuğun, hayvanın ve toplumun kendisi olur!" (!)

Şu satırlara bir bakın: "Çocuklar.. Hayvanlar.. Ve toplumlar"! Türkiye''de hiçbir yazar (M. Ali Kışlalı bile) bu kadar "açık sözlü" olamaz. Çok kararlı bir yazar; "Çocuklar", "Hayvanlar" ve "Toplumlar"da doldurup doldurup uzattığı kaşıkları "gıkı bile çıkmadan" bitirmesini isteyen bir cumhuriyet toplumbilimcisi. "Acaba niçin?"

Kendisinin de belirttiği gibi, "hoşgörülü" olarak tanınan bir başka Cumhuriyet yazarı da çok "açık sözlü." Toktamış Ateş, "Yazılı Basın Aldatmacası" başlıklı yazısında "çok satan kimi renkli gazetelerimiz"in sayfalarını "süper zekâlı demokratlar"a açmasından şikayet ediyor: "Bu ''süper zekâlı muhteremlere'' sayfalarını açan gazetelerin manşetlerine bakarsanız, cumhuriyetten yana görünüyorlar. Peki bu ''zırvalara'' nasıl izin veriyorlar?"

Toktamış Ateş neyin doğru neyin yanlış, okurlar için neyin hayırlı neyin hayırsız olduğundan o kadar emin ki, elinden gelse ülkedeki yazılı basının tamamını Cumhuriyet''e benzetmekten geri durmayacak. Hürriyet, Milliyet, Sabah, Radikal gibi gazeteleri "kuponları uğruna satın alan çağdaş ve laik cumhuriyetten yana" (!) okurları bir an önce bu "süper zekâlı demokratlar"ın etkisinden kurtarmak, yani topunu birden kapıya koymak için daha ne bekliyorsunuz?

Yani bu kadar olur! Okurlar aynı gazetede bazı aklı başında köşe yazılarıyla akıl karıştıran manşetlerin nasıl olup da birlikte olabildiğini çözmeye çalışırken, Toktamış Ateş tam ters yönde ilerleyerek, "laik cumhuriyete sahip çıkan" manşetlerin nasıl olup da "özgürlükçü geçinen köşe yazarları"yla aynı gazeteleri paylaşmasına izin verildiğinin hesabını soruyor. Yazarımız gerçekten -kendisinin de belirtmiş olduğu gibi- "hoşgörülü" bir yazar.

"Soğuk ideoloji"nin "utangaç" aydınlarına bugün de sıra gelmedi. "Açık sözlüler"in sayısı o kadar çok ki.. Neyse acelemiz yok, yarın devam ederiz.