İçten dışa, içe; bütün yollar!

Bugün Kuzey Irak’ta Kürt devleti kurulması tartışmalarının tarihsel, siyasi, konjonktürel, sosyolojik vesaire arka planlarından önce etnik vurguya sıkıştırılması her kesimi kendi hassasiyetinden kaşıyan son derece elverişli bir tuzak oldu.

Zira hangi kesimden olursa olsun suçlulardan hesap soramayanların etnik köken mağduriyeti yapmasını da etnik köken tahakkümü yapmasını da sus pus olup seyrederken ‘insan hakları’ kemale ermiyor, ermeyecek.

Barzani’nin referandumunu onaylıyor musun: “Vay sen Türk düşmanısın, katlin vacip!” Referanduma karşı mısın: “Vay sen Kürt düşmanısın, canlı bomba gelsin hakkından!” Bu tuzağa düşmeyecek vicdanı olan kalmıştır umarım. İsrail devletinin mezalimini kınayınca otomatikman tüm Yahudilere laf ediyormuşuz gibi antisemit ilan edilmekten bir farkı olmalı çünkü bu ruh iklimimizin.

***

Geçen gün Haşmet Babaoğlu’nun yazısındaki bir cümle bana içimizdeki çöplüğün nasıl patladığını hatırlattı. Savaş işte tam da çöplüğümüzü boşaltamamaktan çıkıyor dedim. Kendi benliğimizin çöplüğünü:

“Kendini kültürlü sayan kesimlerimizin güzelim sahilleri ve yol kenarındaki zeytinlikleri nasıl çöpe çevirdiklerine gözlerimle şahit oldum” diyordu Haşmet: “Range Rover’lardan atılan poşetler rüzgârla birlikte önce zeytinlikleri dolaşıyor, sonra sahilden Midilli kıyılarına kadar uçuyordu.” Ama eklemeyi ihmal etmiyordu: “O kesimi, bu kesimi yok bu hastalığın!”

Sonra da ‘içerisi’ olarak görüleni temizleme konusunda titizlik gösterenlerin, çöpü ‘dışarı’ya atmalarındaki abesliği anlatıyordu: “İçerisi saydıkları yerleri kirletmiyorlar; oralarda çöpün ç’sine tahammülleri yok. Sehpalarında toz görseler kahroluyorlar. Ama tabiatı, yol kenarlarını ve refüjleri, hatta saatlerce piknik yaptıkları yerleri ‘içerden’ saymıyorlar.

***

Nereye gideceğiz? İçerisi ile dışarısı’nı net çizgilerle ayıran, hudutları elinde silahla bekleyen nöbetçiler varken... Pasaportsuz, vizesiz, gümrüksüz şuradan şuraya geçsek sınırı ihlal etmiş oluyorken... Bunca tahakküm, bunca işgal, sömürü, tank tüfek, canlı bomba ile... Nereye kadar!

***

Geleneksel mimarimiz hayat tarzımızı yansıttığından, bizde içerisi ile dışarısı arasında keskin bir geçiş yoktur. Camide bile mesela pencere göz seviyesinde değildir ve iki tarafı birbirinden ayırmaz. Yukarıdan gelir ışık, döner, yalar, geçer gider, sonra yine gelir. Bir devam edişi simgeler iç ile dış ayrımı bizde. Bütünleştirmeye hizmet eder, bölmeye değil.

Kadim hayatımız da böyledir. Seküler ve laik diye iki kısma ayrılmaz. İç içedir gerçek. Bilim ile din diye ikiye ayrılmaz. Kalb ilmine vakıf olmakla zaten bilimsel olanı içermiş olursun. Sefer tası misali.

İç içe geçmiş açık uçlu sonsuz halkalar hem içimizdir, hem dışımız.

Ayetleri enfüste ve afakta (benliğimizde ve çevremizde) gerçeğimiz kılmaya bir ameldir bu. İçeri girdikçe derinleşirsin. Çektiğin nefes dünyalıktır ama manasına vardıkça külli ruhun ihyasıdır gerçekleştirdiğin.

İsimden müsemmaya bitimsiz bir yolculuk gibidir, içten dışa, içe, bütün yollar.

Velhasıl: İçeriyi temizlerken, dışarısı da içerisidir, anlarsın. Bu sebeple büyük savaş nefsimizle mücahadedir diyen bir peygamberin (sav) sözünden devirler boyu mana çıkarmak mümkündür kat kat.

***

Barış için samimiyetle gayret ederken maalesef birlikte ödüyoruz bedelleri. O halde çöplüğümüzü temizlemeden daha ne kadar dayanacağız ayrışmaya, bölüşmeye, bölünmeye? Mesela bugün: “Kürtüz diye devlet kurmaya hakkımız yok mu” argümanı bütün şiddet ve terör vesayetinin tek sloganı haline geliyorsa, buna bir şerh düşmek boynumuzun borcu değil midir?

Özellikle 90’larda suçlu olanlar devlet adına eylemler yaparken nasıl zulümdür diye haykırmışsam, adalet istemişsem, yine özellikle barış müzakerelerinden beri Kürtlerin etnik kökenini arkasına alıp acımasızca savaşkanlığa geçit verenlerin zulmünü de kınadım, kınıyorum. Acizane.

Zalimin, suçlunun ırkı kökeni olmaz.

Görünür ve görünmez fitne yayanlara, ödünç bombalarla sivilleri direniş adı altında bombalayanlara, barışı sabote edip halkını savaşa çağıran, katliama yol açan liderlere, sivillerin üzerine bomba atana, okulları yakanlara, savunmasız memurları, işçileri, gençleri, ihtiyarları kaçırıp öldürenlere, hendek kazıp halkını kalkan gibi kullananlara direnişçi diyenlerin vebalini kim üstelenecek?

***

Herkesin suçlu olduğu bir meydana geçit verirseniz, orada artık kimse zulmü üstlenmez. Zira bu o kadar bıçak sırtı bir ayrım ki: Suçluya zalim diyemezsem, bütün bir ırkı (mesela Kürtleri) suçlamaya kalkanları nasıl durdurabilirim?

“Pek yakında kendi pisliğimizin içinde yüzeceğiz ve ancak o zaman duruma ayılacağız” diyordu yazısında Haşmet. Evet dedim, çöplüğün de içi dışı yok velhasıl. Patladı mı, hepimizin ciğeri yanıyor. Türkü Kürdü yok, içine girdikçe.. Hala anlamadık mı?