Atayurdu ziyaret

Türk dünyasına seyahat etmek, atalarının bir zamanlar bu coğrafyadan geldiğine ve hâlâ buralarda bilmem kaçıncı göbekten bir akrabasının yaşadığına inanan herkesi heyecanlandırır. Sevgili dostum Dr. Ali Bayram, Türkmenistan Uluslararası Türkmen-Türk Üniversitesi''nin ilk mezuniyet törenine davet ettiğinde doğrusu aynı heyecanı ben de duydum. Üç gece iki gündüz süren ve her anı tertip heyeti tarafından en iyi şekilde değerlendirilen bu gezide hem Türkmenler''in ifadesince atavatanı ve buradaki Türk okullarını görmüş olduk hem de Türkmenistan''daki siyasi ve sosyal yapı hakkında olabildiğince doğrudan bilgiler edinme imkanı bulduk. Üç gecenin sadece birinde uyuyup diğer ikisini yollarda geçirmemize rağmen geziye katılan herkeste yolculuk bittiğinde çekilen yorgunluğa değdi düşüncesi hakimdi.

Uluslararası Türkmen-Türk Üniversitesi başkent Aşgabat''ta. Burada ayrıca Turgut Özal Türkmen-Türk Lisesi de var. Her ikisi ve Türkmenistan''da bulunan diğer Türkmen-Türk liseleri Başkent Eğitim Şirketi tarafından finanse ediliyor ve yönetiliyor. Bunlar Hocaefendi''nin okulları. Aşgabat''ta ayrıca Türkiye Diyanet Vakfı tarafından mali bakımdan ve Bursa İlahiyat Fakültesi tarafından da eğitim bakımından desteklenen bir İlahiyat Fakültesi mevcut.

Türkmen-Türk Liseleri Türkiye''nin iyi okulları standardında okullar. Gerek dersane ve gerekse laboratuvar imkanları çok gelişmiş. Bunu gerek Aşgabat''taki Turgut Özal Lisesi''nde gerekse ülkenin kuzey sınırında ziyaret ettiğimiz Daşoğuz Türkmen-Türk Lisesi''nde görme imkanı bulduk. Fedakar ve yaptıkları işin şuurunda olan bir eğitimci kadrosu var. Bunlar atayurdundaki insanları en iyi şekilde geleceğe hazırlıyorlar. Bu okulların burada iyi bir şöhreti var. Bunu üniversitenin mezuniyet törenine cumhurbaşkanı yardımcısının ve bir bakanın katılmasından ve konuşmalarından anlamak mümkün.

Türkmenistan''da Türk işadamlarının ciddi yatırımları var. Buradaki hizmetlerin bir kısmını da bu fedakar işadamları finanse ediyor. Aşgabat yakınlarındaki Ahmet Çalık''a ait entegre bir tekstil tesisini görme imkanını bulduk. Başkente yeni binaların yanısıra yeni camiler de yapılıyor. Geçen asrın sonlarında 30 binden fazla Türkmen''in Ruslar tarafından öldürülmesine sahne olan Göktepe Kalesi''nde Fransızlar tarafından İran-Pakistan tarzında inşa edilen Göktepe Mescidi, Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yaptırılan ve kısa bir süre önce iki ülkenin cumhurbaşkanları tarafından açılışı yapılan Osmanlı tarzının en güzel uygulamalarından biri olan Ertuğrul Gazi Camii, keza Birleşik Arap Emirlikleri tarafından inşa edilen cami buna örnek gösterilebilir.

Gezinin ikinci gününde ülkenin % 80''ini kaplayan Karakum Çölü''nü güneyden kuzeye katederek Harezmşahlar''ın başkenti Köhne-Ürgenç (Eski Ürgenç) şehrini ziyaret ettik. Burada birçoğu on ikici asırdan kalma kervansaray, türbe, mescid ve medrese kalıntıları mevcut. Bunlar burada bir zamanlar büyük bir medeniyetin var olduğunun inkar edilmez kanıtları. Eserlerin önemli bir kısmı restore edilmiş. Türkmenler''in ülkenin tapu senetleri olan bu eserleri korumaya özen gösterdikleri anlaşılıyor.

Türkmenistan''ı ziyaret eden herkesin hemen farkettiği bir gerçek var. Ülkenin onların ifadesiyle ilk prezidenti Sapar Murat Türkmenbaşı''nın varlığı her yerde hissediliyor. Her tarafta resimleri, sözleri, şehrin merkezinde bir kulenin üstünde 360 derece dönen ve bütün Aşgabat''ı tarassut ettiği izlenimi veren görkemli bir heykeli var. Her vesileyle Türkmenbaşı''na ülkenin şükran duyguları ifade ediliyor. Birçok ülkede karşılaşılan kurucu lider olgusuyla burada da karşılaşılıyor. Bir milli yeminleri var. Biz de mezuniyet töreninde bu yemini ettik. Bu yeminde de kurucu lider olgusu kendisini hissettiriyor. Yemin "Eğer men (ben) Türkmenistan vatanıma, prezitentime döneklik et sem, goy menim ömrüm kül bolsun (olsun)" diye bitiyor. Bu yemini ettim ama bir taraftan da acaba Türkmenistan''a bağlılık yemini etmem bir gün vatandaşlıktan çıkarılmam sonucunu doğurur mu endişesine kapılmadım değil. Ne başım örtülü ne de politikaya atılma niyetim var. Ancak akl-ı selimini kaybeden bir yönetim belki ilerde böyle bir yemini yapanları da vatandaşlıktan mahrum edebilir.

Kısır politik çekişmelerden iki günlüğüne de olsa uzaklaşmak doğrusu bedenen yordu ise de, zihnen dinlendirdi. Türk dünyasına bu hizmetleri götüren ve bir anlamda akrabalık borcunu ödeyen fedakar insanlara, eğitimcilere, işadamlarına, çorbada tuzu olan herkese şükran borcumuzun olduğunu düşünüyorum.