En büyük kulak

Türkiye''nin içinden geçtiği sürecin temel bir özelliği var. Gerçek problemler değil, sanal problemler gündemin ilk sıralarını işgal ediyor. Merve Kavakçı''nın başörtüsü etrafından koparılan fırtınalar, Oya Akgönenç''in Amerikan vatandaşı olup olmadığı, Sincan''da değiştirilen sokak isimleri bu sanal problemlerden bir kaçı. Halbuki bence bugünlerin en önemli gündem maddesi geçen hafta sonunda ortaya çıkan cep telefonu skandalı olmalıydı.

Gazetemiz yazarlarından Fehmi Koru ile Nazlı Ilıcak''ın bir lokantadaki konuşmalarının sayın Koru''nun cep telefonu aracılığıyla dinlenmesi öyle sıradan bir olay değildir. Türkmenistan''a giderken bu olayın gündemden uzun süre inmeyeceğini düşündüm. Dönüşte taradığım gazeteler beni hayal kırıklığına uğrattı.

Bugün fert hak ve hürriyetlerinin korunması evrensel hukukun en fazla önem verdiği prensiplerin başında geliyor. Kurulan beynelmilel mahkemeler bu maksada yönelik olarak hizmet vermekteler. Ferdi hak ve hürriyetlerin korunmasında korunan taraf şahıslar, kendisine karşı koruma sağlanan taraf da devlet ve onun muhtelif organları olmaktadır. Fertlerin birbirlerine yönelik hukuk ihlallerinde hakkın korunması ne teorik olarak ne de uygulama olarak fazla bir problem teşkil etmemektedir. Kamu otoritesi fertlerin ihlallerine karşı gerekli korumayı yapmakta, bunun hukuki alt yapısını da kolaylıkla oluşturmaktadır.

Burada esas problem ferdi hak ve hürriyetleri kamu otoritesi ihlal ettiğinde karşımıza çıkmaktadır. Daha çok rastlanan ve kendisine karşı tedbir alınması gereken ihlaller bu otorite tarafından yapılanlardır. Çünkü hem kamunun ihlali gerçekleştirecek gücü, hem de bu ihlali gözlerden gizleyecek hukuki hileler bulma imkanı fazladır. Bu sebeple geçmişte ve günümüzde güçsüz ferdi güçlü kamuya karşı korumak önemli bir problem olmuştur. Osmanlı kanunnamelerinin hazırlanış maksadını yansıtan ve bir kanunname haşiyesinde yer alan "bu kanunname reayayı ehl-i örfün (kamu yöneticilerinin) zulmüne karşı korumak maksadıyla hazırlanmıştır" ifadesi aslında bugün de muhtaç olduğumuz bir anlayışı ortaya koymaktadır.

Düşünebiliyor musunuz modern teknolojinin ürünü olan cep telefonu kamu otoritesini temsil edenler öyle istedi diye bir anda sizin tutsaklığınızı sağlayan ve özel hayatınızın gizliliğini berhava eden bir alet haline dönüşebiliyor. Kamu otoritesini temsil edenler isterlerse sizin en mahrem yönlerinizi dahi ortaya çıkarabiliyorlar. Bunun için telefonla konuşmanız bile gerekmemekte. Çoğu kere acil durumlar için yanınızda taşıdığınız bu alet bir hassas kulağa dönüşebilmektedir. Tabiatıyla "büyüklerimiz" istedikleri kadar hımbılca övünsünler böyle bir ortamda anayasal bir hak olan özel hayatın gizliliği diye bir şey de kalmamaktadır.

Bunun temel hak ve hürriyetleri ne kadar ciddi boyutta tehdit ettiği bilmem izaha muhtaç mı? Böyle bir olayın gündemin ilk maddesini işgal etmemesi ve önlemeye yönelik tedbirlerin, sorumluların cezalandırılmasına yönelik hukuki prosedürün işletilmemesi ancak bizim gibi sanal bir ortamda yaşayan insanlar için mümkün olabilirdi ve nitekim oldu.

Biliyorsunuz bugünlerde bir de haklarında kanuni takibat yapılmakta olan büyük kulak çetesi var. Şimdi ben merak ediyorum bu çete mensupları kendilerini "efendim biz nihayet kamu otoritesini temsil eden bazı zevatın en geniş biçimde kullandığı bir imkanı sınırlı olarak kullanmış olduk. Onları hiç bir hukuki esasa dayanmadan yaptıkları meşru ise bizimki de meşru olmalı. Değilse önce onları cezalandırın" diye savunurlarsa mahkeme heyeti ne yapar? "Kanunlar örümcek ağı gibidir, kuvvetli olanlar delip geçer, zayıflar yakalanır" diye mi cevap verir? Böyle bir cevap veremiyeceğine göre kanunlar önünde eşitlik ilkesi ve yargının saygınlığı nerede kalır?