İnönü"nün siyasete dönüşü

Türk siyasetinin yeniden şekillenmekte olduğu şu dönemde CHP''nin bir kesimi Erdal İnönü''yü tekrar siyasete döndürmek için iknaya çalışıyor. Sayın İnönü''nün sosyal demokrat kesimde gerek kendisinden kaynaklanan gerek ailesinden gelen belli bir saygınlığı olduğu, hatta içten ve çelebi tavırlarıyla sosyal demokrat olmayan veya sahip olduğu aile bağını önemsemeyen geniş kitlelerin sevgisini kazandığı bir vakıa. Ben bir başka açıdan sayın Erdal İnönü''ye saygı duyuyorum. Hafızam beni yanıltmıyorsa çok partili hayata geçişten sonra iktidara gelme veya koalisyonda yer alma şansı olan siyasi liderler içinde bir tek İnönü kendi istek ve iradesiyle parti başkanlığından ve siyasetten çekildi. Belki yerleşmiş demokrasilerde bunun önemi olmayabilir. Bir tür saltanat usûlüne dönüştürdüğümüz bizim politik geleneğimizde bunun benzeri yok ve sırf bu sebeple bence takdire değer.

Ama görülüyor ki bu ilk ve tek olma olgusu da tehlikede. Israrlara dayanamayıp dönerse bilmem kaç defa gitmiş bir o kadar da geri dönmüş sıradan siyasiler arasına o da katılacak. Doğrusu benim gönlüm İnönü''nün dönmesini ve böyle bir örneğin yok olmasını istemiyor.

Düşünüyorum, onu politikaya dönmeye iknaya çalışan kesim neden yeni bir lider çıkarma yerine ununu elemiş, eleğini asmış ve bu tavrıyla da saygı kazanmış bir lideri tekrar politikaya döndürmeye gayret ediyor? Zannediyorum bunda onun isminden ve saygınlığından yararlanma arzusu var. Kendi isimleriyle ve saygınlıklarıyla yeterli rüzgarı yakalayamayacaklarını düşünenler, Sayın İnönü''nün rüzgarından yararlanmak istiyorlar. Bu rüzgar ümit edildiği gibi yeni kurulacak bir partinin yelkenlerini şişirirse gemide onlar da yer alacak, iktidar sahiline belki böylece yanaşma imkanını bulacaklar.

Bu aynı zamanda içinde bulunduğumuz kaht-ı ricali ortaya koyması bakımından da dikkat çekici. Yeni lider çıkaramadığımız veya yeni isimlere güven duymadığımız için kendi isteğiyle çekilenleri bile rahat bırakmıyor, geri dönmeye iknaya çabalıyoruz. Böyle bir ruh hali ortaya koyan milletin veya kesimin işbaşındaki yöneticilerin yaşlılıklarından, biyolojik zaaflarından şikayet etmemesi gerekir. Eğer Sayın İnönü ısrarlara dayanamayıp geri dönerse üç beş sene sonra ona da bir Özkan bulmamız gerekecek, sel felaketini deprem, depremi yangın diye değerlendirecek.

Ben bu ısrarın arkasında, belki şuur altında bir başka düşüncenin daha olduğunu zannediyorum. İnönü kendi istek ve iradesiyle çekilerek bir "kötü örnek" oluşturdu; siyasileri ciddi bir biçimde rahatsız eden bir örnek. Herkes liderlerden çekilmek için emr-i Hakk''ın vaki olmasını beklememelerini istiyor. Eğer geri dönerse işte bu "kötü örnek" ortadan kalkacak, kimse böyle bir beklenti içine girmeyecek, siyasi liderler de "bizim geleneğimizde pazara kadar değil, mezara kadar liderlik uygulaması var, başkaları çekilmiyor ki ben çekileyim" rahatlığına kavuşacaklar.

İnönü dönmezse yeni örneklerin onu izlemesini bekleyebiliriz. Şayet dönerse fiili durumu kanunileştirmekten başka çare yok; o zaman parti liderlerini kayd-i hayat şartıyla seçelim. Zaten öyle oluyor, bari kendimizi kandırmayalım. Dünya demokrasisine bir model de biz armağan etmiş oluruz, fena mı?!..