Bu kan dursun... Barış olsun!..

Yıllar geçse de unutulmuyor evlat acısı. Eş acısı. Baba acısı. Kardeş acısı.

İşte oğlunun adı geçince hüngür hüngür ağlamaya başlıyor Şerife anne. Daha konuşmaya başlamadan boğazı düğümleniyor. Derinden sarsılıyor. Şerife anne gencecik asker oğlunu Hakkari-Çukurca''da PKK terörüne kurban vermiş. "Dayanıyorum" diyor Şerife anne. Baba Bekir ise, "Başka annelerin gözyaşını dökmesinler!" diyor.

Henüz 18 yaşındayken dağa çıkmış evladının ölümüne tanık olmuş Behiye anne yaşayan bir ölüden farksız. Türkçe meramını zar zor ifade edebiliyor. "Artık hiç kimse ölmesin" diyor. "Askerlerin ölüm haberini duyduğumda sanki oğlum ölmüş gibi hissediyorum. Fark etmiyor benim için. Ölüm olsun istemiyoruz."

Uzman çavuş evladını teröre kurban vermiş Münevver anne tıpkı diğer anneler gibi artık yaşayan bir ölü gibi. Evladının ölüm haberini aldığında kendini kaybettiğini söylüyor. "Allah hiç kimseye bu acıyı yaşatmasın. Düşmanıma bile. O günden sonra tükendim, sinir hastası oldum." Münevver anne, yüreğinden kopup gelen çığlıkla konuşuyor, ama o çığlığın içinde düşmanlık yok: "Bir anne olarak herkese çok üzülüyorum. Onların da annelerine üzülüyorum. Onlar da istemiyorlardır."

Polis eşini bebek yaştaki oğlu kucağındayken kaybetmiş Dilek hanımın, Diyarbakır''da polis servis aracına yapılan terörist saldırıda polis eşini gözlerinin önünde kaybetmiş hamile polis memuresinin anlattıkları ise bambaşka bir dramı gözlerimizin önüne seriyor.

"Unutmak diye bir şey yok" diyor Dilek hanım ağlayarak. Kendi acısından çok artık büyüyen oğlunun babasına dair soruları her gün yüreğini kanatıyor annenin. "Ölenin arkasında bıraktıkları asıl mahvoluyor her gün, her saat."

Polis eşinin ölümüne tanık olmuş kendisi de polis olarak hâlâ görevini sürdüren Seda hanımın gözyaşları insani dramın tarifsizliğini koyuyor önümüze. Evde ufacık bir çocuk, karnında dünyaya gelmesini beklediği bir evlat ve gözleri önünde hunharca katledilen bir eş... "Karnımdaki bebek için yaşamayı tercih ettim" diyor ve ekliyor: "Hiçbir evlat babasız kalmasın."

Terörün insan maliyeti rakamlarla ölçülemeyecek bir dram oluştuyor elbet. Ve bence asıl dram geride kalanlar için devam ediyor. Öyle öyküler dinliyorsunuz ki, her anlatılanla sarsılıyorsunuz. Terörün toplumsal maliyeti kadar insan maliyeti de çok büyük. Ne yazık ki bu insan maliyeti henüz çıkartılabilmiş değil. Çok yaralı insanımız var. Gencecik yüreklerinde derin acılarla her an sarsılan evlatlarımız var bizim.

Babasız kalan çocukların dramı katlanabilir değil. Baba nedir tanımamışlar, bilmemişler. Büyüdüklerinde annelerine sordukları sorularla babayı tanımaya çalışıyorlar. Sokakta evlatlarının elini tutarak dolaşan babalar gördüklerinde derin bir kırılganlık yaşayan bu evlatlarımızın dramını kelimelerle tasvir etmek mümkün değil.

Şehit bir polisin kızı olan Şehrinaz''ı dinlerken gözyaşlarıma hükmedemiyorum. Tıpkı diğer anlatılanlar karşısında olduğu gibi. Babasını 4 yaşındayken yitiren Şehrinaz şimdi büyümüş. Alımlı bir kız olmuş. Öğretmenlik yapıyor. Dışarıdan bakıldığında mutlu mu mutlu bir kız gibi görünüyor. Ama yüreği paramparça. İçinde fırtınalar kopuyor. Ağlamamak için kendini tutuyor. "Bırak gözyaşlarını ağla!" diyorum. "Sen ağlamamak için metin duruyorsun ama bak bizi ağlatıyorsun!"

Bir baba olarak Şehrinaz''ın "babasızlık duygusu"nu anlatan her sözüyle sarsılıp ağladım. "Bir babadan nasıl harçlık alınır, bu nasıl bir duygudur bilmiyorum" diyor. "Babamın ölüm haberinden sonra dedem gözünü yitirdi. Babaannem kalp krizleri geçirdi. Defalarca ameliyat oldu. Annem yatalak oldu. Uzunca bir süre gün ışığına çıkmadı. Adeta kendisine dışarıyı haram kıldı."

Terör, sadece ölümlerden ibaret bir olgu değil. Terörün geride bıraktığı travmalar ölümlerden beter. Çünkü bir ömür boyu sizinle beraber devam ediyor.

Bir başka dram da ülkenin batısına göç eden ailelerle ilgili. Devlet hiçbir şekilde sormamış onları. Mardinli şehit erbaş Ferhat''ın babasının İzmir''de bize söyledikleri çarpıcıydı: "Devlet göç eden aileleri sormadı. Ne yeriz ne içeriz ne yaparız diye sormadı." PKK/BDP canibinin Batı''ya şu veya bu nedenle göç etmiş/ettirilmiş aileler üzerindeki etkisinin sebebini merak edenlere duyurulur.

Hangi birisini anlatayım? O kadar çoklar ki...

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu''nun Terör Alt Komisyonu üyeleri olarak Denizli, Aydın, İzmir ve Manisa''da dinlediğimiz terör mağduru vatandaşlarımızın anlatımları hepimizi hem sarstı, hem de yeniden düşünmemizi sağladı.

Benim yaşadıklarım derin bir üzüntünün yanısıra derin bir memnuniyet oldu. Memnuniyetimin sebebi, çözüm için gerekli olan insani ve psikolojik ortamın var olduğunu görmemdi. Dahası ve en önemlisi, yaşanmış onca acıya ve travmaya rağmen terörün hedeflediği Türk-Kürt düşmanlığının oluşmamış olmasıydı. Tek tük tersi örneklerine rastlamış olsak bile genel itibariyle insanlarımızın acıyı ortaklaştıran bir dile yaslanıyor olmaları ve hepsinin ortak bir temennide buluşuyor olmaları sadece çözüm için değil toplumsal barış için de çok önemliydi.

Ortak temenniyi en iyi özetleyen söz, asker evladını Diyarbakır''da PKK terörüne kurban vermiş Denizlili Salime annenin ağzından dökülüyordu: " Barış olsun... Barış olsun... Barış olsun... Bu kan dursun... Bunun için ne gerekiyorsa yapılsın..."

Demokratik açılım ne işe yaradı diyenler şehit annelerimizin sözlerine baksınlar derim. Besbelli: Demokratik açılım çözüm için gerekli olan insani ve psikolojik zemini inşa etmiş. Çözüm için toplum hazır. Hükümet ne gerekiyorsa yapmak için hazır olduğunu söylüyor. Diğer partilerimiz de aynı duyarlılığı gösterirlerse bu iş biter. Dilerim CHP başlattığı girişimden MHP''yi gerekçe göstererek vazgeçmez. PKK bu süreçte silahlarını koşulsuz susturur ve BDP de ülkenin batısındaki duyarlılığı gözeten bir pozisyon üretirse çözüm kanalları açılmış olur.