Türkiye"nin küsmesinin kime yararı var?

Türkiye, içeride yaşadığı sancıların yanında uluslararası rolü açısından da tehlikeli sularda dolaşıyor. Bölgesel perspektiften baktığımızda, neredeyse bütün komşularıyla ilişkileri pamuk ipliğine bağlı bir Türkiye çıkıyor karşımıza.

Daha açık bir ifadeyle, komşuları ve İslam dünyası ile ilişkilerini büyük ölçüde sıfırlamış, Ortaasya''ya ilişkin hala hiçbir ciddi stratejisi olmayan, Avrupa ile ilişkilerinin geleceğini umursamayan ve uluslararası düzlemdeki bütün duruşunu "İsrail''le aynı stratejik eksen"de bulunmaya göre ayarlayan Türkiye''yi zor bir 21. Yüzyıl bekliyor. Kaldı ki Türkiye''nin İsrail eksenindeki duruşu, bu ülkenin dış politika konseptinde özel bir öneme de sahip değil.

Dış politikaya yönelik hesaplarını yanlış denklemler üzerine kuran Türkiye, şimdi kelimenin tam anlamıyla kuşatma altında. Özellikle Kıbrıs konusunda ağır bir durumla karşı karşıya. Tabi sadece Kıbrıs değil, demokrasi, insan hakları ve hukuk devleti formatına uymayan yapısıyla da Türkiye, Avrupa için makbul bir ortak değil. Başbakan Ecevit''in ABD Savunma Bakanı Cohen''e, "Dünya Avrupa''dan ibaret değil" diyerek rest çekmesi, sorunun ciddiyeti açısından son derece önemli. Ancak "rest"le sorunlar çözülmüyor, daha da ağırlaşıyor.

Ne yazık ki Türkiye, iç ve dış sorunlarını demokratik dünya ile aynı dalga boyutunda çözemediği için her zaman ağır bir bedel ödemek zorunda kalıyor. Şimdi sadece Avrupa ile değil, ABD ile ilişkilerde de tehlikeli bir yol ayrımında bulunuyoruz. Gerçi Ecevit''in Anasol-M hükümeti için özgür dünya ile ilişkiler o kadar da önemli değil. Kafamızı kızdırırlarsa restimizi çeker ya ezeli dostumuz(!) İsrail''e döneriz, ya da insan hakları ihlali şampiyonu Çin''in dost(!) kanatları altına sığınırız.

Kabul edelim ki, demokratik hukuk devletine ulaşmak için Türkiye''nin rotasını Avrupa ile ilişkilere çevirmesi gerekiyor. Evet, Avrupa Birliği Lüksemburg kararlarıyla Türkiye''yi incitmiştir. Ancak sadece bu kararlara takılıp kalarak, "küskünlük" psikolojisiyle Türkiye''nin 21. Yüzyıl''daki ufkunu daha da karartarak çağdaş bir Türkiye kuramayız.

Esasen Türkiye''nin AB''ye girip girmemekten önce temel problemi, liberal özgürlükçü demokratik normların geçerliliğinin yeniden tartışılır hale gelmesidir. Çünkü, 50 yıldır yarım yamalak süren demokrasi deneyiminin, çağdaş anlamda temel hak ve özgürlüklerin kullanılabildiği "liberal demokrasi"nin tesisi için yeterli olmadığını artık herkes kabul ediyor.

İşin acı olan tarafı, uzun süredir zaten "bıçak sırtı"ndaki Türk demokrasisi, 28 Şubat''ta başlayan siyasal krizle birlikte temsili demokrasi anlamındaki vasfını da kaybetmeye başlamıştır. Bir kere 1946''dan bu yana ağır aksak işleyen bir demokrasiyi yeniden üretmek ve geliştirmek konusunda gerekli çabayı göstermedik. Hala yakamızı kurtaramadığımız ideolojik korkularımızdan dolayı, çoğulcu demokrasi konusunda bir konsensüs sağlayabilmiş değiliz.

Eğer bundan sonra özgür dünyadan uzaklaşarak, "şarka sürgün" olmak gibi bir niyetimiz yoksa;

* Bütün dünyaya, Türkiye''yi askeri iradenin değil, sivil siyasal iradenin yönettiğini göstermeli ve muhataplarımızı ikna etmeliyiz.

* Türkiye''yi yalnızlaştırarak, total bir koridora mahkum etmek istemiyorsak eğer, artık hukuku siyasallaştırarak, siyaset dışı güçlerin yönlendirmesiyle partileri kapatmayacağımızı, yazarlarımızı yazdıklarından, düşündüklerinden, seçilmiş belediye başkanlarımızı okudukları şiirden ötürü mahkum etmeyeceğimizi, dost düşman herkese bir demokrasi ve insan hakları onuru olarak açık yüreklilikle sergileyebilmeliyiz.

Kuşkusuz bütün bunları, sadece Avrupa Birliği''ni girmek ve başkalarına şirin gözükmek adına değil, Türk insanının demokratik ve özgürlükçü bir iklimi solumaya gerçekten layık olmasından dolayı yapmalıyız.