Ay ve yıldız

Miloşeviç bir gece Belgrad sokaklarında dolaşırken, Boşnaklar''ın ünlü fıkra kahramanı Muyo''ya rastlamış. "Seni gördüğüm iyi oldu" demiş Muyo''ya, "Ne zamandır kafa patlatıyorum, şu Bosna-Hersek''i Türkler gibi 500 sene idare etmeyi nasıl beceririz diye. Bütün danışmanlarıma sordum, hiçbirinden tatminkâr bir cevap alamadım. Sen Boşnak''sın, üstelik çok da akıllı bir adamsın, bu işin sırrını mutlaka bilirsin. Söyle bana Muyo, Bosna-Hersek''e Türkler gibi 500 sene hâkim olabilmek için ne yapmamız lazım?"

Muyo biraz düşünmüş, sonra "Başını kaldır ve gökyüzüne iyice bak" demiş: "Hilâli görüyor musun?" "Görüyorum." "Yıldız görüyor musun?" "Görüyorum." "Peki haç görüyor musun?" "Görmüyorum." "İyi, burada dur ve bakmaya devam et. Gökyüzünde haçı gördüğün zaman Bosna-Hersek''i 500 yıllığına alırsın!"

************************

"1993''te Saraybosna''da duyduğum bu fıkra, bende Türkler''in gökyüzünden inen atlılar olduğu izlenimini uyandırmıştı." diyor Hakan Albayrak. Nerede diyor? Yimpaş tarafından üç ayda bir yayınlanan Ekopol dergisindeki yazısında. Sonra da gökyüzünden inen atlıları ve torunlarının bugünkü durumunu anlatıyor, keyifli bir şekilde.

Dergide gayet hoş yazılar var. Ahmet Özhan ve Mehmet Ali Lekesiz''le yapılan röportajlar da okunması gerekenler arasında. Hele bir "Prin''de bir Safranbolu: Gemlik" yazısı var ki, okumadan geçerseniz kesinlikle ayıp olur. Yalnız, başlıktan başka Gemlik''le ilgili tek kelime yok yazıda. Olsun. Zaten yazarın asıl anlatmak istediği Gemlik değil, Melnik. Ekopol''ü bulabilir misiniz bilmiyorum. En iyisi bir telefon edin, adresinize göndersinler. 0312.442 36 70

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu adına Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından kabul edilen heyet, Abdi İpekçi, Çetin Emeç ve Uğur Mumcu cinayetlerinin aydınlatılmasını önleyen idari engellemeler hakkında araştırma yapmak üzere Devlet Denetleme Kurulu''nun görevlendirilmesini istedi.

Cumhurbaşkanı''na yazılı olarak da sunulan başvuruda yargının çalışmasını önleyen engellemeler sıralandı ve bunlar ortadan kaldırılırsa, gazeteci ve yazarlara yönelik öteki faili meçhul cinayetlerin de aydınlatılabilmesi yolunun açılacağı belirtildi. Başvuruda özetle şu görüşlere yer verildi:

"Cemiyetimizin üyeleri gazeteciler Abdi İpekçi, Çetin Emeç ve Uğur Mumcu''nun öldürülmelerinden sonra, idari birimler bu cinayetlerin aydınlatılması yönünde değil, tam tersine örtülmesi için ısrarlı bir tavır içinde olmuştur. O kadar ki, bu tutum, bir takım bilgi ve belgeleri yargıdan saklayarak yargının çalışmasını engelleme gayretine kadar varmıştır.

Biz elbet, bağımsız yargının işlemleri üzerinde görüş bildirmeyi ya da tartışmayı düşünmüyoruz.

Biz, bu faili meçhul cinayetleri aydınlatacak olan bilgi ve belgeleri yargıya vermeyen, gizleyen, soruşturmayı engelleyen idari makamlar hakkında araştırma yapmak üzere, Cumhurbaşkanlığı''na bağlı olan Devlet Denetleme Kurulu''nun tarafınızdan görevlendirilmesini istiyoruz.

19. Dönem TBMM 10/90 E. numaralı Faili Meçhul Cinayetler Araştırma Komisyonu, öncelikle ele aldığı Uğur Mumcu suikastı hakkındaki incelemelerini ''Adeta olayın açıklığa kavuşmaması için hertürlü ortam hazırlanmaktadır'' kanaatiyle noktalamıştır.

Aynı gayret ve aynı ortam Abdi İpekçi ve Çetin Emeç cinayetleri için de söz konusudur.

Üzerinden 20 yıl geçen ve aydınlatılmasıyla Uğur Mumcu ve Çetin Emeç''in öldürülmelerinin de aydınlığa kavuşmasını kolaylaştıracağına inandığımız Abdi İpekçi cinayeti üzerinde durmak istiyoruz. Aşağıda özetlediğimiz sadece şu noktaları dikkate almak dahi olayın vahametini ortaya koymaktadır.

- 1 Şubat 1979 tarihindeki Abdi İpekçi cinayetinin sanıklarından biri yargılanıyor. Cinayete katılmaktan hakkında gıyabi tutuklama kararı bulunan ikinci bir sanığın Almanya''da Emniyet ve Milli İstihbarat görevlileri tarafından alınan ifadesinin tutanaklarını mahkeme 16.12.1997 tarihindeki ara kararıyla Emniyet Genel Müdürlüğü''nden istiyor.

- Emniyet Genel Müdürlüğü 12/2/1998 günlü yazıyla Abdi İpekçi cinayetiyle ilgili olmayan başka tutanakları mahkemeye gönderiyor.

- Mahkeme 24/2/1998 tarihli ara kararıyla asıl gönderilmesi gereken tutanakları tekrar istiyor.

- Emniyet Genel Müdürlüğü bu kez 22/4/1998 tarihli yanıtıyla ifade bantlarının silindiğini bildiriyor.

- Mahkeme, bunun üzerine ifadeyi alan görevlilerin tanık olarak duruşmaya gönderilmesini istiyor.

- Mahkemenin 22/4/1999 günlü oturumunda dinlenen iki MİT mensubu, Abdi İpekçi konusuyla ilgili hiçbir şey hatırlamadıklarını söylüyorlar.

Abdi İpekçi cinayetinden aranan ve hakkında gıyabi tutuklama kararı bulunan bir sanığın 3, 4, 6 ve 8 Şubat 1995 tarihlerinde dört gün boyunca alınan ifadesinin bantları hangi gerekçeyle silinebilir? Böylesine önemli bir cinayetle ilgili bantların 20 yıllık zaman aşımını beklemeden silinmesi mümkün müdür?

Türkiye Cumhuriyeti''nin devlet anlayışının böyle bir sorumsuzluğu kabul edeceği düşünülemez.

Bu bantların silinmesini sağlayanlar ya da silinmediği halde, bu bantların yargıya intikalini engelleyenler Devlet Denetleme Kurulu tarafından yapılacak bir araştırmayla ortaya çıkarılmalı ve sonra da gereği yapılmalıdır. (...)

Bütün bunların ve öteki konuların Devlet Denetleme Kurulu''nca araştırılmasını ve kusuru görülenler hakkında gerekli işlemin yapılmasını zorunlu görmekteyiz.

Çetin Emeç''in 7 Mart 1990''da öldürülmesi soruşturması da aynı şekilde idare tarafından çeşitli savsaklamalar ve ihmallerle karşılaşmış, yargının işlemesi engellemeye çalışılmıştır.

Görevlendireceğiniz Devlet Denetleme Kurulu bu cinayetin aydınlatılması yönünde önemli idari gerçekleri ortaya çıkaracaktır.

Sonuç olarak, tarih sırasıyla Abdi İpekçi, Çetin Emeç ve Uğur Mumcu cinayetleriyle ilgili Devlet Denetleme Kurulu''nca yapılacak bir araştırma, yalnız bu cinayetlerin gerçek yüzünü ve sorumlularını ortaya çıkarmakla kalmayacak, faili meçhul olan öteki gazeteci, yazar ve aydınların öldürülmeleri olaylarının da aydınlatılabilmesi yolunu açacaktır.

Böylece, hukuk devletinin üstünlüğünün kanıtlanması, suç işleyenlerin cezasız kalmıyacağı somut bir örnekle gösterilmiş olacak; yeni bir dönem için topluma umut ve güven verilecektir."