Üç kaz versen güdemez

İster 'politikulis' erbabı olsun, ister eski siyasetçi, isterse kahvehane önündeki gölgelikte, bacak bacak üstüne atarak çayını yudumlarken kafasına göre ahkâm kesenlerden biri olsun, bizde siyasete yeni giren birinin tecrübesizliğini ve yetersizliğini anlatmak için seçilen cümle, şu şekildedir:

"Üç kaz versen güdemez o..."

*

Bunu söyleyenler arasından kaç kişi, hayatında üç kazı önüne katıp gütmüştür, bilinmez.

Yalnız şurası kesin ki, kırk yıl önce Süleyman Demirel için de, ardından Bülent Ecevit için de söylenmiştir bu sözler, onlardan sonra gelenler için de.

Tansu Çiller de nasibini almıştır, Mesut Yılmaz da.

Yıldırım Akbulut da "üç kaz güdemeyecekler" arasındadır, Erkan Mumcu da, Muhsin Yazıcıoğlu da.

Deniz Baykal, Tayyip Erdoğan, Mehmet Ağar hep aynı kategorinin adamlarıdır, çardak altında ahkâm kesenlere göre.

"Üç kaz versen güdemezler."

*

Ancak ne hikmetse, bütün milleti kırk-elli yıldır bu adamlar yönetmektedir; o mantığın deyimiyle gütmektedirler.

Ne yani...

Kırk-elliden, altmış ve derken yetmiş milyona dayanan ve yetmişi de geçen nüfusuyla Türkiye, üç kazdan daha mı kolay idare edilebilmektedir?

*

O sözü söyleyen kişinin tavrı, bir eleştiri havasında olsa bile, esasında işin içinde güdülmeyi kabullenme bulunmaktadır.

Kendisi de güdülecek kitle arasındadır.

Hâlbuki konuya gütme-güdülme meselesi olarak bakmamak gerekir.

O kabule göre en iyi yöneticiler "kaz çobanları" arasından çıkacak demektir ama bugüne kadar başımıza gelenler arasında hiç kaz çobanı bulunmamaktadır.

*

Bir tek Süleyman Demirel'in çocukluğunda koyun güttüğünü biliyoruz.

Çoban Sülü'den başka kayıtlarımızda çobanlık tecrübesi olana rastlanmıyor.

Atatürk, İnönü, Bayar ve onlardan önceki Osmanlı döneminin yöneticileri padişahlar ve sadrazamlar arasında kaz çobanlığı yapmış birini biliyorsanız, söyleyin.

*

Geçen gün Avni Özgürel, bugünün siyasetçisine notlar aktarmış, İbnülemin Mahmut Kemal İnal'ın "Son Sadrazamlar" kitabını yazdığında Cumhurbaşkanı Celâl Bayar ile Başbakan Adnan Menderes'in kendisiyle görüşmek istediklerini, İstanbul Valisi Fahrettin Kerim Gökay aracılığıyla davet ettiklerini yazmıştı.

Israr üzerine daveti kabul eder dünyaca ünlü âlim.

*

Sohbet sırasında, cumhurbaşkanı ve başbakanlar hakkında da bir kitap yazmasıyla ilgili dilek arz edilince sinirlenmiş üstat.

Ve şöyle söylemiş:

- Eskiden bir adam önce memur olur, ardından mutasarrıf, vali, nazır nihayet sadrazam olurdu. Şimdi öyle değil, nevzuhur bir adam çıkıyor, üç gün sonra milletin başına tebelleş oluyor, sonra da âlimi ulemayı ayağına çağırtıyor!

*

Görüldüğü gibi, İbnülemin Mahmut Kemal İnal'ın nasıl yönetici olunacağına dair yaptığı kısa açıklama içinde de "kaz çobanlığı" şartı bulunmuyor.

Bu sözü her kim uydurmuşsa iyi uydurmuş, milletin diline pelesenk etmiş ama bir geçerliği olmadığı aşikâr.

Acaba diyorum, bunu söyleyen ilk kişi, bir kaz çobanı mıydı? Kim bilir!

Bunu bilse bilse Selahattin Duman bilir; o da söyler mi söylemez mi bilemem.

Çünkü genellikle bilenler söylemiyor, söyleyenler bilmiyor; malûmunuzdur.