Yörükler koruma altına alınmalı

Şu yörükler var ya azizim, sürüleriyle yayladan yaylaya göç eden, soğuk havalar başlayınca kışlağa giden yörükler... Hepsi değerli birer sanat eseri gibi korumaya alınsa, yeridir.

Hazine ilan edilmeliler.

Hayatlarının her anı kayda alınmalı, değişmemesi için gayret gösterilmeli.

Keçiler, oğlaklar, koyunlar, kuzular...

Yaylada, dağlarda geçen hayat; daima temiz hava, bol gıda.

Kıl çadır, engin bir ufuk, geceleri yıldızlar ve ay...

Teknoloji yokmuş.

Olmasın... Şart midur?

Siz hiç yirmi otuz oğlak ve/ya kuzunun saldırısına uğradınız mı?

Onlar saldırınca insanın nasıl zevkle güldüğünü bilir misiniz?

* * *

Barış Manço kuzularla oğlaklardan bahsettiğinde ne hoş karşılanmıştı.

Aynı şarkıda "Arkadaşım eş arkadaşım şek, arkadaşım eşşek" dediğinde, o kelime öncesinde af dileme olmadan kullanmanın ayıp karşılandığı bir kelimeydi.

Hâlbuki eşek eşektir, keçi keçidir.

Niye kullanmak ayıp olsun?

"Afedersin" dedikten sonra eşekten bahsetmekle ne değişir?

Barış Manço"nun göçü üzerinden ondört sene geçti.

Onu hiç görmemiş, hiç tanımayan nesiller yetişiyor... Yazık.

Her çocuk onu bilmeliymiş gibi gelir fakire.

Şimdilerde bir bankanın genel merkezinde çalışan bir arkadaşım, çocukluğunda epey koyun gütmüş.

Öyle ki "Peygamberlik mesleği olduğu için çobanlığımdan her zaman şeref duymuşumdur" derken yüzündeki gülümsemeyi görmelisiniz.

Değerli eski çobanımız, hatıralarını anlatırken, arada koyun kuzu seslerini duyup, oğlak zıplamalarını görmek, çoban köpeklerinin etrafta dolandığını hissetmek mümkün.

Sözü Hakkı Baba"ya bırakalım anlatsın.

* * *

Çobanlık yapan bilir, küçükbaş hayvanlar günün erken saatinde otlağa çıkarılır.

Özellikle yaz günlerinde sabah saat 10"u geçtiği zaman küçükbaş hayvanlar kesinlikle otlamaz.

İkindi vaktine kadar gölgelik bir yerde dinlendirilir. Bu esnada çobanlar da istirahat eder.

Dinlenme vaktinde aynı bölgede bulunan çobanlar bir araya toplanırlar. Gruplarda kendiliğinden oluşan hiyerarşik bir yapı vardır. En yaşlı çoban mutlak reistir. Sözü emirdir ve her konuda önceliği vardır.

* * *

Böyle bir dinlenme esnasında ilkokul çağında beş çocuk ve yaşı bizden büyük tecrübeli bir çobandan oluşan grubun içinde yer almıştım.

Herkes yanında getirdiği torbasını açtı, öğle yemeğine oturduk. Komşu Mehmet Ağa"dan hediye olarak (Trakya bölgesine has) Edirne Güllesi olarak anılan (şimdilerde pek bulunmayan) tadı çok nefis olan bir karpuz gelmişti.

Yemekten sonra sıra karpuzdaydı. Üleştirme işi elbette reise aitti. Yaşlı çoban bize sordu:

"Çocuklar, Allah taksimi mi yoksa kul taksimi mi istersiniz?"

Aklımıza gelen ilk seçenek Allah taksimi idi. Bunun üzerine yaşlı çoban karpuzdan ince dilimler kesip bize vermeye başladı. Hepimizin payını verince karpuzun yarıdan fazlası ona kalmıştı.

"Aga, bu nasıl üleştirme?" diye sorduk.

O da, "Siz Allah taksimi istediniz. Allah kadir-i mutlaktır. Dilediğine dilediğince verir. Hâşâ, yaptığından sual olunmaz" diye cevap verdi.

Bunun üzerine söyleyecek sözümüz yoktu, eyvallah dedik.

* * *

Başka bir gün yine bir öğle molasında sofra kurulmuş hediye kabilinden yine bir kapuz temin edilmişti. İş karpuzun taksimine gelince yaşlı çoban yine sordu; "Allah taksimi mi yoksa kul taksimi mi olsun?"

Önceki tecrübemize istinaden bu sefer kul taksimi olsun dedik.

Yaşlı çoban ince dilimler halinde bizim paylarımızı verdiğinde yine karpuzun yarıdan fazlası ona kaldı.

"Aga, bu ne iştir?" diye sorduk.

O da; "Siz kul taksimi istediniz. Kul dediğin çiğ süt emmiş bir varlıktır. Ne zaman ne yapacağı belli olmaz. Adaletli de olur adaletsiz de…" diye cevap verdi.

* * *

Anladım ki, taksim eden konumunda değilsen ya da taksim eden adil ve insaflı değilse üleştirme yönteminin adı ne olursa olsun karpuzdan alacağın hisse değişmiyordu.

Allah taksim eden konumundakilere her daim adil ve insaflı olmayı nasip etsin.