Programın hedefinde tüketiciler var

Hükümet önümüzdeki dönemde dış ekonomik gelişmelerde yaşanması muhtemel gelişmeleri ve bu gelişmelere karşı ekonomik olarak geçmişe göre daha hassas dengeler üzerinde oluşumuzu dikkate alarak orta vadeli programa şekil vermiş. Haksız da değil.

Bizim gibi büyümeyi dışsal faktörlerle destekleyen ve sonucunda cari açık gibi bir problemi olan ülke için dünyada ekonomik konjonktür artık riskli bir hal almaya başlamış başka bir tabirle deniz bitmişti.

Neden?

Birincisi, ABD tahvil alımını azaltsın veya azaltmasın artık birkaç ay öncesine göre önemi kalmadı. İstikrarsız ve birbirini tutmayan açıklamalar, ABD"nin hala ekonomik konuda hangi sınırda hangi programı uygulayacağına olan tedirginlik tahvil alımının önüne geçti. Dolayısıyla ABD, ekonomide neyi ne zaman yapacağı konusunda piyasaların fal açarak anlaşılabileceği bir ülke olmadığına göre her türlü olumsuzluğu dikkate alarak bazı ekonomik kararların alınması son derece yerinde.

İkincisi, başta IMF olmak üzere son gelen küresel büyüme beklentileri aşağı yönlü revizyona uğruyor. IMF son büyüme raporunda da dünya büyümesini 2013 için 3,1 dan 2,9 a 2014 yılı büyüme rakamlarını da 3,8"den 3,6 " ya düşürdüğünü görüyoruz. Gelişmiş olan ülkeler beklentilerin altında düşük ve sınırlı bir büyüme süreci yaşamaya devam ederken gelişmekte olan ülkelerinde büyüme rakamları aşağı yönlü revize ediliyor.

Üçüncüsü, iç talep tarafında büyümenin bir yönü ile hane borçluluk oranını ciddi oranda artırdığı gerçeği var. Dolayısıyla bu saatten sonra yaşanması muhtemel küçük bir kriz, kredi geri ödemeleri yolu ile tüketiciler için daha büyük sorunlar oluşturacaktır.

Son olarak tüketimin büyük kısmının ithalatı dolayısıyla cari açığı artırması sayılan risklerin birkaçının bir arada olması durumunda ülkemize dönük büyük bir risk oluşturması gerçeği piyasalara yansımaya başlamıştı. Bütün bunlar programa yansımış.

Beraberinde alınan bazı tedbirlerle özellikle kredi kartları limitlerinin sınırlandırılması ve taksitli satışlara dair yapılan düzenleme, tüketimin daha kontrollü olması sağlanarak programın desteklenmesi ve cari açığın daha makul bir orana düşürülmesi hedefleniyor.

Bu gelişmeler ışığında Orta Vadeli Programda (OVP) bazı hedeflerin büyüme ve kişi başına düşen milli gelir gibi düşürülmesi bazılarının işsizlik ve enflasyon gibi, yükseltilmesi sonucu ortaya çıktı. Özellikli 2013 için söyleyecek olursak daha önce yüzde 4 olan büyüme hedefi yüzde 3,6 ya düşürülürken, yüzde 8,9 olan işsizlik oranı da yüzde 9,5"e yükseltiliyor.

Asıl konu 2014 ve sonrasında neler yaşanacağı.. Bir yandan başta bahsettiğim uluslararası konjonktür diğer yandan alınan tedbirlerin tüketim tarafında etkileri, artan faiz oranları ve kur baskısının yansımasını eklersek revize edilse de yüzde 4"lük büyüme içinde iyimserlik payı barındırıyor.